Түрк тилдериниң жакындыгы

Wikipedia дан

Contents

[оңдоо] Сөз салыштырмасы

ü: ү, ç: ч, ñ: ң


  Түрк атабыздын тили Türkiye
Türkçesi
Türkmence Tatarca Казакша Özbekçe Uygurca Sahaca Çuvaşca
  ата ata   ata   ota   ağa  
  ана ana/anne ene ana ana ona ana ine an'n
  огул oğul oğul ul, uğıl ul o'gil oghul uol yvul
  эр(кек) erkek erkek ir yerkek erkak är er ar
  кыз kız gyz qız qιz qiz qiz kııs χe'r
  киши kişi kişi keşe kisi     kihi  
  келин gelin geli:n kilen kelin kelin kelin kılın kilen
  Түрк атабыздын тили Türkiye
Türkçesi
Türkmence Tatarca Казакша Özbekçe Uygurca Yakutca Çuvaşca
  jürek yürek ýürek yöräk zhürek yurak yüräk sürex  
  qan kan ga:n qan qan qon qan xaan jon
  baš baş baş baş bas   baş bas puš
  qyl kıl qyl qıl kyl kyl kyl kıl χe'le'r
  köz göz göz küz köz ko'z köz kös kör
  kirpik kirpik kirpik kerfek kirpik kiprik kirpik kirbi: χurbuk
  qulqaq kulak gulak qolaq qulaq quloq qulaq kulgaax χo'lga
  burun burun burun borın murιn burun burun murun  
  qol kol gol qul qol qo'l   qol χol
  el(ig) el el       ilii ala'
  barmak parmak barmak barmaq   barmoq barmaq tarbax  
  tyrnaq tırnak dyrnaq tırnaq tιrnaq tirnoq tirnaq tιñιrax  
  tiz diz dy:z tez tize tizza tiz tüsäχ  
  baltyr baldır baldyr baltır baldyr boldyr baldir ballιr  
  adaq ayak aýaq ayaq ayaq oyoq   atax  
  qaryn karın garyn qarın qarιn qorin qor(saq) xarιn χyra'm
  Түрк атабыздын тили Türkiye
Türkçesi
Türkmence Tatarca Казакша Özbekçe Uygurca Sahaca Çuvaşca
  at at at at at ot at at ut
  siyir sığır sygyr síır (sıyır) siyιr sigir   sιyιιr  
  yt it it et iyt it it ιt jyda
  balyq balık balyk balıq balιq baliq beliq balιk pola'
  bit bit bit bet biyt bit pit bιt pyjda
  Түрк атабыздын тили Türkiye
Türkçesi
Türkmence Tatarca Казакша Özbekçe Uygurca Sahaca Çuvaşca
  ev ev öý öy üy uy öy öy av
  otag otağ otaq   otaq otoq   otuu  
  yol yol yo:l yul zhol yo'l yol suol sol
  köprüq köprü köpri küpar köpir ko'prik kövrük kürpe  
  oq ok ok uk   o'q oq ox ugu
  ot   ot ut ot o't ot uot vot
  kül kül kül köl kül kul kül kül kö'l
  suv su suw syw suw suv su uu syv
  kemi gemi gämi kimä keme kema   kimi kim
  köl göl köl kül köl ko'l köl küöl  
  atov ada ada atan aral orol aral   ută
  küneš güneş gün qoyaş kün   kün kün χĕvel
  bulut bulut bulut bolıt bult bulut bulut bılıt pĕlĕt
  yulduz yıldız ýyldyz yoldız zhuldιz yulduz yultuz sulus şăltăr
  topraq toprak toprak tufraq topιraq tuproq tupraq toburax tăpra
  töpü tepe depe tübä töbe tepa   töbö tüpe
  yağac ağaç agaç ağaç ağaš       jyvăş
  tenri tanrı taňry täñre     tängri tañara tură
  Түрк атабыздын тили Türkiye
Türkçesi
Türkmence Tatarca Казакша Özbekçe Uygurca Sahaca Çuvaşca
  uzun uzun uzyn ozın uzιn uzun uzun uhun vărăm
  yany yeni yany yaña zhanga yangi yengi saña şĕnĕ
  semiz semiz semiz simez semiz semiz semiz emis samăr
  tolu dolu do:ly tulı tolι to'la toluq toloru tulli
  aq ak ak aq aq oq aq    
  qara kara gara qara qara qora qara xara χura
  qyzyl kızıl gyzyl qızıl qızıl qizil qizil kıhıl χĕrlĕ
  kök gök gök kük kök ko'k kök küöx kăvak
Sayılar Түрк атабыздын тили Türkiye
Türkçesi
Türkmence Tatarca Казакша Özbekçe Uygurca Sahaca Çuvaşca
1 bir bir bir ber bir bir bir biir pĕrre
2 eki iki iki ike yeki ikki ikki ikki ikkĕ
4 tört dört dö:rt dürt tört to'rt töt tüört tăvattă
7 yeti yedi yedi cide zheti yetti yättä sette şiççĕ
10 on on o:n un on o'n on uon vunnă
100 yüz yüz yü:z yöz zhüz yuz yüz süüs şĕr


