Жубаленд

	Жубаленд; сомал. Jubbaland; ар. ولاية أرض جوبا في الصومال‎
Туу	Герб
	Мамлекеттик Гимни
Расмий тили	сомали тили, араб тили
Борбор шаары	Кисмайо
Ири шаарлар	Кисмайо
Башкаруу формасы	президенттик башкаруу системасы
Президент; Биринчи вице-президент; Биринчи вице-президент	Ахмед Мухаммед Ислам; Мохамуд Саид Аден; Сулдан Абдулкадыр Мохамед Лугадере
Мам. дини	ислам
Аянты; • Жалпы	; 110 293 км²
Калкы; • Бааланган (2014); • Жыштыгы	; 3 360 633 адам ; ад./км²
Акча бирдиги	Сомали шиллинги (SOS, коду 706)
Домени	.so
Телефон коду	+252
Убакыт аралыгы	UTC +03:00
	Викиказынадагы медиафайлдар

Жубаленд (сомал. Jubbaland, ар. ولاية أرض جوبا في الصومال‎ же Жуба өрөөнү (сомал. Dooxada Jubba, итал. Oltre Giuba) — Сомалинин түштүк-батыш бөлүгүндөгү Жубаленд аймагында жайгашкан автономдуу түзүлүш.

Тарыхы

Жубалендде өз алдынча өкмөт тарыхта биринчи жолу, 1924-жылдын 15-июлунан 1926-жылдын 1-июлуна бул колониялык аймактар Улуу Британия Империясынын ыдырашынан кийин Италиянын карамагына өтүп жаткан учурда болгон.

1988-жылдан тартып Сомалиде жарандык согуш башталган. Өлкө ар кандай деңгээлдеги автономияга ээ болгон түзүлүштөргө бөлүнүп кеткен. 2006-жылы Эфиопия армиясы тарабынан жеңилген Исламий соттор бирлигинен бөлүнүп чыккан «Харакат аш-Шабаб» тобу 2000-жылдардын аягында Сомалинин түштүк-батышында олуттуу ийгиликтерге жетишкен.

2010-жылы Жубалендде Өтмө Федералдык Өкмөт менен союздаш болгон жана «Харакат аш-Шабабга» каршы турган автономдуу өкмөт түзүлгөн^[1]. Бирок ошол эле жылдын аягында Жубаленддин бүт аймагы «Харакат аш-Шабабдын» көзөмөлүнө өткөн. Ошондон бери бул аймак Өтмө Федералдык Өкмөт күчтөрү менен «Харакат аш-Шабабдын» кагылышуусу жүрүп жаткан аймак болуп эсептелет.

2011-жылдын 3-апрелинде Өтмө Федералдык Өкмөт жана анын союздаш күчтөрү Кения менен чектеш Доблей шаарын «Харакат аш-Шабабдан» кайра тартып алгандан кийин, Кениянын борбору Найробиде Жубаленд аймагын талап кылган виртуалдуу Азания мамлекети жарыяланган^[2]. Анын президенти катары Сомалинин мурдагы коргоо министри Мохамед Абди Мохамед Ганди дайындалган. Бул түзүмдүн негизги максаты — Жубалендди «Харакат аш-Шабабдын» бийлигинен бошотуу болгон^[3].

Жубаленддин түндүк тарабында «Ахлу-Сунна валь-Жамаа» талыштагы куралдуу топ жортуул баштап, 2011-жылдын 28-апрелинде Гедо провинциясындагы Лук шаарын басып алган^[4], 3-майда Гарбахаррей шаары алардын карамагына өткөн^[5].

2011-жылдын күзүнөн тартып Кениянын аскерлери, Эфиопия менен АКШнын колдоосу астында, Жубаленд аймагында «Линда Нчи» ири масштабдуу аскердик операция жүргүзүшкөн. Бул операция Кения аймагынан адамдарды уурдап кеткен «Харакат аш-Шабаб» согушкерлерине жооп катары уюштурулган. «Харакат аш-Шабаб» Кения аскерлерине каршы партизандык согуш жүргүзгөн. Натыйжада, 2012-жылдын 29-сентябрында Кения аскерлери Сомалинин түштүгүндөгү бул топтун негизги базасы болгон Кисмайо шаарын басып алышкан.

2013-жылдын 15-майында Жубаленддин президенти болуп бул аймакта таасирдүү Раскамбони куралдуу тобунун башчысы Ахмед Мохамед Ислам Мадобе шайланган^[6].

2014-жылдын ноябрында, аймакта «Харакат аш-Шабабдын» активдешүүсүнө жооп катары, Кисмайо шаарында Ахмед Мохамед Ислам 2012-жылы түзүлгөн Федералдык Сомали Өкмөтү менен Жубаленддин куралдуу күчтөрүн Сомалинин улуттук армиясынын курамына киргизүү тууралуу келишимге кол койгон^[7].

Географиясы

Жубба дарыясынын өрөөнүндө жайгашкан. Ал Сомалинин мурдагы Төмөнкү Жубба, Ортоңку Жубба жана Гедо провинцияларынан турат. Батышынан Кения менен, түндүгүнөн Эфиопия менен, чыгышынан таанылбаган Түштүк-Батыш Сомали мамлекети (Бакул, Бай жана Төмөнкү Шабелле провинциялары) менен чектешет.

