Адам укуктары

Wikipedia дан

Адам укуктары – адамдын мамлекетке карата укуктук статусун, анын экономикалык, социалдык, саясий, маданий чөйрөлөрдөгү мүмкүнчүлүктөрүн жана каалоо-талаптарын мүнөздөөчү түшүнүк. Адам укуктары түшүнүгү буржуазиялык революциялар доорунда эле пайда болгон. Азыркы дүйнөдөгү басымдуу пикирлер боюнча адам укуктары табигый жана кайра алынбас мүнөзгө ээ. Адам укуктарынын эркин жана натыйжалуу жүзөгө ашырылышы – жарандык коомдун жана укуктук мамлекеттин негизги белгилеринин бири. Жалпыга таанылган бөлүнүшкө ылайык Адам укуктары жеке (эл аралык аталгы таанууда – жарандык укуктар), саясий, социалдык, экономикалык, маданий, экологиялык укуктар болуп айырмаланат. Адам укуктары бир катар негиздүү эл аралык документтер (1948-жылкы Адам укуктарынын жалпы декларациясы, 1966-жылкы Адам укуктары жөнүндө эл аралык пакт ж.б.), ошондой эле мамлекеттердин конституциялары жана мыйзамдары менен бекемделген. Азыркы учурда эл аралык укукта Адам укуктарына арналган тармак – эл аралык гуманитардык укук калыптанган.

Алгач жолу "адам укуктары" түшүнүгү 1789 ж. кабыл алынган француз тилиндеги "Адамдын жана атуулдун укуктарынын Декларациясында" жоолукандыгына карабастан, туубаса укуктар идеясы узак жол басып өткөн жана маанилүү учурлары болуп англиялык "Укуктар тууралуу Билл 1689" жана "Укуктар тууралуу Билл (АКШ)1791" саналышат.

Колдонулган адабияттар[оңдоо]