бул таблода Түрк тилдерин сөйлөм түзүлушүнүн бирдей калганын көрсөткөн мысал:

диалекттер сөйлөм түзүлүшү
Гагавуз Түркчөсү Uşaklar şkolada / okulda dilimizi latin alfavitindä yazêr.
Анадолу Түркчөсү Çocuklar okulda dilimizi latin alfabesi ile yazıyor.
азербайжан Түркчөсү Uşaqlar məktəbdə dilimizi latin əlifbası ilə yazır.
Түркменстан Түркчөсү Çagalar mekdepde dilimizi latyn elipbiýi bile(n) ýazýar.
Өзбек Түркчөсү Bolalar maktabda tilimizni latin alifbosi bilan / ila yozadi.
Уйгур Түркчөсү Balilar mektepte tilimizni latin elipbesi bilen yazidu.
Казак Түркчөсү Balalar mektepte tilimizdi latin alfavitimen jazadı.
кыргыз Түркчөсү Балдар мектепте тилибизди латын алфавити менен жазат.
татар Түркчөсү Balalar mäktäpdä telebezne latin älifbası bilän / ilä yaza.

Түрк тилдеринде Үн уйуму бар. (Өзбекче тышында ) ,жазууда сөздөр сон уланды алып узат жана сөйлөм түзүлүшү өзнө-нерсе-жүктөм катары менен болуптур. Казакша жана Түркчө мысалы:

  • jaz (yaz)
  • jaz.u (yazı)
  • jaz.u.şı (yazıcı/yazar)
  • jaz.u.şı.lar (yazıcılar)
  • jaz.u.şı.lar.ım (yazıcılarım)
  • jaz.u.şı.lar.ım.ız (yazıcılarımız)
  • jaz.u.şı.lar.ım.ız.da (yazıcılarımızda)
  • jaz.u.şı.lar.ım.ız.da.ğı (yazıcılarımızdaki)
  • jaz.u.şı.lar.ım.ız.da.ğı.lar (yazıcılarımızdakiler)
  • jaz.u.şı.lar.ım.ız.da.ğı.lar.dan (yazıcılarımızdakilerden)

[оңдоо] Түрк тилдериндеги Сүйүү

  • Алтайский - Мэн сэни турар
  • Башкирский - Мин хинэ яратау
  • Казакша - Мэн сэни жаратам
  • Кыргызча - мен сэни суйу
  • Кумыкский - Мэн сэни сюйим
  • Татарский - Мин сини яратам
  • Тувинский - Мэн сэни ынакшир
  • Түркче - Бен сана сэвийорум
  • Узбекский - Мэн сэни севем
  • Хакасский - Мин син хынара
  • Чувашский - эп сана йорадап
  • Якутский - Мин эн манмаа

[оңдоо] Кыргызча - байыркы Түрк тили (Түрк атабыздын тили) салыштырмасы

[оңдоо] Кыргызча-казакча салыштырмасы

[оңдоо] Кыргызча- Түркчө(түркия диалектиги) салыштырмасы

[оңдоо] Түрк тилдердин географиясы

[оңдоо] Түрк элдердин колданган тамгалар

[оңдоо] Түрк тилдери

40 диалектти болгон Түрк тилин 200 милион Түрк элинин ене тили. Алтай тилдери тобуна кирет. Дүйнөдө 7. катарда.