Жубаленддин аймагы болжол менен 110 293 км² түзөт. Борбору — Кисмайо порт шаары.

Булактар

↑ Suna Times. Al-shabab Spokesman Asks Kismayo Residents not to Support New Administration. Текшерилген күнү 2 -февраль (бирдин айы) 2013. Түп булактан архивделген күнү 15 -март (жалган куран) 2013.
↑ TV RAIN. На территории Сомали возникло независимое государство
↑ РИА новости. Кения пытается создать в Сомали буферное государство Азанию - АП
↑ PressTV — Somali clashes leave 35 dead. Текшерилген күнү 7 -август (баш оона) 2025. Түп булактан архивделген күнү 4 -октябрь (тогуздун айы) 2013.
↑ AllAfrica. Somalia's Azania Administration Has Links With Al Shabaab - Official
↑ The Standard. Former Islamist warlord elected president of Somali region
↑ Garowe online. Somalia: Jubaland forces officially integrated into Nat’l Army

Тышкы шилтемелер

Жубаленд жаңылыктары (англисче, сомаличе)
Жубаленд жаңылыктары (сомаличе)

[1] Suna Times. Al-shabab Spokesman Asks Kismayo Residents not to Support New Administration. Текшерилген күнү 2 -февраль (бирдин айы) 2013. Түп булактан архивделген күнү 15 -март (жалган куран) 2013.

[2] TV RAIN. На территории Сомали возникло независимое государство

[3] РИА новости. Кения пытается создать в Сомали буферное государство Азанию - АП

[4] PressTV — Somali clashes leave 35 dead. Текшерилген күнү 7 -август (баш оона) 2025. Түп булактан архивделген күнү 4 -октябрь (тогуздун айы) 2013.

[5] AllAfrica. Somalia's Azania Administration Has Links With Al Shabaab - Official

[6] The Standard. Former Islamist warlord elected president of Somali region

[7] Garowe online. Somalia: Jubaland forces officially integrated into Nat’l Army

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

Сомалинин аймагындагы мамлекеттик түзүлүштөр
Таанылбаган мамлекеттер	Сомалиленд (1991)
Автономдуу федеративдик мамлекеттер	Жубаленд (2013) • Галмудуг (2006) • Пунтленд (1998) • Хиршабелле (2016) • Түштүк-Батыш Сомали мамлекети (2014)
Ислам жамааттары	Харакат аш-Шабаб (2006)
Мурунку мамлекеттик түзүлүштөр	Хатумо (2012-2018) • Сомалинин борбордук аймактарынын мамлекети (2014) • Түштүк-Батыш Сомали (2002—2006) • Маахир (2007—2009) • Химан жана Хеб (2008—2015) • Нортленд (2008—2009) • Авдаленд (2010) • Сул-Санааг-Айн (2010—2012)
Мурунку исламий администрациялар	Хизбул-Ислам (2009—2010; 2012—2014) • Исламий соттордун бирлиги (1993—2006) • Ахлю ас-Сунна ва-ль-Жамаа (ASWJ; 1991—2018)

Африка өлкөлөрү
Эгемендүү мамлекеттер	Алжир • Ангола • Бенин • Ботсвана • Борбордук Африка Республикасы • Буркина-Фасо • Бурунди • Габон • Гамбия • Гана • Гвинея • Гвинея-Бисау • Жибути • Замбия • Зимбабве • Кабо-Верде • Камерун • Кения • Коморлор • Конго Демократиялык Республикасы • Конго Республикасы • Кот-д'Ивуар • Лесото • Либерия • Ливия • Маврикий • Мавритания • Мадагаскар • Малави • Мали • Марокко • Мисир • Мозамбик • Намибия • Нигер • Нигерия • Руанда • Сан-Томе жана Принсипи • Свазиленд • Сейшел Аралдары • Сенегал • Сомали • Судан • Сьерра-Леоне • Танзания • Того • Тунис • Түштүк-Африка Республикасы • Түштүк Судан • Уганда • Чад • Экваториалдык Гвинея • Эритрея • Эфиопия
Таанылбаган жана жарым-жартылай таанылган мамлекеттер	Азавад • Сахара Араб Демократиялык Республикасы¹ • Сомалинин аймагындагы мамлекеттик түзүлүштөр (Авдаленд • Азания • Галмудуг • Жубаленд • Пунтленд • Сомалиленд • Хатумо • Химан жана Хеб)
Көз каранды аймактар	Инди океанындагы Британия аймагы • Батыш Сахара¹ • Канар аралдары • Мадейра • Майотта • Мелилья • Реюньон • Эпарсе аралдары • Сеута
¹ Батыш Сахара, БУУнун документтерине ылайык, деколонизацияланбаган аймак катары эсептелет. Анын аймагында жарыяланган Сахара Араб Демократиялык Республикасы, Африка бирлигинин мүчөсү. Аймагынын көпчүлүк бөлүгү Марокко тарабынан басып алынган.