Мазмунга өтүү

Ирандын эң ири шаарларынын тизмеси

Википедия — ачык энциклопедия

Иранда шаар калкынын өсүшү дүйнөдөгү эң жогорку көрсөткүчтөрдүн бири. Ички көчмөндөр негизинен Тегеранга, Исфаханга, Кережге, Ахвазга, Мешхедге жана Кумга келип отурукташкан.

Тегеран 2024-жылы 14,1 миллион калкы менен өлкөдөгү эң чоң шаар жана мамлекеттин борбору[1]. Калктын болжол менен 11%ы ушул шаарда жашайт. Тегеран өлкөнүн байланыш жана транспорт тармактары чогулган негизги борбор болуп эсептелет.

Калкынын саны боюнча өлкөдөгү 80 шаар ичинен экинчи орунда турган Мешхед шаары. 2025-жылга карата Ирандын Мешхед шаарынын калкы 3,46 миллион адамга жеткен[2][3]. Мешхед — Разави Хорасан провинциясынын борбору. Бул шаар дүйнөдөгү эң ыйык шииттик шаарлардын бири болуп, Имам Реза мазары жайгашкан жер катары белгилүү.

Ирандагы калкы боюнча үчүнчү ири шаар — Исфахан болуп, 2025-жылы калкы 2,5 миллион адамды түзгөн[4]. Исфахан — Ирандагы эң көп барылуучу шаарлардын бири. Бул жер өзүнүн байыркы тарыхы менен 16-кылымдан бери өзүнө тартып, кооздугу менен таанылган жана өлкөнүн борбордук аймагындагы чыныгы «жакут» деп эсептелет. Бул шаар Ирандагы эң өнөр жайлуу шаарлардын бири болуп, ири заводдор жайгашкан жана бир нече ЮНЕСКОнун Бүткүл дүйнөлүк мурастар объектилерин камтыйт. Шаар тарыхый эстеликтердин түрдүү жыйнагы, сүрөт өнөрү, тарыхы жана архитектурасы менен белгилүү[5].

Башка ири шаарларга: Тебриз (калкы 1,7 миллион), Кум (калкы 1,4 миллион) жана Ахваз (калкы 1,3 миллион) кирет[6].

Ири шаарлар тизмеси

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

Калкынын саны миллиондон ашкан 10 эң ири шаарлар.

Шаар Калк[7]
1Tегеран9,729,740
3Мешхед3,460,660
2Исфахан2 563 000
5Шираз1 934 000
4Кереж1 757 000
6Тебриз1 855 000
7Кум1 530 000
8Ахваз1 452 000
9Керманшах1 230 000
10Урмия946 000

