Он эки тишчелүү пияз

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Он эки тишчелүү пияз (лат. Allium dodecadontum, Vved.) - Көп жылдык пияз түптүү чөп өсүмдүк, геофит, ксеромезофит. Пияз түптөрү бирден, тоголок, жылмакай, диаметри 8-10 (12) мм, күрөң кагаз сымал кабыктуу. Сабагынын бийиктиги 60-80 см, диаметри 1,5-5 мм, кырдуу, теги жалбырак кучагы менен оролгон. Жалбырактары 2- ден, жалпак, эни 2,5-6 мм, четтери бодуракай. Гүл тобу жарым шар сымал же тоголок, жыш, көп гүлдүү. Гүл сабы 1,5-2 см, тегинен жылаңач. Жылдызчадай гүл коргонунун жалбыракчалары көгүлтүр-кызгылт, билинер-билинбес ортоңку боочолору менен, ичке үч бурчтуу ланцеттей, гүлдөгөндөн кийин чырмалышкан жана имерилген. Аталыгынын жипчелери гүл коргонунан 1,5 эсе кыска 2 тишчелүү, тегинен кирпикчелүү. Мөмөлүгү узун бутчалуу, жылмакай эмес.

Биологиялык өзгөчөлүгү[оңдоо | булагын оңдоо]

Май – июнда гүлдөп жана уруктанат.

Жалпы жана өлкөдө таралышы[оңдоо | булагын оңдоо]

Чаткал тоо кыркасы.

Өсүү шарттары[оңдоо | булагын оңдоо]

Бадалдардын арасы, тоолордун ортоңку алкагы, токой четтери.

Саны[оңдоо | булагын оңдоо]

Маалымат жок.

Чектөөчү факторлор[оңдоо | булагын оңдоо]

Адамдын чарбачылык ишкердүүлүгү: жазында мал жайып, гүлдөрүн чогултуп, пияз түптөрүн казып алуу.

Өстүрүү[оңдоо | булагын оңдоо]

Маалымат жок.

Уюштурулган коргоо аракеттери[оңдоо | булагын оңдоо]

Сарычелек коругунда коргоого алынган.

Коргоо үчүн зарыл аракеттер[оңдоо | булагын оңдоо]

Түр жыш кездешкен жерлерде ботаникалык заказниктерди уюштуруп, популяциясынын абалына иликтөө жүргүзүү. Гүлүн үзүп, пияз түбүн казып алууга тыюу салуу.

Статусу[оңдоо | булагын оңдоо]

VU. Чаткал тоо кыркасынын эндем түрү.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]