Жакшылыков, Асан

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Жакшылыков, Асан - акын, драматург, жазуучу, котормочу жана коомдук ишмер. 1949-жылы 6-октябрда Нарын районундагы Миң-Булак айылында туулган.

1968-жылы Фрунзедеги политехникалык техникумун, 1976-жылы К.И.Скрябин атындагы Кыргыз айыл чарба институтун, 1985-жылы Москвадагы Жогорку адабий курсун бүтүргөн.

1968–1970-жж. Нарын районундагы Куйбышев атындагы колхоздо гидротехник, 1970–1974-жж. ошол эле колхоздо комсомол уюмунун катчысы, ЛКЖС БКда жооптуу кызматта иштеген. 1974–1983-жж. Кыргызстан Жазуучулар союзунун жаштар менен иштөө секциясынын жетекчиси, 1986–1989-жж. СССР адабий фондусунун Кыргызстандагы бөлүмүнүн директору, 1989–1991-жж. IX Курултайда Кыргызстан Жазуучулар союзунун катчысы, 1991–1995жж. 1-катчысы, 1995–1996жж. Аткаруу комитетинин төрагасы, 1996-жылдан Кыргыз Мамлекеттик Улуттук телерадиокомпаниясынын «Рух» продюссердик борборунун директору, 1997-жылы «Обо» гезитинин башкы редактору болгон. КОФ Пен-клубунун президенти.

Алгачкы ырлары 1963–1964-жж. республикалык басма сөздөргө жарыялана баштаган. «Таңдын ырахаты» аттуу тунгуч ыр жыйнагы 1969-жылы «Кыргызстан» басмасынын жарык көргөн.

А.Жакшылыков 1977-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү. 2007-жылдан Кыргыз Республикасынын Эл жазуучусу, 1979-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын, 2008-жылы Аалы Токомбаев атындагы сыйлыктын лауреаты болгон. 1995-жылдан Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери, 1992-жылдан Маданият жана искусство академиясынын, акындардын дүйнөлүк конгрессинин мүчөсү (Штаб квартирасы Вашингтондо). 1999-жылдан Кыргыз Республикасынын Эл агартуу отличниги.

А.Жакшылыков А.С.Пушкиндин, Р.Тагордун, Л.Леоновдун, Э.Межелайтистин, Г.Эминдин, Б.Олейниктин, Абайдын, М.Смеляковдун ж.б. акындардын чыгармаларын кыргызчага которуп, алар Тандалмалар китебине киргизилген.

А.Жакшылыковдун чыгармачылыгын изилдеген атайын «Асан чакырык» аттуу макалалар жыйнагы 2005-жылы жарык көргөн. Көптөгөн ырларына обондор жана романстар жазылган.

Кыргыз ССР Жогорку Кеңешинин Грамотасы, Ардак грамотасы, «Манас–1000» эстелик медалы менен сыйланган.


Жарык көргөн китептери[оңдоо | булагын оңдоо]

Кыргыз тилинде[оңдоо | булагын оңдоо]

Таңдын ырахаты: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1969. – 31 б.

Улуу шашке: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1977. – 71 б.

Жайлоодо: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1977. – 126 б.

Бейпил көктөм: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1979. – 73 б.

Белес: Ырлар жана поэма. – Ф.: Мектеп, 1981. – 127 б.

Макмал төр: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 112 б.

Ыклас: Ырлар жана поэма. – Ф.: Кыргызстан, 1985. – 108.

Мээрим: Поэма. – Ф.: Кыргызстан, 1987. 240 б.

Ысык-Көл сонатасы: Ырлар жана поэма. – Ф.: Кыргызстан, 1989.

Жазгы байыр: Балдар үчүн ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1995.

Тандалмалардын 1 т.: Ырлар жана поэмалар. – Б.: Эркин-Тоо, 1999. – 296 б.

Тандалмалардын 2 т.: Ырлар, поэмалар, драмалар, балладалар. – Б.: Эркин-Тоо, 1999. – 300 б.

Тандалмалардын 3 т.: Учкул сөздөр, публицистика, балдар үчүн ыр-лар, графикалык ырлар, махабат түрмөгү, обондуу ырлар, котормолор. – Б.: Эркин-Тоо, 1999. – 357 б.

Тандалмалардын 4 т.: Аңгемелер, эссе, публицистикалар, маектер, котормолор, насыят. – Б.: Эркин-Тоо, 1999. – 365 б.

Тандалмалардын 5 т.: Ырлар, поэма, учкул сөздөр, публицистика. – Б.: Эркин-Тоо, 1999, – 282 б.

Обондуу ырлар. – Б.: Педагогика, 2001.

Учкул саптар. – Б.: Педагогика, 2001.

Махабат жазынын сулуулугу. – Б.: Педагогика, 2001. – 47 б.

Учкул саптар – Крылатые мысли. – Б.: Бийиктик, 2003. – 294 б.

Ыр дүйнө жана элет аңгемелери. Б.: Бийиктик, 2005. – 316 б.

Эстутум: Кыргыз көчмөн цивилизациясы. Манас дүйнөтааным. – Б.: Бийиктик, 2005. – 469 б.

Кыргыз жолу – айкөлдүк, салттуулук, сулуулук. Б.: Бийиктик, 2006. – 461 б.

Кубан бөбөк:Балдар үчүн ырлар. – Б., 2008. – 19 б. (коллектив)

Ырчабыт: Роман, дастан, поэма, баллада. – Б., 2008. – 451 б.


Орус тилинде[оңдоо | булагын оңдоо]

Молодые поэты Средней Азии. – М.: Молодая гвардия, 1982. (коллек-тив).

Пути земные. – М.: Мол. гвардия, 1983. – 47 б.

Пути земные: Стихи. – М.: Сов. писатель, 1983. – 87 б.

Побеги доброты. – М.: Сов. писатель, 1989.

Жизнь. – М.: Голос, 1989.

Народ – победитель. – М.: Детская литература, 1985. (коллектив).

Я твой поэт, моя страна. – М.: Молодая гвардия, 1985. (коллектив).

Шел отец. – М.: Современник, 1985. (коллектив).

Апрельский дождь. – М.: Детская литература, 1986. (коллектив).

Созвездие. Ленинградское отделение: Советский писатель, 1988. (коллектив).

Гимн любви. (Трех томное издание любовной лирики поэтов мира). Том 2. – М.: Молодая гвардия, 1991.

Крылатые мысли. – Б.: Бийиктик, 2004. – 294 с.

Восхождение к чистоте. – Б.: Бийиктик, 2005. – 411 с.


Башка элдердин тилдеринде[оңдоо | булагын оңдоо]

Квити гор. – Киев: Молод, 1976. (коллектив).

Поец Киргижь. – Кишинев: Литературы артистикэ, 1984. (коллектив).

Стихи. – Улан Батор, 1984.

Ысык-Көл самалы. – Алма-Ата: Жазушы, 1986. (коллектив).

Стихи. Лондон, 1984. (коллектив).



Котормолору[оңдоо | булагын оңдоо]

Аппаев Б. Кызга кантип үйлөнөт? – Б., 1987.


Драмалык чыгармалары[оңдоо | булагын оңдоо]

Соку таш жана үч жол жөнүндө насыят. 1988-89 (Тандалма IV том)

Көкөй кести. Драмалык поэма. Нарын драмтеатры койгон. 1988–91.

Достун огу. Драмалык поэма. 1995–96. (Тандалма II том).


Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]