Багирми (эл)

Википедия дан
Jump to navigation Jump to search

Багирми (барма-ге) — Чад Республикасында Шари дарыянын жээгинде жашаган эл.
Саны 70 миң (2005ж.).

Тил[оңдоо | булагын оңдоо]

Тили Нил-сахара макросемьянын борбордук судан тил уясына кирет. Жазуусу латын алфавиттин негизинде.
Азыркы мезгилде көпчүлүгү араб тилинде сүйлөшөт.

Дин[оңдоо | булагын оңдоо]

Дин боюнча багирми арасында Исламды (сүннөт багытын) туткандар жана жергиликтүү культтардын избасарлары бар.

Чарбалык иштер[оңдоо | булагын оңдоо]

Дыйканчылык (сорго, дурра, жер жаңгак ж.б.). Ири мүйүздүү мал кармашат. Балык уулоо.

Тарых[оңдоо | булагын оңдоо]

Багирми уруулары 15 кылымда биригип, 1522 жылы Багирми султандыгын түзүшкөн. 17 кылымда Багирми султандыгы күчтүн туу чокусуна жеткен. Ошол кезде Багирми султандыгы коншу майда урууларды багынтырган жана транссахардык сооданы көзөмөлгө алган. Султандыктын экономикасы мал, кул, алтын, пил сөөгү, керик мүйүзү сатуу эсебинен көтөрүлгөн.
1871 жылы султандыкты Вадаи мамлекети басып алды. 1894 жылы ыдырап кеткен султандыкты Франция менен Германия бөлүп алышкан. 1914 жылы Франциянын Чад колониясынын курамына кирди.

Булактар[оңдоо | булагын оңдоо]

Багирми тили


Идома (эл)