Ливан фунту

Ливан фунту (кырг.)
	Lebanese Pound (аңгл.) ; Livre libanaise (фр.)
	Коддор жана белгилер
ISO 4217 коддору	LBP (422)
Символдор	LL
Аббревиатуралар	LBP
	Жүгүртүү чегарасы
Эмитент	Ливан
	Туунду жана параллелдүү бирдиктер
Бөлчөктүү	пиастр (1⁄100)
	Жүгүртүүдөгү банкноттор жана монеталар
Монеталар	100, 250, 500 ливан фунту
Банкноттор	1000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000, 100 000 ливан фунту
	Тарыхы
Киргизилди	1924-жыл
Мурда колдонулган валюта	Сирия фунту
	Банкноттор жана монеталар өңдүрүшү
Эмиссиялык борбор	Ливан банкы (Banque du Liban)
	www.bdl.gov.lb
	Курстар -жылга көрсөтүлгөн
1 KGS	= L£
1 USD	= L£
1 EUR	= L£
1 GBP	= L£
1 JPY	= L£
	Курстар ЭВФ, ЕББ жана КРУБ маалыматтары боюнча автоматтык түрдө жаңыртылып турат.
	2023-жылдык инфляция
Инфляция	221,3%
	Ливан фунту Уикиказынада

Ливан фунту (ар. ليرة لبنانية‎) — Ливандын расмий акча бирдиги. ISO 4217 стандарты боюнча тамга коду — LBP, сандык коду — 422^[2]. Расмий белгиси — LL же .ل.ل, эмитенти — Ливан банкы. Бир ливан фунту номиналдуу түрдө 100 пиастрдан турат.

2024-жылдын август айына карата алынган маалыматтарга ылайык ливан фунту дүйнөдөгү наркы эң төмөн валюта болуп саналат^[3]^[4].

Тарыхы

Биринчи дүйнөлүк согушка чейин бул аймакта түрк фунту жүгүртүүдө болгон.

1918-жылы, Осмон империясы кулагандан кийин, мисир фунту жүгүртүүгө чыгарылган. Француздар Сирия менен Ливанды басып алгандан кийин, мисир фунтун Сирия жана Ливан үчүн чыгарылган сирия фунту деп аталган жаңы валютага алмаштырышкан. Жаңы чыгарылган сирия фунтунун курсу франктын курсуна байланган.

1939-жылы Ливан валютасы расмий түрдө Сирия валютасынан бөлүнгөн, бирок анын курсу француз франкына байланган бойдон калган жана сирия фунту менен бирге жүгүртүүдө болгон.

Ливандагы жарандык согуштун үчүнчү фазасына чейин 1 АКШ долларынын курсу төмөнкүдөй болгон:

3,07 фунт — 1965-жыл
3,26 фунт — 1970-жыл
2,25 фунт — 1975-жыл
4 фунт — 1981-жыл

1986-жылы фунттун долларга карата курсу ылдам төмөндөй баштаган. 13-июнда доллар 36,50 фунтка барабар болгон. Эки жумадан кийин курсу 47 фунтка барабар болгон.

1987-жыл — 500 фунт.
1989-жыл, декабрь — 900 фунт.
1992-жыл — 2500 фунт.

1997-жылдын декабрынан 2023-жылдын январына чейин акча алмаштыруу курсу бир АКШ долларына 1507,50 ливан фунту деп белгиленген^[5]. Бирок, 2020-жылы Ливандагы экономикалык кризистен кийин, бул курс менен акча алмаштыруу жалпысынан мүмкүн болбой калган жана расмий эмес валюта рыногу мындан бир топ жогору алмаштыруу курстары менен иш алып барышкан^[6]. 2023-жылдын 1-февралында Ливан банкы бул чекти бир АКШ долларына 15 000 ливан фунту деп кайра орноткон^[7]. 2023-жылдын март айынын ортосунда "параллелдү рыноктогу" бир доллардын наркы 100 000 ливан фунтуна чейин жеткен^[8].