** Түштүк-Батыш Түрк тилдери
(Огуз/Түркмөн Тобу)
Түндүк-Батыш Түрк Тилдери
(Кыпчак Тобу)
Түштүк-Чыгыш Түрк Тилдери
(Уйгур Тобу)
No English Türkçe Азербайжанча Түркменче Казакча Кыргызча Өзбекче Уйгурча
1 I бен мəн мен мен мен мен мен
2 you (sing.), thou sen, siz (resmî) sən, siz sen, siz sen, siz сен, сиз sen, siz sen, siz
3 he o o ol ol ал u u
4 we biz biz biz biz biz biz biz
5 you (plural) siz (çokluk) siz siz sender siler senlar siler, sénler
6 they onlar onlar olar olar alar unlar ular
7 this bu bu bu bu, bul, sol bu, bul, oşol bu, shu bu
8 that şu, o bu, o şu, ol sol, o, ol uşul, al shu, u shu, u
9 here burada burada bu ýerde, munda mında, bunda mında, bul jerde bu yerda, mana shu yerda bu yerde
10 there şurada, orada burada, orada şu ýerde, ol ýerde sol jerde, ol jerde uşul jerde, al jerde, u jerde shu yerda, u yerda shu yerde, u yerde
11 who kim kim kim kim kim kim kim
12 what ne nääme, näme ne, nemene emne, ne nima, na, ne ne, néme
13 where nerede harada nirede qayda, qay jerde kayda qayerda nede, qayyerde
14 when ne zaman nə vaxt, haçan haçan qaşan kaçan qachon qachan
15 how nasıl necə, nətər nähili, neneňsi qalay, qanday kanday qanday, qalay qandaq
16 not değil deyil däl emes emes emas emes
17 all bütün bütün bütin bütin, bütkil bütün, bütkül butun pütün, pütkül
18 many çok / birçok çox / çoxlu, bir çox köp / birtopar köp / birtalay, birqıdırw köp / jetişerlik ko'p / bir talay, bir qancha köp / birtalay, bir qanche
19 some bazı bəzi birnäçe keybir kee bir, ayrım ba'zi bezi
20 few az az az, kem az, kem az, kem oz az
21 other diğer, başka digər, başqa, özgə beýleki, başga basqa, özge başka boshqa, o'zga bölek, özge
22 one bir bir bir bir bir bir bir
23 two iki iki iki eki eki ikki ikki
24 three üç üç üç üş üç uch üch
25 four dört dörd dört tört tört to'rt tört
26 five beş beş bäş bes beş besh beş
27 big büyük böyük beýik, iri, uly büyik, iri, ulı, ülken çoñ, biyik, uluu katta, yirik büyük, chong, ulugh
28 long uzun uzun [[]] [[]] [[]] uzun [[]]
29 wide geniş geniş [[]] [[]] [[]] keng [[]]
30 thick kalın qalın [[]] [[]] [[]] qolin [[]]
31 heavy ağır ağır [[]] [[]] [[]] oğır [[]]
32 small küçük kiçik [[]] [[]] [[]] kickına [[]]
33 short kısa qısa [[]] [[]] [[]] kısa [[]]
34 narrow dar dar [[]] [[]] [[]] tor [[]]
35 thin ince nazik [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
36 woman kadın qadın [[]] [[]] [[]] hotın [[]]
37 man (male) erkek ər [[]] [[]] [[]] erkek [[]]
38 man (human being) insan
insan [[]] [[]] [[]] odam [[]]
39 child çocuk uşaq [[]] [[]] [[]] bolye [[]]
40 wife karı (eş) arvad [[]] [[]] [[]] hotın [[]]
41 husband koca (eş) ər [[]] [[]] [[]] er [[]]
42 mother anne ana [[]] [[]] [[]] oye [[]]
43 father baba ata [[]] [[]] [[]] ada [[]]
44 animal hayvan heyvan [[]] [[]] hoyvan [[]]
45 fish balık balıq [[]] [[]] balık [[]]
46 bird kuş quş [[]] [[]] [[]] keptar [[]]
