Олий Мажлис
Олий Мажлис (өзб. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi) — Өзбекстан Республикасынын парламенти. Ал 1995-жылы Жогорку Кеңештин мураскери катары түзүлгөн. 2005-жылдын январындагы реформага чейин бир палаталуу болсо, андан кийин эки палаталуу парламентке айланган. Учурдагы бешинчи чакырылыш 2024-жылдын 27-октябрында түзүлгөн.
Мыйзам чыгаруу палатасы аймактык округдардан шайланган 150 депутаттан турат. Сенат 100 мүчөдөн турат: алардын 84ү аймактардан шайланат, ал эми 16 мүчөсү Өзбекстандын президенти тарабынан дайындалат.
Эки палата тең беш жылдык мөөнөткө шайланат.[1]
Этимологиясы
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Мажлис — араб тилинен келген сөз, "отуруучу жай" дегенди билдирет.[2] Ошентсе да, бул термин мыйзам чыгаруучу органдарга карата да колдонулат жана ислам дүйнөсүндөгү көптөгөн мамлекеттердин парламенттеринин же кеңештеринин аталышында кездешет.[3]
Тарыхы
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Өзбек ССРинин Жогорку Совети
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Өзбек ССРинин Жогорку Совети (өзб. Ўзбекистон ССР Олий Совети, орус. Верховный Совет Узбекской ССР) Совет доорунда өлкөнүн негизги мыйзам чыгаруучу органы катары иштеген. Ал 1938-жылы июль айында түзүлгөндөн бери 12 чакырылышта иштеген:[4]
- 1-чакырылыш (1938–1946)
- ...
- 12-чакырылыш (1990–1994)
1991-жылы 31-августта Жогорку Советтин кезексиз 6-сессиясында Өзбекстандын мамлекеттик көз карандысыздыгы жарыяланган. 1995-жылы февралда акыркы чакырылыштан кийин Жогорку Совет таркатылып, Олий Мажлис болуп кайра түзүлгөн.
Кызмат адамдары
[түзөтүү | булагын түзөтүү]1995-жылдан 2005-жылга чейин бир палаталуу Олий Мажлистин төрагасы болуп Эркин Халилов иштеген. 2005-жылдан бери Сенаттын жана Мыйзам чыгаруу палатасынын өз-өзүнчө төрагалары бар.
Мыйзам чыгаруу палатасынын спикери
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- Эркин Халилов (27-январь, 2005 – 23-январь, 2008)
- Дилорам Ташмухамедова (23-январь, 2008 – 12-январь, 2015)
- Нуриддинжон Исмоилов (2015-жылдын 12-январынан бери)
Сенаттын төрагасы
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- Мурат Шарифхожаев (27-январь, 2005 – 24-февраль, 2006)
- Илгизар Собиров (24-февраль, 2006 – 22-январь, 2015)
- Нигматилла Юлдашев (22-январь, 2015 – 21-июнь, 2019)
- Танзила Норбаева (2019-жылдын 21-июнунан бери)
Булактар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- ↑ Тышкы иштер министрлигинин сайты
- ↑ "المجلس". Academy of the Arabic Language in Cairo. 1998. http://arabiclexicon.hawramani.com/?p=65568#6f1632.
- ↑ عن المجلس. Federal National Council (2011). Текшерилген күнү 7 Апрель 2026. Түп булактан архивделген күнү 24 Апрель 2013.
- ↑ 03465.
Тышкы шилтемелер
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- Олий Мажлис Сенаты Archived 2013-05-10 at the Wayback Machine
- Олий Мажлис Мыйзам чыгаруу палатасы