Мазмунга өтүү

Бириккен Араб Эмирликтеринин дирхамы

Википедия — ачык энциклопедия
Бириккен Араб Эмирликтеринин дирхамы  (кырг.)

UAE Dirham  (аңгл.)
Dirham des Émirats arabes unis  (фр.)

[[Файл:|150px|5 дирхам]] 1 дирхам
5 дирхам 1 дирхам
Коддор жана белгилер
ISO 4217 коддору AED (784)
Символдор
Жүгүртүү чегарасы
Эмитент  БАЭ
Туунду жана параллелдүү бирдиктер
Бөлчөктүү Филс (1⁄100)
Жүгүртүүдөгү банкноттор жана монеталар
Монеталар 1, 5, 10, 25, 50 филс жана 1 дирхам
Банкноттор 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000 дирхам
Тарыхы
Мурда колдонулган валюта Катар жана Дубай риалы
Бахрейн динары
Банкноттор жана монеталар өңдүрүшү
Эмиссиялык борбор Бириккен Араб Эмирликтеринин Борбордук банкы
www.centralbank.ae
Курстар 10 Апрель 2015-жылга көрсөтүлгөн
1 KGS = 0,0573 AED
1 USD = 3,673 AED
1 EUR = 3,882 AED
1 GBP = 5,371 AED
1 JPY = 0,03048 AED
Курстар ЭВФ, ЕББ жана КРУБ маалыматтары боюнча автоматтык түрдө жаңыртылып турат.
2025-жылдык инфляция
Инфляция 1,69%

[1]

Бириккен Араб Эмирликтеринин дирхамы Уикиказынада

БАЭ дирхамы (ар. درهم إماراتي‎, англ. UAE Dirham) же Бириккен Араб Эмирликтеринин дирхамы — Бириккен Араб Эмирликтеринин акча бирдиги. ISO 4217 стандарты боюнча тамга коду — AED, сандык коду — 784. Расмий белгиси — [2], эмитенти — Бириккен Араб Эмирликтеринин борбордук банкы. Бир дирхам 100 филстен турат.

«Дирхам» аталышы гректердин δραχμή (drakhmé) сөзүнөн келип чыккан. Кылымдар бою соода-сатыкта валюта катары колдонулгандыктан, дирхам Осмон империясынын тушунда да өз маанисин жоготкон эмес.

1966-жылга чейин, азыркы Бириккен Араб Эмирликтеринин (БАЭ) курамына кирген бардык эмирликтерде индия рупийинин курсуна байланган Перс булуңунун рупийин (Gulf rupee) жүгүртүүдө болгон.

1966-жылы 6-июнда Индияда Перс булуңунун рупийинин курсун индия рупийине карата арзандатуу (девальвациялоо) жөнүндө чечим кабыл алган. Бул өзгөрүүгө макул болбогон жана Перс булуңунун рупийин колдонуп келген бир нече мамлекеттер өздөрүнүн же башка валюталарга өтүшкөн[3].

Келишимдик Омандын, Бириккен Араб Эмирликтеринин Абу-Даби эмирлигинен башка бардык эмирликтери Катар жана Дубай риалын кабыл алышкан. Бул риал девальвацияга чейинки Перс булуңунун рупийи менен бирдей наркта болгон. Перс булуңунун рупийинен Катар жана Дубай риалына өтүү мезгилинде, бул мамлекеттер кыска убакытка Сауд Арабиясынын риалын да колдонуп турушкан[4].

Ал эми Абу-Даби бахрейн динарын колдонуп, курсун 10 Перс булуңунун рупийи 1 динарга барабар деп белгиленген.

1973-жылы БАЭ дирхамды өзүнүн расмий валютасы катары кабыл алган. Натыйжада, Абу-Даби Бахрейн динарынын ордуна БАЭ дирхамын (1 динар = 10 дирхам) колдоно баштаган. Ал эми калган эмирликтер Катар жана Дубай риалын дирхамга бирге-бир (1:1) катнашында алмаштырылган[5].

