"Уулуу өсүмдүктөр" түзөтүүлөрүнүн айырмасы

Jump to navigation Jump to search
no edit summary
(Created page with "'''Уулуу өсүмдүктөр''' — вегетация мезгилинде уу заттарды пайда кылып, аларды өзүнө топтоочу жан...")
 
No edit summary
'''Уулуу өсүмдүктөр''' — вегетация мезгилинде уу заттарды пайда кылып, аларды өзүнө топтоочу жана киши менен [[жаныбарлар|жаныбарларды]] ууландыруучу өсүмдүктөр. <br />
Уулуу өсүмдүктөрдүн 10 000дей түрү бардык жерде кездешет. Уу заттар — алкалоиддер, эфир майлары, [[глюкозиддер]], чайырлар жана башкалар өсүмдүктөрдүн ар кандай органдарында (жалбырак, сабак, тамыр, гүл, уругунда) түрдүү өлчөмдө болот. Мисалы, ак кодолдун тамыры, чытырдын көк чөбү, мендубананын уругу, оймок гүлдүн жалбырагы, ачуу бадам менен чиенин данеги, апийимдин жалбырак, сабак, кутучасы уулуу болот. Өсүмдүктүн уулуулугу анын өсүү шартына, вегетациялык өсүү мезгилине жараша болот. Көпчүлүк уулуу өсүмдүктөрдүн уулуу касиети туруктуу (уу коргошун, кене дан, ачуу бадам), аларды кургатканда, ысытканда да азайбайт. Уулуу өсүмдүктөр адамга жана жаныбардын ар кандай түрүнө ар башкача таасир берет. Мисалы, чочко жаңгак менен меңдубана адамды ууктурат, ал эми куш менен коёнго зыяны жок.
[[Файл:Уулу өсүмдүктөр.jpg|thumb|500px800px|centerleft|Уулу өсүмдүктөр]]
== Ромашка ==
Ромашканын айрым түрү курт-кумурсканы ууктурат, ал эми кишиге зыянсыз. Уулуу өсүмдүктөрдүн тийгизген таасирине жараша борбордук нерв системаны жабыркатуучу (апийим, кызгалдак, сүт тикен, меңдубана, мыя), дем алуу органдарды ууландыруучу (жалган кычы), жүрөк-кан тамырга таасир этүүчү (мончок гүл, даргын, каз таңдай, сары байчечекей, уйгак, кундуз чөп), боордун иштешин начарлатуучу (люпин), дененин терисин дүүлүктүрүүчү (чалкан, сары чай чөп) түрлөрү бар. Айрым уулуу өсүмдүктөр жашылча өсүмдүктөрүнө окшош болгондуктан тамак-ашка татымал катары жаңылыш пайдалануудан адам көп уугат. Мисалы, сасык балтыркан менен аш көк өтө окшош. Ал 2 жылдык чатыр гүлдүү өсүмдүк. Анын бардык бөлүгү уулуу болот. Кураре сымал таасир этүүчү алкалоиди бар. Андан ууккан адамдын терисинин сезгичтиги жоголуп, дем алуусу начарлайт. Оор учурда деми кыстыгып өлөт.
2 419

edits

Навигация менюсу