Лезгынстан

Википедия дан
Jump to navigation Jump to search

Лезгистан – полисемантикалык географиялык термин, атап айтканда, Россия империясында Кавказдын негизинен Дагестандын тоолуу аймактары жашаган бөлүгүн белгилөө үчүн колдонулат, алар революцияга чейинки мезгилде жаңылып«лезгиндер» деп аталып калган ; 19-кылымдан баштап, негизинен, Түштүк Дагестандын лезгиндер өздөрү жана башка бөлүгүн белгилөө үчүн колдонулган. Ал Түштүк Дагестандын синоними катары да колдонулган. Кээ бир адабияттарда Лезгистан — Лезгиндердин алгачкы орто кылымдардагы Лакз.

Лезгындер жашаган ареалдуу карта.

Тарыхый-географиялык термин катары[оңдоо | булагын оңдоо]

«Лезгинстан» термини XIII кылымдын биринчи жарымында пайда болгон. Ошол мезгилде жашаган перс тарыхчысы Рашид ад-Дин «Лезгистан» терминин алгач жалпы дагестандык мааниде колдонгон. Орус тилинде бул ысым алгачкы эстеликтерди lekzi түрү араб кат менен белгиленет жаткандыгы менен байланыштуу Legzistan же Lekzistan, деп которулат ق жана үн, тиешелүүлүгүнө жараша, кээде г аркылуу өтүүчү бар . Бул тууралуу Хасан Алкадари дагы мындай деп жазган: «Лезги сөзү г жана з тамгаларынын алмашуусу менен легги түрүндө колдонулары да белгилүү, анткени араб сөздүктөрүндө бул ысым акыркы түрүндө берилген» . А. Г. Атаев шейле дийди: