Колдонуучу:Incall/Кечирим суроо
Редакторлор бири-бири менен келишпей калганда, кечирим суроо көп учурда чыңалууну жумшартып, сабырдуулукту жана жакшы ниетти калыбына келтирүүгө жардам берет. Өзүңүздү сылыксыз же кимдир бирөөгө зыян келтирдим деп эсептебесеңиз да, кайсы бир сөз же аракеттер туура эмес таасир калтырып же түшүнбөстүккө себеп болушу мүмкүн. Мындай учурда кечирим суроо абалды жөнгө салууга жардам берет.
Кечирим талап кылуу кечирим суроого караганда жеңилирээк. Ар бирибиз ката кетиребиз. Ошондуктан кайсы учурда жана канча жолу кечирим талап кылып жатканыңызга көңүл буруңуз. Кээде жетишсиз деп эсептеген кечиримдерди четке какпаганыңыз жакшы. Анткени бир күнү сиздин кезегиңиз келет.
Сылыктык — бул башкалардан күтчү стандарт эмес, бул өзүңүз кармана турган стандарт.
Кээде кечирим суроону талап кылгандан көрө, күтүп турган жакшы. Ошондой эле, эгер сиз кайсы бир деңгээлде күнөөлүү экениңизди сезсеңиз, кечиримди талап кылынганга чейин эле өз эркиңиз менен айтканыңыз дурус болот. Кээде кечирим суроо кадимки сөз менен чечкис болуп калган маселелерди чечип коёт.
Чыныгы эмес кечирим
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Эң жакшы түрүндө кечирим суроо — бул өзүнүн кыймыл-аракеттери үчүн чын ыкластан өкүнүүнү билдирген жеке билдирүү болуп саналат. Бул кур эмоцияларга негизделген манипуляция же карама-каршылыкты күчөткөн сөз эмес. Ал эми чыныгы эмес кечирим (жасалма кечирим) көп учурда чыныгы кечиримден качуу же жагдайды «жөн эле» жаап коюу үчүн колдонулат. Айрым учурларда андай кечиримдер кыйыр түрдө дагы бир шылдың же капа кылган сөз катары кабыл алынышы мүмкүн.
Кыргыз тилинде мунун мисалы болушу мүмкүн: «Эгер капа болуп калсаң, кечиргин, мен андай деп айткан эмесмин» — бул чыныгы кечиримге окшогону менен, жоопкерчиликти толук мойнуна албайт. «Кечиресиң, бирок мен туура айткам» — бул өзүнүн жүрүм-турумун актоо аракети. «Сен капа болгонуң үчүн кечирип кой» — бул сөздө күнөө өзүндө эмес, каршы тарапта экенин кыйыр түрдө билдирүү бар.
Мындай сөздөр маселени чече турган кечирим эмес, тескерисинче, жагдайды курчутуп жибериши мүмкүн. Бул учурларда кечирим сыртынан сылык көрүнгөнү менен, иш жүзүндө адам өзүн туура эмес сезбей жатканын көрсөтөт.
Ошол эле учурда, чын ыкластуу өкүнүү, ал тургай толук күнөөнү моюнга албаган түрүндө болсо да, кырдаалды жумшартууга жардам берет. Бул идеалдуу кечиримдин ордуна өтүшү мүмкүн. Айрым учурда толук, шартсыз кечирим жасалма болуп кабылданып, тескерисинче, сарказм катары угулушу мүмкүн. Мындайда ал кечиримдин ордуна кошумча шылдың катары кабыл алынып, дагы да катуу капа кылат. Мисалы: «Сөзүм менен капа кылып алдым окшойт, кечирип кой» — бул чын ыкластан чыккан кечирим болушу мүмкүн, анткени адам өзүнүн айткандарына баа берип, жоопкерчиликтин жок дегенде бир бөлүгүн мойнуна алып жатат.
Кээде кечиримди талап кылганга караганда, аны тынч гана күтүп турган жакшы. Ошондой эле, эгер өзүңүз күнөөлүү экениңизди сезсеңиз, кечиримди талап кылынганга чейин өзүңүз сунуштаганыңыз оң. Кечирим айрым учурларда жөн эле сөз менен чечүүгө болбой турган маселелерди жөндөп коюшу мүмкүн.
Мажбурланган кечирим
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Мажбурланган кечиримдин кабыл алынышы көбүнчө катышуучулардын маданиятына жараша болот. Уят маданиятында жогорку макамдагы адамдын мажбурлап кечирим суроосу чоң мааниге ээ болуп саналат, анткени коомдук уят тартуу ошол адамдын жоопкерчиликти мойнуна алганын көрсөтөт. Ал эми күнөө маданиятында, адамдар үчүн кечиримдин чыныгы болушу маанилүүрөөк, башкача айтканда — адам башкаларга зыян келтиргенин өзү түшүнүп, чын ыкластуу түрдө өкүнгөнү маанилүү деп эсептелет.
Көпчүлүк мындай түшүнүктө: кечирим чыныгы болушу үчүн, ал өз алдынча, жүрөктөн чыгып айтылышы керек, башка бирөөнүн талап кылуусу же сунушу менен эмес.