2023-жылы эң жогорку номиналдагы банкнот 100 000 фунт (1,117 АКШ доллары) болгондуктан, 500 000 фунт жана 1 000 000 фунт номиналындагы банкнотторду чыгаруу маселеси боюнча сунуштар болгон^[9]. Ливан фунту 100 пиастрга бөлүнөт, бирок алмашуу курсунун төмөндүгүнөн жана инфляциядан улам пиастрларды жүгүртүүдө кездештирүү мүмкүн эмес.

Монеталар

Монеталар
Аверс	Реверс	Номинал	Аверс	Реверс	Кыры	Металл	Параметрлери	Чыгарылган жылдары
		25 фунт			жылмакай	никелированная сталь	ø — 20,5 мм m — 2,82 г	2002
		50 фунт	ливан кедры, астында монетанын чыгарылган жылы; жогору жагында жарым тегерекче формасында араб тилиндеги жазуу	«50 LIVRES» номиналы, чыгарылган жылы, астыңкы бөлүгүндөгү жарым тегерекчеде «BANQUE DU LIBAN» жазуусу		никель	ø — 18,35 мм	2006
		100 фунт	ливан кедры, астында монетанын чыгарылган жылы; жогору жагында жарым тегерекче формасында араб тилиндеги жазуу	«100 LIVRES» номиналы, чыгарылган жылы, астыңкы бөлүгүндөгү жарым тегерекчеде «BANQUE DU LIBAN» жазуусу		латунь		1995, 1996, 2000, 2006
		250 фунт	Ливан кедринин фонундагы «٢٥٠/ليرة» жазуусу, гербдин фрагменти; үстүндө жарым тегерек формадагы «مصرف لبنان» жазуусу; астында чыгарылган жылы	«250/ номиналы, «BANQUE DU LIBAN» жазуусу; үстүндө чыгарылган жылы; астында «BANQUE DU LIBAN» жазуусу; тегеректин айланасындагы геометриялык оймо-чийме	кесикче	Алюминий, коло	ø — 23,50 мм m — 5,00 г т — 1,82 мм о — ↑↓	1995, 1996, 2000, 2003, 2006, 2009, 2012
		500 фунт	Ливан кедринин фонундагы «٥٠٠/ليرة» жазуусу, гербдин фрагменти; үстүндө жарым тегерек формадагы «مصرف لبنان»; астында чыгарылган жылы	«500/LIVRES» номиналы, «BANQUE DU LIBAN» жазуусу; үстүндө чыгарылган жылы; астында «BANQUE DU LIBAN» жазуусу; тегеректин айланасындагы геометриялык оймо-чийме	кесикче	Никель менен капталган болот	ø — 23,50 мм m — 5,00 г т — 1,82 мм о — ↑↓	1995, 1996, 2000, 2003, 2006, 2009, 2012

Банкноттор

Сирия жана Ливан банкынын банкноттору

1952—1964-жылдардагы банкноттор
Сүрөт		Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Сүрөттөөмөсү		Басылган жылдары
Алдыңкы бети	Арткы бети	Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Алдыңкы бети	Арткы бети	Басылган жылдары
		1	140×70	кызгыл сары	Сидон чеби	Юпитердин ибадатканасынын мамылары	1952—1964
		5	145×75	көк	Бейт-эд-Дин сарайы	Кедр дарактары	1952—1964
		10	155×80	жашыл	Вакха ибадатканасы	Чеп жана жээк	1956—1963
		25	160×85	зайтун түстү	Гавань	Калб дарыясындагы көпүрө	1952
		50	165×90	күрөң	Жээк ландшафты	Бейруттун жанындагы Равшех аскалары	1952—1964
		100	170×95	бирюза түстү	Бейрут	Кедр	1952—1963

