Мазмунга өтүү

Ас-Нас

Википедия — ачык энциклопедия
Ас-Настын карталары
Ac
Шах
Биби
Сербаз
Кули

Ас-Нас (ир. آس ناسПерсияда колдонулган карта оюну же оюн карталарынын түрү[1].

Колода беш түрдүү карталардан турат, алардын ар биринин ар кандай өзүнүн фондогу түсү бар..Сүрөттөр 4-5 жолу кайталанып, жалпысынан 20 же 25 карта жасалат. Карталар тик бурчтуу жана салыштырмалуу кичине, мисалы: 4x6 см. Ганжиф карталары сыяктуу, алар көбүнчө колго боёлот, бирок кийинчерээк кээ бир үлгүлөрдө боёлгон фонго даяр басылган сүрөттү кошуунун коллаж ыкмасын колдонушкан. Карталар бир жактуу (заманбап стандарттык оюн карталары сыяктуу эки тараптуу эмес) жана индекстери же аталыштары жок. Бирок, фондун түсү оюнчуларга колдорунда кандай карталар бар экенин дароо түшүнүүгө мүмкүндүк берет. Карталар, адатта, тик бурчтуу алкактын ичинде коюлган кооздук чекке ээ, көбүнчө сүйрүү формада болот .

Ар кандай сүрөттөр колдонулат. Көбүнчө беш түрдүн арасында жаныбарлардын сүрөтү тартылган туз бар. «Ас» — бул туз[2], «Нас» — адамдар же адамзат, ошондуктан Ас-Нас — Колода туз жана адамдар менен. Ар кандай сүрөттөрдө ар кандай социалдык катмардагы адамдарды чагылдырат. Адатта картанын дизайны төмөнкүдөй көрүнөт (чоңунан кичинесине карай)  :

  • Ac ( آس ): Туз. Күндүн же айдын фонунда арстандын жалпы элеси; арстандар жана/же ажыдаарлар менен күрөшүү, кээде илбирстерди же башка жаныбарларды кошуу менен; жырткыч кол салган атчан мергенчи.
  • Шах ( شاه ): Көбүнчө тактыда же ат үстүндө отурган падыша.
  • Биби ( بی‌بی ): Көбүнчө баласын кармап турган айым.
  • Serbaz ( سرباز ): Солдат.
  • Кули же Лакат ( لکات ): эң жаш карта, көбүнчө бийчи же жуп бийчи, же музыкант.
  1. Sports and Games of Medieval Cultures. Sally E. D. Wilkins. (2002). 325 pag. ISBN 0313317119, ISBN 9780313317118
  2. В современном персидском для туза используются другие термины: تک от слова «один», и توس, возможно, от слова deuce или немецкого daus