Авдаленд

	Авдаленд; англ. Awdal State of Somalia; сомал. Awdalland; ар. أرض أودال‎
Туу	Герб
	Мамлекеттик Гимни
Эгемендүүлүк күнү	2010-жыл ( Сомалиден)
Расмий тили	сомали тили, араб тили
Борбор шаары	Борама
Ири шаарлар	Борама
Башкаруу формасы	президенттик башкаруу системасы
Президент/Губернатор	Мохаммед Ахмед Алин
Мам. дини	ислам
Аянты; • Жалпы	; 21 374 км²
Калкы; • Бааланган (2024); • Жыштыгы	; 636 108 адам ; 30 ад./км²
АДӨИ ( 2021)	→ 0,401 (төмөн) (белгисиз)
Акча бирдиги	Сомали шиллинги (SOS, коду 706)
Домени	.so
Телефон коду	+252
Убакыт аралыгы	UTC +03:00
	Викиказынадагы медиафайлдар

Авдаленд (сомал. Awdalland, англ. Awdalland или Awdal State of Somalia, ар. أرض أودال‎) — Сомалинин түндүк-батышындагы аймак. Аудал провинциясынын борбору Бораме шаарында анын лидерлери 2010-жылы бул аймакты Сомалинин курамындагы автономдуу мамлекетдеп жарыялашкан^[1]. Бул аймак 2010-жылы Сомалилендден бөлүнүп чыккан.

Тарыхы

Авдаленд (башкача кездешкен аталыштары: Аудалленд, Аудальленд, Авдал, Авдел, Аудаль, Адал, Адаль) өзүнүн атылышын XVI кылымда гүлдөп турган байыркы Адал султандыгынан алган. Эфиопия менен чектеш аймактарында британдык изилдөөчү Ричард Бёртон сүрөттөп кеткен урандыларга айланган шаарлардын калдыктары көп кездешет^[2].

Авдаленд Республикасы деген атылыш менен белгилүү болгон азыркы сепаратисттик кыймыл 1995-жылдан бери көз карандысыздыкка умтулуп келет^[3].

2009-жылы өз алдынча аймак түзүү пландары жарыяланып, 2010-жылдын август айында Федералдык Сомалинин курамында жаңы автономдуу аймак түзүлгөнү расмий жарыяланган^[2]^[1]. Бул аймак Авдаленд же Адал мамлекети деп аталат^[4]. Жергиликтүү администрация Сомалиленддин сепаратисттик өкмөтүнүн эгемендикке болгон доолорун жана бул аймакка болгон талаптарын тааныбайт. Бирок бул жарыя декларативдүү мүнөзгө ээ, анткени азырынча бул аймактын баары Сомалиленддин көзөмөлү алдында турат.

Булактар

Тышкы шилтемелер

[:0-1] 1 2 The Somali Dir Clan's History: Codka Beesha Direed

[:1-2] 1 2 Richard Burton, First Footsteps in East Africa, 1856; edited with an introduction and additional chapters by Gordon Waterfield (New York: Praeger, 1966), p. 132. For a more recent description, see A. T. Curle, «The Ruined cities of Somaliland», Antiquity, 11 (1937), pp. 315—327

[3] University of Pennsylvania - African Studies Center. Awdal "Republic": Declaration of Independence.

[4] The Declaration of Adal State

[1]

[2]

[3]

[4]

Сомалинин аймагындагы мамлекеттик түзүлүштөр
Таанылбаган мамлекеттер	Сомалиленд (1991)
Автономдуу федеративдик мамлекеттер	Жубаленд (2013) • Галмудуг (2006) • Пунтленд (1998) • Хиршабелле (2016) • Түштүк-Батыш Сомали мамлекети (2014)
Ислам жамааттары	Харакат аш-Шабаб (2006)
Мурунку мамлекеттик түзүлүштөр	Хатумо (2012-2018) • Сомалинин борбордук аймактарынын мамлекети (2014) • Түштүк-Батыш Сомали (2002—2006) • Маахир (2007—2009) • Химан жана Хеб (2008—2015) • Нортленд (2008—2009) • Авдаленд (2010) • Сул-Санааг-Айн (2010—2012)
Мурунку исламий администрациялар	Хизбул-Ислам (2009—2010; 2012—2014) • Исламий соттордун бирлиги (1993—2006) • Ахлю ас-Сунна ва-ль-Жамаа (ASWJ; 1991—2018)

Африка өлкөлөрү
Эгемендүү мамлекеттер	Алжир • Ангола • Бенин • Ботсвана • Борбордук Африка Республикасы • Буркина-Фасо • Бурунди • Габон • Гамбия • Гана • Гвинея • Гвинея-Бисау • Жибути • Замбия • Зимбабве • Кабо-Верде • Камерун • Кения • Коморлор • Конго Демократиялык Республикасы • Конго Республикасы • Кот-д'Ивуар • Лесото • Либерия • Ливия • Маврикий • Мавритания • Мадагаскар • Малави • Мали • Марокко • Мисир • Мозамбик • Намибия • Нигер • Нигерия • Руанда • Сан-Томе жана Принсипи • Свазиленд • Сейшел Аралдары • Сенегал • Сомали • Судан • Сьерра-Леоне • Танзания • Того • Тунис • Түштүк-Африка Республикасы • Түштүк Судан • Уганда • Чад • Экваториалдык Гвинея • Эритрея • Эфиопия
Таанылбаган жана жарым-жартылай таанылган мамлекеттер	Азавад • Сахара Араб Демократиялык Республикасы¹ • Сомалинин аймагындагы мамлекеттик түзүлүштөр (Авдаленд • Азания • Галмудуг • Жубаленд • Пунтленд • Сомалиленд • Хатумо • Химан жана Хеб)
Көз каранды аймактар	Инди океанындагы Британия аймагы • Батыш Сахара¹ • Канар аралдары • Мадейра • Майотта • Мелилья • Реюньон • Эпарсе аралдары • Сеута
¹ Батыш Сахара, БУУнун документтерине ылайык, деколонизацияланбаган аймак катары эсептелет. Анын аймагында жарыяланган Сахара Араб Демократиялык Республикасы, Африка бирлигинин мүчөсү. Аймагынын көпчүлүк бөлүгү Марокко тарабынан басып алынган.