Ливан банкынын банкноттору

1964—1993-жылдардагы бүтүрүүчүлөр банкноттор
Сүрөт		Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Сүрөттөөмөсү		Басылган жылдары
Алдыңкы бети	Арткы бети	Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Алдыңкы бети	Арткы бети	Басылган жылдары
		1	135×65	күрөң	Юпитердин ибадатканасынын мамылары ибадаткана	Жейта үңкүрү	1964—1980
		5	140×70	жашыл	Улуттук музей	Калб дарыясындагы көпүрө	1964—1986
		10	145×75	боз, күрөң	Анжардын урандылары	Бейруттун жанындагы Равшех аскалары	1964—1986
		25	150×80	шабдалы түстү	Кресттүүлөр жортуулдарынын сепили	Замок Мушаилаха	1964—1983
		50	155×85	боз	Вакха ибадатканасы	Сен-Жиль цитадели	1964—1988
		100	160×90	бирюза түстү	Бейт-эд-Дин сарайы	Кедр дарактары	1964—1988
		250	165×95	зайтун түстү	Тирос шаарындагы урандылар	Улуу ийбадаткананын трибунасы	1978—1988
		500	156×67	кызгылт	Бейрут	Юпитердин ибадатканасынын мамылары	1988
		1000		көк	Ливандын картасы	Баалбек мамылары жана Ливан банкынын имараты	1988—1992
		10 000		кызгылт көк	Тирос шаарындагы урандылар	Архаикалык айкелдер жана Библостогу кресттүүлөр жортуулдарынын сепили	1993

Жүгүртүүдөгү банкноттор

Жүгүртүүдөгү банкноттор
Сүрөт		Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Сүрөттөөмөсү		Суу белгиси	Басылган жылдары
Алдыңкы бети	Арткы бети	Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Алдыңкы бети	Арткы бети	Суу белгиси	Басылган жылдары
		1000	156×67	көк	Ливандын картасы	Баалбек мамылары жана Ливан банкынын имараты	Кедр	1988—1992
			115×60	жашыл	Финикия алфавити	Биринчи диск формасындагы Финикия алфавити	ливан кедры и номинал	2004 2008
			115×60	жашыл	Финикия алфавити	Биринчи диск формасындагы Финикия алфавити		2011—2016
		5000	156×67	кызгылт, кызгылт көк	Номинал, ар түрдү геометриялык фигуралар	Ар түрдү геометриялык фигуралар		1994 1995
			140×70					1999 2001
			120×62					2004 2008
			120×62					2012—2021
		10 000	145×73	сары, кызгыл сары		Шейиттерге арналган эстелик		1998
		10 000	127×66	сары, кызгыл сары		Шейиттерге арналган эстелик		2004 2008 2012—2021
		20 000	150×80	шабдалы түстү		Ар түрдү геометриялык фигуралар		1994 1995 1999 2001
		20 000	130×72	шабдалы түстү				2004 2012—2019
		50 000	150×80	көк				1994 1995 1999 2001
		50 000	140×77	көк				2004 2011—2019
		100 000	161×90	бирюза түстү		Ар түрдү геометриялык фигуралар, жүзүм жана кедр бутактарынын кооздолгон сүрөтү, кедр		1994 1995 1999 2001
			147×82					2004 2011—2023
			147×82					2023

Булактар

Тышкы шилтемелер

[1] Central Administration of Statistics. Consumer Price Index - CPI

[2] Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети. Мамлекеттер аралык валюталар классификатору. (орусча)

[3] РБК. Какая валюта самая дешевая в мире и сколько она стоит

[4] VietnamFinance. Bản đồ tiền tệ: giá trị Việt Nam đồng thấp thứ 2 thế giới

[5] Banque du Liban. Economic & Financial Data

[6] Reuters. Lebanese banks raise USD withdrawal rate to 3,850 pounds/dollar

[7] Reuters. Lebanon devalues official exchange rate by 90%

[8] Al Jazeera. Lebanon's currency value plunges to 100,000 against US dollar

[9] tv Lebanon. LBP 500,000 banknote to be printed soon

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]