47 dog köpek it [[]] [[]] [[]] it [[]]
48 louse bit bit [[]] [[]] [[]] bit [[]]
49 snake yılan ilan [[]] [[]] ilan [[]]
50 worm kurtçuk qurd [[]] [[]] [[]] qurt [[]]
51 tree ağaç ağac [[]] [[]] [[]] daraht [[]]
52 forest orman meşə [[]] [[]] [[]] urman [[]]
53 stick sopa, çubuk çubuq [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
54 fruit meyve meyvə [[]] [[]] [[]] meyve [[]]
55 seed tohum toxum [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
56 leaf yaprak yarpaq [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
57 root kök kök [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
58 bark ağaç kabuğu ağac qabığı [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
59 flower çiçek çiçək [[]] [[]] [[]] gul [[]]
60 grass ot ot [[]] [[]] [[]] ot [[]]
61 rope ip, urgan ip [[]] [[]] [[]] ip [[]]
62 skin ten, deri dəri [[]] [[]] [[]] teri [[]]
63 meat et ət [[]] [[]] [[]] gosh [[]]
64 blood kan qan [[]] [[]] [[]] kon [[]]
65 bone kemik sümük [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
66 fat (noun) yağ yağ, piy [[]] [[]] [[]] yoh [[]]
67 egg yumurta yumurta [[]] [[]] [[]] tohum [[]]
68 horn boynuz buynuz [[]] [[]] [[]] buga [[]]
69 tail kuyruk quyruq [[]] [[]] [[]] duma [[]]
70 feather tüy lələk [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
71 hair saç saç [[]] [[]] [[]] soç [[]]
72 head baş, kafa baş [[]] [[]] [[]] boş [[]]
73 ear kulak qulaq [[]] [[]] [[]] kulok [[]]
74 eye göz göz [[]] [[]] [[]] göz [[]]
75 nose burun burun [[]] [[]] [[]] burun [[]]
76 mouth ağız ağız [[]] [[]] [[]] oğzı [[]]
77 tooth diş diş [[]] [[]] tiş [[]]
78 tongue dil dil [[]] [[]] til [[]]
79 fingernail tırnak dırnaq [[]] [[]] turnaq [[]]
80 foot ayak ayaq [[]] [[]] oyag [[]]
81 leg bacak ayaq [[]] [[]] [[]] [[]]
82 knee diz diz [[]] [[]] [[]] [[]]
83 hand el əl [[]] [[]] kol [[]]
84 wing kanat qanad [[]] [[]] kanat [[]]
85 belly karın qarın [[]] [[]] korin [[]]
86 guts bağırsaklar bağırsaqlar [[]] [[]] [[]] [[]]
87 neck boyun boyun [[]] [[]] boyne [[]]
88 back sırt kürək [[]] [[]] bel [[]]
89 breast göğüs sinə [[]] [[]] [[]] [[]]
90 heart kalp, yürek ürək, can, qəlb [[]] [[]] ürek [[]]
91 liver karaciğer qara ciyər [[]] [[]] qara ciyer [[]]
92 to drink içmek içmək [[]] [[]] içmek [[]]
93 to eat yemek yemək [[]] [[]] ovkat [[]]
94 to bite ısırmak dişləmək [[]] [[]] [[]] [[]]
95 to suck emmek əmmək [[]] [[]] [[]] [[]]
96 to spit tükürmek tüpürmək [[]] [[]] [[]] [[]]
97 to vomit kusmak qusmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
98 to blow üflemek üfürmək [[]] [[]] [[]] [[]]
99 to breathe soluk almak, nefes almak nəfəs çəkmək [[]] [[]] hova olmak [[]]
100 to laugh gülmek gülmək [[]] [[]] gülüsh [[]]
101 to see görmek görmək [[]] [[]] [[]] [[]]
102 to hear duymak eşitmək [[]] [[]] eshitmek [[]]
103 to know bilmek bilmək [[]] [[]] bimek [[]]