Дирхамдын символу

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

2025-жылдын март айында БАЭнин Борбордук банкы дирхамдын валюталык белгисин жарыялады. Анын дизайны (БАЭнин желегинен окшоштурулуп жасалган) учтары ийилген эки горизонталдуу сызыктын латын D тамгасынын үстүнө түшүрүлү менен чагылдырылган[6]. Бул белгинин компьютердик шрифттерде колдонуу үчүн Unicode'до азырынча кодпойнту (коду) жок.

1973-жылы 1, 5, 10, 25 жана 50 филс, ошондой эле 1 дирхам номиналындагы монеталар жүгүртүүгө чыгарылган. 1, 5 жана 10 филс монеталары колодон, ал эми жогорку номиналдагы монеталар жез-никель эритмесинен (купроникелден) жасалган. Филс монеталарынын өлчөмү жана курамы ошол кездеги Катар жана Дубай дирхамынын монеталары менен бирдей болгон. 1995-жылы 5, 10, 50 филс жана 1 дирхам монеталарынын өлчөмдөрү кичирейтилген, ал эми жаңы 50 филс монетасы тең жактуу жети бурчтук (гептагоналдык) формасында болгон.

Монетанын наркы чыгыш-араб сандары менен, ал эми тексттери араб жана англис тилинде жазылган.

1, 5 жана 10 филс монеталары күнүмдүк жашоодо сейрек колдонулганына карабастан, негизинен коллекционерлер үчүн жана эстелик катары БАЭнин Борбордук банкы аларды чыгарууну улантууда.

1976-жылдан бери Бириккен Араб Эмирликтеринин Валюта башкармалыгы (азыркы Борбордук банкы) БАЭдеги ар кандай окуяларды жана башкаруучуларын даңазалаган бир нече эстелик монеталарын чыгарган.

Монеталар (1973)
Сүрөт Номинал Диаметр

(мм)

 Салмагы

(г)

 Материал Кыры (гурт) Аверс Реверс Чыгарылгын датасы
Аверс Реверс
1 филс 15 1,5 Коло Жылмакай Үч курма пальмасы,

жазуу: لزيادة انتاج المحاصيل الغذائية; чыгарылган жылы

 Наминалы жана жазуу:

الامارات العربية المتحدة, United Arab Emirates

 1973–2005
Жез жалатылган болот 2018
5 филс 22 3,75 Коло Lethrinus nebulous балыгы,

жазуу: نظافة البحار تعني
المزيد من الغذاء للبشر; чыгарылган жылы

 1973–1989
17 2,2 1996–2014
Жез жалатылган болот 2018
10 филс 27 7,5 Коло Дау кайыгы, чыгарылган жылы 1973–1989
19 3 1996–2011
Никель жалатылган болот 2017
25 филс 20 3,5 Жез-никель эритмелери Кесикче Араб газели,

чыгарылган жылы

 1973–2011
3,48 Никель жалатылган болот 2014–а.у.
50 филс 25 6,5 Жез-никель эритмелери Үч мунай мунарасы,

чыгарылган жылы

 1973–1989
21 4,4 Жылмакай 1995–2007
4,15 Никель жалатылган болот 2013–а.у.
1 дирхам 25,5 11,3 Жез-никель эритмелери Кесикче Далла чайнеги, чыгарылган жылы 1973–1989
24 6,4 1995–2007
6,1 Никель жалатылган болот 2012–а.у.

Учурда 5 дирхам, 10 дирхам, 20 дирхам, 50 дирхам, 100 дирхам, 200 дирхам, 500 дирхам жана 1000 дирхам номиналдарындагы банкноттор жүгүртүүдө.

Банкноттордун алдыңкы бетиндеги тексттер чыгыш-араб сандары менен араб тилинде жазылган, ал эми арткы бетиндеги тексттер араб сандары менен англис тилинде жазылган.

