Порденоне

Отурукташкан жай Порденоне Желек Провинция ИталияИталия Координаттар 45°57′ с. ш. 12°39′ в. д. Мэр Лорис Тонегуцци (Loris Toneguzzi)[citation:5] Тарыхы жана Географиясы Борборунун бийиктиги 24 м Климатынын түрү Жер ортолук деңиз климаты Убакыт аралыгы UTC+1, жайында UTC+2 Калкы Расмий тили [[Италян тили, Фриул тили]] Калкы 51 044 адам (2004) Жыштыгы 1 343 адам/км² Улуттук курамы Италиялыктар Диний курамы Католиктер Этнохороним порденонелыктар (pordenonesi) Сандык идентификаторлор Телефон коду +39 0434 Почта индекси 33170 Автоунаа коду PN Сайты шилтеме  (итал.)

Порденоне (итал. Pordenone [pordeˈnoːne]) — Италиянын түндүк-чыгышындагы Фриули-Венеция-Джулия автономиялуу регионундагы шаар. Ал өзүнөн аталган провинциянын административдик борбору болуп саналат.

Шаар Венециядан болжол менен 90 км түндүк-чыгыш тарапта, Нончелло дарыясынын жээгинде жайгашкан. Шаардын аянты 38 км², калкы 2004-жылдагы маалымат боюнча 51 044 адамды түзөт.

Тарыхы

Порденоне б.з.ч. 2000-жылдан мурун эле отурукташкан. Орто кылымдарда ал Тревизо башкаруусу астында болгон. 1278-1508-жылдары аймакты Габсбургдар бийлеген.

1508-жылы Венеция шаарды басып алган. 1797-жылы Наполеон басып киргенге чейин Порденоне Венеция башкаруусунда калган. 1813-1866-жылдары Австрия башкаруусу астында болгон. 1866-жылы Италия падышалыгынын курамына кошулган.

1888-жылы Порденоне Милан жана Тиволиден кийинки гидроэлектр энергиясын колдонгон үчүнчү италиялык шаар болгон. Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда австриялыктар тарабынан басылып алынган. Экинчи дүйнөлүк согушта шаар 43 жолу бомбалоого дуушар болгон.

Провинция 1968-жылы Удине провинциясынан бөлүнүп чыккан. Порденоне провинциясы 2017-жылдын 30-сентябрында жоюлган.

Калкы

2004-жылдагы маалымат боюнча Порденоненин калкы 51 044 адамды түзөт. Калктын жыштыгы — 1 343 адам/км²..

Экономикасы

Порденоне өнөр жай шаары катары белгилүү. Өткөн кылымдарда шаар кагаз, текстиль, керамика, жибек жана жүн өндүрүшүнүн маанилүү борбору болгон[citation:5].

Азыркы учурда мебель өндүрүшү шаардын негизги экономикалык тармактарынын бири болуп саналат[citation:6].

Маданият

Майрамдар

• Август — Сакчиле шаарындагы "дей Озеи" (dei Osei) жарманкеси — Италиядагы эң байыркы орнитологиялык иш-чара
• Октябрь — Порденоне үнсүз кино фестивалы (Pordenone Silent Film Festival) — Сакчиле шаарында өткөрүлөт.

Транспорт

Темир жол

Порденоне Венеция-Удине темир жол линиясынын үстүндө жайгашкан, бул шаарды Италиянын түндүк-чыгышынын башка ири шаарлары менен байланыштырат.

Аба транспорты

Эң жакын аэропорт — Венеция Марко Поло аэропорту (VCE), ал шаардан болжол менен 80 км аралыкта жайгашкан.

Белгилүү инсандары

Порденоне сүрөтчүсү (Il Pordenone)

Порденоне сүрөтчүсү (1483/84-1539) — чыныгы аты Джованни Антонио де Саккис (Giovanni Antonio de' Sacchis) — Ренессанс доорунун белгилүү венециялык сүрөтчүсү. Ал негизинен алтарь сүрөттөрү жана ири фрескалык циклдерди тарткан. Анын чыгармалары Микеланджелонун таасири астында калыптанган.

Порденоне Тициан менен атаандаштыгы менен белгилүү. Ал Венециядагы Дождар сарайында жана Генуяда иштеген.

Тышкы шилтемелер

• Порденоне шаарынын расмий сайты итал.