Глория Э. Анзалдуа

Википедия дан
Jump to navigation Jump to search
Глория Эвангелина Анзалдуа
Gloria Anzaldua.jpg
Туулган жери:

Харлинген, Техас, (1942—2004)

Ишмердүүлүгү:

автор, акын, активист

Глория Эвангелина Анзалдуа (1942-2004) — Чикан маданият теория, феминисттик теория жана queer теориясы боюнча америкалык окумуштуу болгон. Өзүнүн эң белгилүү китебинде, Borderlands/La Frontera: The New Mestiza, ал өзүнүн балалыгын Мексика-Техас чек арасында эркин негиздеген жана чыгармачылыгында социалдык жана маданий маргинализациянын турмуштук тажрыйбасына таянган. Ал ошондой эле чек аралар аймагында өнүгүп жаткан маргиналдык, ортоңку жана аралаш маданияттар жөнүндө теорияларды, анын ичинде Непантлия, Койоксаульки императиви, жаңы трайбализм жана руханий активдүүлүк түшүнүктөрүн иштеп чыккан.[1][2]

Балалыгы[оңдоо | булагын оңдоо]

Анзалдуа 1942-жылы 26-сентябрда Техастын түштүгүндөгү Рио-Гранде өрөөнүндө атасы Urbano Anzaldúa жана апасы Amalia Anzaldúa née Garcíaлардын үй-бүлөсүндө туулган. Ал төрт баланын улуусу. Глория Анзалдуанын чоң атасы Urbano Sr., бир кездерде Хидалго округунун судьясы болгон, ал Анзалду төрөлгөн Иса Мария ранчосунун алгачкы ээси болгон. Апасы кошуна Лос-Вергелес ранчосунда ("бактар") чоңойгон. Ранчо алардын үй-бүлөсүнө таандык болчу. Амалиа Урбано менен экөө тең кичинекей кезинде таанышып, турмушка чыккан. Анзалдуа XVI жана XVII кылымдарда Америкага келген атактуу испан изилдөөчүлөрүнүн жана отурукташкандардын көбүнүн тукуму болгон жана ошондой эле түпкү теги болгон. Anzaldúa фамилиясы басктан келип чыккан.

Ал он бир жашка чыкканда, анын үй-бүлөсү Харгиллге, Техас шаарына көчүп барган. [3] Ал 1962-жылы Эдинбург орто мектебинин валедиктору катары бүтүргөн [4] .

Анзалдуа жетинчи муун Тежана жана Чикана катары көргөн расизмге, сексизмге жана башка кысымдарга карабастан, университетте билим алууга жетишкен. 1968-жылы Техас-Пан Америка университетинде англис тили, искусство жана орто билим боюнча бакалавр даражасын жана Остиндеги Техас университетинде англис тили жана билим берүү боюнча магистр даражасын алган. Остинде жүргөндө ал саясий жактан активдүү маданий акындарга жана Рикардо Санчес жана Хедвиг Горски сыяктуу радикал драматургдарга кошулган.

Карьерасы жана негизги иштери[оңдоо | булагын оңдоо]

Пан Америка университетинен (азыркы Техас Рио-Гранде өрөөнүндөгү университет ) англис тили боюнча искусство бакалаврын алгандан кийин, Анзалдуа мектепке чейинки жана атайын билим берүү боюнча мугалим болуп иштеген. 1977-жылы ал Калифорнияга көчүп барган жана ал жерде Сан-Франциско мамлекеттик университетинде, Калифорния университетинде, Санта-Крузда, Флорида Атлантика университетинде жана феминизм, чикано изилдөөлөрү жана чыгармачыл жазуу жөнүндө жазуулары, лекциялары жана маал-маалы менен окутуу иштери аркылуу өзүн колдогон.

Ал Шерри Морага менен биргелешип This Bridge Called My Back: Writings by Radical Women of Color (1981), Making Face, Making Soul/Haciendo Caras: Creative and Critical Perspectives by Women of Colors (1990), This Bridge We Call Home: Radical Visions for Transformation (2002) редакциялаган иштери менен белгилүү. Ал ошондой эле Borderlands/La Frontera: The New Mestiza (1987) жарым автобиографиялык китебин жазган. Өмүрүнүн акырында Light in the Dark/Luz en lo Oscuro: Rewriting Identity, Spirituality, Reality ("Караңгыдагы жарык/Луз эн ло Оскуро: Иденттикти, Руханиятты, Чындыкты кайра жазуу ") китебинин кол жазмасын бүтүрүүгө аз калган болчу, аны да диссертация катары тапшырууну пландаган. Бул китеби ал өлгөндөн кийин Duke University Press тарабынан басылып чыкты (2015). Анын балдарга арналган китептери: Приетита досу бар (1991), Аркы өйүздөгү достор — Амигос дел Отро Ладо (1993) жана Приетита и Ла Ллорона (1996). Ал ошондой эле көптөгөн көркөм жана поэтикалык чыгармаларды жазган.

  1. Keating, AnaLouise (2006). "From Borderlands and New Mestizas to Nepantlas and Nepantleras: Anzaldúan Theories for Social Change". Human Architecture: Journal of the Sociology of Self-Knowledge (Ahead Publishing House) IV. ISSN 1540-5699. Archived from the original on 2015-06-24. https://web.archive.org/web/20150624022924/http://www.ns2.okcir.com/Articles%20IV%20Special/AnaLouiseKeating-FM.pdf. Retrieved 2022-03-30. 
  2. Keating, AnaLouise (2008). ""I'm a Citizen of the Universe": Gloria Anzaldúa's Spiritual Activism as Catalyst for Social Change". Feminist Studies 34 (1/2): 53–54. JSTOR 20459180. https://www.jstor.org/stable/20459180. 
  3. Gloria Anzaldúa. Voices From the Gaps, University of Minnesota.
  4. History | UTRGV.