104 to think düşünmek fikirləşmək, düşünmək [[]] [[]] [[]] [[]]
105 to smell koklamak iyləmək, qoxulamaq [[]] [[]] hit [[]]
106 to fear korkmak qorxmaq [[]] [[]] korkak [[]]
107 to sleep uyumak yatmaq [[]] [[]] ohlar [[]]
108 to live yaşamak yaşamaq [[]] [[]] yaşamak [[]]
109 to die ölmek ölmək [[]] [[]] ölüm [[]]
110 to kill öldürmek öldürmək [[]] [[]] üldürmek [[]]
111 to fight savaşmak savaşmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
112 to hunt avlamak ov etmək [[]] [[]] yiglash [[]]
113 to hit vurmak vurmaq [[]] [[]] urmak [[]]
114 to cut kesmek kəsmək [[]] [[]] kesmek [[]]
115 to split bölmek yarmaq [[]] [[]] bolmek [[]]
116 to stab saplamak [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
117 to scratch çizmek cırmaqlamaq [[]] [[]] cizmek [[]]
118 to dig kazmak qazmaq [[]] [[]] kazmak [[]]
119 to swim yüzmek üzmək [[]] [[]] yüzüsh [[]]
120 to fly uçmak uçmaq [[]] [[]] uçmak, uçurmak [[]]
121 to walk yürümek piyada getmək [[]] [[]] koçmak [[]]
122 to come gelmek gəlmək [[]] [[]] [[]] [[]]
123 to lie yatmak yatmaq, uzanmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
124 to sit oturmak oturmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
125 to stand ayakta durmak durmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
126 to turn dönmek dönmək [[]] [[]] [[]] [[]]
127 to fall düşmek düşmək [[]] [[]] [[]] [[]]
128 to give vermek vermək [[]] [[]] [[]] [[]]
129 to hold tutmak tutmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
130 to squeeze ezmek əzmək [[]] [[]] [[]] [[]]
131 to rub ovmak sürtmək [[]] [[]] [[]] [[]]
132 to wash yıkamak yumaq [[]] [[]] [[]] [[]]
133 to wipe silmek silmək [[]] [[]] [[]] [[]]
134 to pull çekmek çəkmək [[]] [[]] [[]] [[]]
135 to push itmek itələmək [[]] [[]] [[]] [[]]
136 to throw atmak atmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
137 to tie bağlamak bağlamaq [[]] [[]] [[]] [[]]
138 to sew dikmek tikmək [[]] [[]] [[]] [[]]
139 to count saymak saymaq [[]] [[]] [[]] [[]]
140 to say söylemek demək [[]] [[]] [[]] [[]]
141 to sing şarkı söylemek oxumaq [[]] [[]] [[]] [[]]
142 to play oynamak oynamaq [[]] [[]] [[]] [[]]
143 to float üstünde yüzmek üzmək, uçmaq, süzmək [[]] [[]] [[]] [[]]
144 to flow akmak axmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
145 to freeze donmak donmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
146 to swell kabarmak qabarmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
147 sun güneş günəş [[]] [[]] [[]] [[]]
148 moon ay ay [[]] [[]] [[]] [[]]
149 star yıldız ulduz [[]] [[]] [[]] [[]]
150 water su su [[]] [[]] [[]] [[]]
151 to rain yağmak [[]] [[]] [[]] [[]] [[]]
152 river nehir, ırmak çay [[]] [[]] [[]] [[]]
153 lake göl göl [[]] [[]] [[]] [[]]
154 sea deniz dəniz [[]] [[]] [[]] [[]]
155 salt tuz duz [[]] [[]] [[]] [[]]
156 stone taş daş [[]] [[]] [[]] [[]]
157 sand kum qum [[]] [[]] [[]] [[]]
