Аниме

Аниме — (жапончо: アニメ которулуш: анимация) — жапониялык анимация. Башка элдердин анимациясына караганда, чыгарылатын анименин зор бөлүгү жаш өспүрүмдөр арналган, ушундай-ак өзүндүк сүрөт салуу стили менен жана жанрлардын ар түрлүгү менен өзгөчөлөнөт.

Тарыхы

Анименин тарыхы ХХ-кылымында, жапон кинорежиссерлар Франция, Германия, АКШ жана Орусияда ойлоп табылган мультипликация техникалары менен алгачкы таржрибаларын баштаганда баштай алды. Азыркы жапонд анимациянын негизин Осаму Тедзука салды. Ал "манга менен анименин қудайы" деген атакка ээ болгон.

Өзгөчөлүктөр

Жапонд анимациянын көбү белгилү бир бөлүгү ересек аудиторияга арналган. Бул анименин философиялык жана идеологиялык мазмунуна көп көңүл бөлүнүүсү көрүнөт. Аниме чагын, атайы аудиторияга арналып жасалат. Бөлүнүү критериялары иретинде көрүүчүнүн жашы, жынысы, психологиялық типи болуу мүмкүн.

Сүрөттөө

Аниме менен бейтаныш адамдар көбү анименин каармандар иретинде алгач каармандардын аябай үлкөн көздөрин атайт. Бул стиль батыш мультипликация чыгармаларынан туулган. Жана аниме-каармандары алардан көздөрүнүң үлкөндүгү менен қошо, алардың сүрөттөлүүсүнө көп көңүл бөлүнүүсү менен өзгөчөлөнөт. Көздөрүнүн сүрөттөө арқылуу каарманга сыпаттама берүүгө болот. Жагымдуу, ықлас, көңүлдүү каармандар — үлкөн, жылтыраган, өмүргө толук көздөргө ээ. Жагымсыз, жабық каармандардын көздөрү сәл тартылған, жалтырабаган немесе кекилмен жабылган болот. Алардың көздөрүн жырткыш кустың немесе жыландын көздөрүнө окшотуп салат. Чачтар да каарманды сыпаттоого мүмкүндүк берет. Мисалы, жийрен чачтар қызуу мүнөздү, сары чачтар чет элдиктүлүктү билдирет (жапондордуң басымдүү бөлүгү қара түстү чачтарга ээ).

Музыка

Киноматографтегидей анимеде көрүүчүлөргө эмоцияларды жеткизүү үчүн тыбыштық жана музыкалдык мазмунга көп көңүл бөлүнөт. Анимедеги рольдорду тыбыстайтын актерлорду "сейю" деп атайт. Сейю кесиби Жапоняда жакшы дамыган.

Аниме жанрлары

Максаттуу аудитория боюнча

• Кодомо — балдарга (12 жашқа чейн) арналган аниме жана манга.
• Сёнэн — жаш өспүрүмдөргө (12 жаштан 16-18 жашка чейн) арналган аниме.
• Сёдзё — жаш өспүрүм қыздарга (12 жаштан 16-18 жашка чейн) арналган аниме.
• Сэйнэн — ар адамдарга (18-ден 25-40 чейн) арналган аниме жана манга.
• Дзёсэй — аялдарга арналган аниме.

Киноматограф менен окшош жанрлар

• Киберпанк — компьтерлик технологияларга толук болашақ алым жайындагы аниме.
• Фэнтези — "Кылыш менен магияға" негизделген алымды баяндаган аниме.
• Апокалиптика — Ақыр Заман туралу аниме жанры.
• Постапокалиптика — Конца Света. Ақыр Заманадан кийинки өмүрдү баяндачу аниме.
• Романтика — романтикалық карым-катнаштар туралу аниме.
• Мистика — өзгө алымдар менен тылсым күчтөр туралу аниме.
• Slice of life — күндөгү өмүр туралы аниме.

Башка жанрлар

• Каваий — өтө "тим-жакшы" нерсеге арналған аниме.
• Сёдзё-ай — қыздардын арасындагы махаббат туралуу аниме.
• Сёнэн-ай — жигиттердин арасындагы махаббат туралуу аниме.
• Психологиялық триллер — адам жанының күйзөлүсү туралу аниме. Башкы каармандар кыйын өмүр жагдайларга түшүп, психологиялык өзгөрүштөргө учурайт.

Аниме форматтары

Телесериал

Телесериал (TV) — көптөгөн сериалардан қурулган, теледидар аркылуу белгилү бир жүйөлүү көрсөтүлүүгө арналган аниме. Адатта бир сериянын узундугу 23-25 мүнөт. Жалпы сериалдын узундугу 12-13 сериадан турат. Ушундай-ак бирнече 24-26 сериадан, жана андан да узун сериалдар да бар.

OVA

OVA (Original Video Animation) — Видеокассеталар немесе DVD сыяктуу, видеоташымалдаушыларға чыгарууга арналган аниме. Адатта, OVA эки же алты сериадан турат кыска фильм же сериал.

Фильм

Фильм — кинотеатрда көрсөтүлүүгө арналган аниме.

TV-Special

Special (Кошумча, бонусту серия, спешиал) — кээде узун, кээде негизги сюжет менен байланышта эмес сериал, теледидара бөлөк серия болуп көрсөтүлөт. Адатта кошумча сериалар маарекелик күндөргө арналып, же телесериалдын аякталганын чейн көрсөтүлөт.

ONA

ONA (Original Network Animation) — Интернет аркылуу таратуу үчүн атайы түшүрүлгөн аниме.

Шилтемелер

• AnimeResearch — Аниме туралы ғылыми мақалар жинағы.
• Online Bibliography of Anime and Manga Research