Коперник, Николай

Wikipedia дан
Николай Коперник (1473-1543)

Николай Коперник (19 февраль 1473, Торунь — 24 май 1543, Фромборк) — польша астроному, монах, математик, экономист.

Николай Коперник Птолемейдин Ааламдын түзүлүшү жөнүндөгү системасына ишенбөөчүлүктү пайда кылган. Анын гелиоборбордук системасында (байыркы гректерде Гелиос – Күн кудайы болгон) Ааламдын борборунда Жер эмес, Күн жайгашкан.
Коперник астрономиянын илим катары кубаттуу өнүгүшүнө түрткү болгон жаңы көзкарашты түзүүгө жасаган улуу кадамына чейин астрономияга кызыккан окумуштуулар асман кубулуштарына кайрадан жаңы түшүнүк берүү үстүндө аракет кылышкан. Чиркөө Птолемей теориясын колдогондуктан Коперниктин идеяларына тыюу салган. Коперникти аябай коркуткандыктан, ал теорияларын жайылтуудан тартынган.
Акыры Коперник өзүнүн улуу ачылыштарын белгилүү «Асман сферасынын айлануусу жөнүндө» китебинде баяндаган. Бул китептин жарык көрүшү көптөгөн талаш-тартыштарды пайда кылат, Ааламдын чыныгы табияты жөнүндөгү ой жүгүртүүлөргө алып келет. Коперниктин китеби 1543-ж. (өлөр жылы) чыккан, б. а. бул китеп анын бүт эмгегинин жыйынтыгы эле.

Колдонулган адабияттар[оңдоо]

Астрономия. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек. Башкы рекдактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: Э. Мамбетакунов.