158 dust toz toz [[]] [[]] [[]] [[]]
159 earth toprak torpaq [[]] [[]] [[]] [[]]
160 cloud bulut bulud [[]] [[]] [[]] [[]]
161 fog sis tuman [[]] [[]] [[]] [[]]
162 sky gökyüzü göy, səma [[]] [[]] [[]] [[]]
163 wind rüzgâr külək [[]] [[]] [[]] [[]]
164 snow kar qar [[]] [[]] [[]] [[]]
165 ice buz buz [[]] [[]] [[]] [[]]
166 smoke duman tüstü [[]] [[]] [[]] [[]]
167 fire ateş od, atəş [[]] [[]] [[]] [[]]
168 ashes kül kül [[]] [[]] [[]] [[]]
169 to burn yanmak yanmaq [[]] [[]] [[]] [[]]
170 road yol yol [[]] [[]] [[]] [[]]
171 mountain dağ dağ [[]] [[]] [[]] [[]]
172 red kırmızı qırmızı [[]] [[]] [[]] [[]]
173 green yeşil yaşıl [[]] [[]] [[]] [[]]
174 yellow sarı sarı [[]] [[]] [[]] [[]]
175 white beyaz [[]] [[]] [[]] [[]]
176 black siyah qara [[]] [[]] [[]] [[]]
177 night gece gecə [[]] [[]] [[]] [[]]
178 day gündüz gündüz [[]] [[]] [[]] [[]]
179 year yıl il [[]] [[]] [[]] [[]]
180 warm sıcak isti [[]] [[]] [[]] [[]]
181 cold soğuk soyuq [[]] [[]] [[]] [[]]
182 full dolu dolu [[]] [[]] [[]] [[]]
183 new yeni yeni [[]] [[]] [[]] [[]]
184 old eski qoca, köhnə [[]] [[]] [[]] [[]]
185 good iyi yaxşı [[]] [[]] [[]] [[]]
186 bad kötü pis [[]] [[]] [[]] [[]]
187 rotten bozuk çürümüş [[]] [[]] [[]] [[]]
188 dirty kirli çirkli [[]] [[]] [[]] [[]]
189 straight düz düz [[]] [[]] [[]] [[]]
190 round yuvarlak yumru [[]] [[]] [[]] [[]]
191 sharp keskin kəskin [[]] [[]] [[]] [[]]
192 dull kör (keskin değil) küt [[]] [[]] [[]] [[]]
193 smooth düz düz [[]] [[]] [[]] [[]]
194 wet ıslak yaş [[]] [[]] [[]] [[]]
195 dry kuru quru [[]] [[]] [[]] [[]]
196 correct doğru (yanlış değil) düzgün [[]] [[]] [[]] [[]]
197 near yakın yaxın [[]] [[]] [[]] [[]]
198 far uzak uzaq [[]] [[]] [[]] [[]]
199 right sağ sağ [[]] [[]] [[]] [[]]
200 left sol sol [[]] [[]] [[]] [[]]
201 at yanında yanında [[]] [[]] [[]] [[]]
202 in içinde içində [[]] [[]] [[]] [[]]
203 with ile ilə [[]] [[]] [[]] [[]]
204 and ve [[]] [[]] [[]] [[]]
205 if eğer, şayet əgər [[]] [[]] [[]] [[]]
206 because çünkü çünki [[]] [[]] [[]] [[]]
207 name ad, isim ad [[]] [[]] [[]] [[]]

[оңдоо] Түрк тилдериндеги айырмалар жана чара

Кыргызчада ж тамгасы менен баштаган сөздөр "түркчө,Азербайжанча,Түркмөнчө, Өзбекче ж.б. "й" тамгасы менен баштат. Байыркы Кыргызчада й менен жазылган. жазууда й менен баштап болсо жакш болмок.

[оңдоо] Түрк тилдердин географиясы

[оңдоо] мысал обондор

Түрк диалекттери өрнөк
Azərbaycan dili Z.Xanbabayeva - Azerbaycan
Türkmence Çınar Övezowa -Dinle
Özbekçe Şahzoda - Kelasan

Oybek ve Nigora - Sen uçun

Uygurca Şahrizoda - Oynasun

Gul Yaru -Ala şapka

Қазақша NNBek -кыздар ай
Başkırca Zemfira - Qayda
Кыргызча Hepsi -Jalgan (Yalan), = Saparbek Isakov - Tutamas
Tatarça TNV - Tatar tarixı
Karakalpakça Nargiza -Sensiz
Nogayca Nogay Orda
Sakaça SakaTV
Tuvince Тыва Шамандары
Çuvaşça Чуваш бир бала Америлис гүлүндү билдирүү



Жеке аспаптар