Калкы 100 000 ден ашкан шаарлар

[түзөтүү | булагын түзөтүү]
Шаар Персче аталышы Калк[7]
1 Тегеран تهران — техро́н 8 693 706
2 Мешхед مشهد — машха́д 3 001 184
3 Исфахан اصفهان — эсфахо́н 1 961 260
4 Кереж كرج — кара́ж 1 592 492
5 Шираз شيراز — широ́з 1 565 572
6 Тебриз تبريز — табри́з 1 558 693
7 Кум قم — ком 1 201 158
8 Ахваз اهواز — оһво́з 1 184 788
9 Керманшах كرمانشاه — кермоншо́х 946 651
10 Урмия اروميه — оруми́йе 736 224
11 Решт رشت — рашт 679 995
12 Захедан زاهدان — зохидо́н 587 730
13 Хамадан همدان — хамодо́н 554 406
14 Керман كرمان — кермо́н 537 718
15 Йезд يزد — йазд 529 673
16 Ардебил اردبيل — ардаби́л 529 374
17 Бендер-Аббас بندر عباس — банда́р або́с 526 648
18 Эрак اراک — эро́к 520 944
19 Исламшехр اسلامشهر — эсламша́хр 448 129
20 Зенжан زنجان — занжо́н 430 871
21 Сенендеж سنندج — сананда́ж 412 767
22 Казвин قزوين — газви́н 402 748
23 Хорремабад خرم آباد — хоррамобо́д 373 416
24 Горган گرگان — горго́н 350 676
25 Сари ساری — со́ри 347 102
26 Шехрияр شهريار — шахрийо́р 309 607
27 Годс قدس — годс 309 605
28 Кашан كاشان — кошо́н 304 487
29 Малард ملارد — мало́рд 281 027
30 Дизфул دزفول — дизфу́л 264 709
31 Нишапур نيشابور — нейшобу́р 264 375
32 Бабол بابل — бобо́л 250 217
33 Хомейнишехр خميني شهر — хоме́йниша́хр 247 128
34 Себзевар سبزوار — сабзаво́р 243 700
35 Гулистан گلستان — голисто́н 239 556
36 Амол آمل — омо́л 237 528
37 Пакдешт پاكدشت — покда́шт 236 319
38 Нежефабад نجف آباد — нежафобо́д 235 281
39 Боружер بروجرد — боруже́рд 234 997
40 Абадан آبادان — ободо́н 231 476
41 Гарчак قرچک — гарчо́к 231 075
42 Божнурд بجنورد — божну́рд 228 931
43 Варамин ورامين — вароми́н 225 628
44 Бушир بوشهر — буше́хр 223 504
45 Саве ساوه — со́ве 220 762
46 Каэмшехр قائم شهر — гаэмша́хр 204 953
47 Биржен بيرجند — биржа́н 203 636
48 Насимшахр نسيم شهر — насимша́хр 200 393
49 Сиржан سيرجان — серджо́н 199 704
50 Хой خوی — хой 198 845
51 Илам ايلام — ило́м 194 030
52 Букан بوكان — буко́н 193 501
53 Шехре-Корд شهر كرد — шахр-е ко́рд 190 441
54 Семнан سمنان — самно́н 185 129
55 Фердис فردیس — ферди́с 181 174
56 Мераге مراغه — маро́га 175 255
57 Шахиншехр شاهين شهر — шохинша́хр 173 329
58 Малайер ملاير — малойе́р 170 237
59 Мехабад مهاباد — махобо́д 168 393
60 Саккез سقز — сакки́з 165 258
61 Бендер-Махшехр بندر ماهشهر — бенде́р-бахше́хр 162 797
62 Рафсанжан رفسنجان — рафсанжо́н 161 909
63 Гомбеде-Кавус گنبد کاووس — гонба́д-е кову́с 151 910
64 Шахруд شاهرود — шохру́д 150 129
65 Марвдешт مرودشت — марвда́шт 148 858
66 Кемальшехр کمالشهر — кемальшехр 141 669
67 Жехром جهرم — жахро́м 141 634
68 Торбете-Хейдерие تربت حيدريه — торба́т-е хайдари́йе 140 019
69 Мериван حاشیه مریوان — мерива́н 136 654
70 Андимешк انديمشك — ондима́шк 135 116
71 Шехреза شهرضا — шахреза́ 134 952
72 Заболь زابل — зобо́л 134 950
73 Ясуж ياسوج — йосу́ж 134 532
74 Миандоаб مياندوآب — миондуо́б 134 425
75 Хорремшехр خرمشهر — хоррамша́хр 133 097
76 Меренд مرند — мара́нд 130 825
77 Джирофт جيرفت — джирофтр 130 429
78 Бам بم — бэм 127 396
79 Бехбехан بهبهان — бахбахо́н 122 604
80 Доруд دورود — дору́д 121 638
81 Назарабад نظرآباد — назараба́д 119 512
82 Мохаммадшахр مُحَمَّدشَهر — мохаммадшяхр 119 418
83 Изе ايزه — изе́ 119 399
84 Бендер-Энзели بندر انزلی — банда́р-е-анзали́ 118 564
85 Андише اندیشه — андише 116 062
86 Ираншехир ايرانشهر — иронша́хр 113 750
87 Феса فسا — феса́ 110 825
88 Боразжан برازجان — боразжа́н 110 567
89 Бане بانه — бане́ 110 218
90 Чехбехар چابهار — чехбеха́р 106 739
91 Робаткарим رباط‌کریم — робаткарим 105 393
92 Кашмер کاشمر — кашме́р 102 282
93 Шуштер شوشتر — шуште́р 101 878
94 Кучан قوچان — гучо́н 101 604
95 Лахижан لاهیجان — лахижан 101 073
96 Ахар اهر — ахар 100 641
97 Мечит-Сулайман مسجد سليمان — масджи́д-е солеймо́н 100 497
98 Торбете-Жам تربت جام — торбете-джам 100 449
  1. Население Ирана сколько? (орусча). Tradeway21. Текшерилген күнү 17 -ноябрь (жетинин айы) 2025. Түп булактан архивделген күнү 22 -ноябрь (жетинин айы) 2024.
  2. Население Мешхед (орусча). chislennost.com. Текшерилген күнү 17 -ноябрь (жетинин айы) 2025.
  3. Mashhad, Iran Metro Area Population (1950-2025) (англ.). macrotrends.net. Текшерилген күнү 17 -ноябрь (жетинин айы) 2025.
  4. Esfahan, Iran Metro Area Population (1950-2025) (англ.). macrotrends.net. Текшерилген күнү 17 -ноябрь (жетинин айы) 2025.
  5. Город Исфахан (орусча). iranmag.ru. Текшерилген күнү 17 -ноябрь (жетинин айы) 2025. Түп булактан архивделген күнү 8 -ноябрь (жетинин айы) 2025.
  6. Iran Cities by Population 2025 (англ.). worldpopulationreview. Текшерилген күнү 17 -ноябрь (жетинин айы) 2025.
  7. 1 2 Iran Cities by Population 2025 (англ.). worldpopulationreview. Текшерилген күнү 17 -ноябрь (жетинин айы) 2025.