Экинчи серия
Сүрөт Номинал Өлчөмү (мм) Түсү Сүрөттөөмөсү Басып

чыгарылгын датасы

 Колдонуудан

чыгарылган датасы

Алдыңкы бети Арткы бети
5 143x60 Күрөң Борбордук базар, Шаржа Түндүк Эмирликтердин пейзажы, Шаржадагы Салем Аль Мутава мечити 1982-жыл
10 147x62 Жашыл Канжар ферма чарбасы
20 149x63 Көгүш Крик гольф жана яхта клубу, Дубай дау кайыгы 1997-жыл
50 151x64 Кызгылт көк Орикс Аль-Жахили чеби (Эль-Айн) 1982-жыл
100 155x66 Кызыл Аль-Фахиди чеби, Дубай Дубайдагы Дүйнөлүк соода борборунун имараты
200 157x67 Кызгылт сары Шарият сотунун имараты,

Зайед шаардык спорт стадиону, Абу-Даби

 Борбордук банктын имараты, Абу-Даби 1989-жыл
500 159x68 Көк Ителги Жумейра мечити 1983-жыл
1000 163x70 Бирюза түстүү Каср аль-Хосн, Абу-Даби Абу-Дабиге болгон көрүнүш 1998-жыл
Үчүнчү серия
Сүрөт Номинал Өлчөмү (мм) Түсү Сүрөттөөмөсү Басып

чыгарылгын датасы

 Колдонуудан

чыгарылган датасы

Алдыңкы бети Арткы бети
5 143x66 Күрөң Ажман чеби Дайя чеби 2022-жыл 26-апрель
10 147x66 Жашыл Шейх Зайеддин чоң мечити (Абу-Даби) Хор-Факкан амфитеатры (Шаржа) 2022-жыл 21-апрель
50 151x66 Кызгылт көк БАЭнин негиздөөчүлөрү Шейх Зайед биримдик документине кол коюда, Этихад музейи (Дубай) 2021-жыл 23-декабрь
100 155x66 Кызгылт Умм-эль-Кувейн улуттук чеби Фужейранын порту 2025-жыл 24-март
500 159x66 Көгүш Terra Sustainability павилиону (Дубай) Келечек музейи, Эмирлик мунаралары, Бурж Халифа 2023-жыл 30-ноябрь
1000 163x66 Зайтун сыяктуу күрөң Шейх Заиддин «Үмүт» иликтөөсү Барака АЭСи (Абу-Даби) 2023-жыл 10-апрель

Валюта алмаштыруу курсунун режими

[түзөтүү | булагын түзөтүү]
Базардагы курсу
Google Finance (.../{{{1}}}): KGS USD EUR GBP JPY CHF
Yahoo! Finance (.../{{{1}}}): KGS USD EUR GBP JPY CHF
XE.com (.../{{{1}}}): KGS USD EUR GBP JPY CHF
OANDA.com (.../{{{1}}}): KGS USD EUR GBP JPY CHF
  1. ↑ Индекс инфляции Объединенных Арабских Эмиратов
  2. ↑ مصرف الإمارات العربية المتحدة المركز‎. The Guidelines for the National Currency Symbol “UAE Dirham”
  3. ↑ Деловые Эмираты. История эмиратского дирхама: старинная валюта молодой страны
  4. ↑ Валюта ОАЭ: дирхам, история и какие деньги в Дубае и Абу-Даби
  5. ↑ EBC Financial Group. Что такое валюта AED?
  6. ↑ Gulf News. New symbol revealed for UAE dirham in physical, digital forms

Тышкы шилтемелер

[түзөтүү | булагын түзөтүү]
"https://ky.wikipedia.org/w/index.php?title=Бириккен_Араб_Эмирликтеринин_дирхамы&oldid=571683" булагынан алынды