Рекапитуляция

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search
И. Мекель (1781-1833).

Рекапитуляция (латынча recapitulation – кайталоо) – азыркы организмдердин эмбриогенезинде түпкү тегинин белгилеринин кайталануусу. Жөнөкөй түзүлүштүү топтордун жетилген өкүлдөрүнүн түзүлүшүнүн өзгөчөлүктөрү менен татаал түзүлүштүү организмдердин түйүлдүгүнүн белгилеринин окшоштугун биринчи жолу немец биологу И. Мекель (1811) белгилеген. Мисалы, татаал түзүлүштүү омурткалуулардын онтогенезинде (жеке өөрчүшүндө) башкы (пронефрос), тулку бой (мезонефрос) жана жамбаш (метанефрос) бөйрөктөрдүн алмашышы алардын түпкү тегинин филогенезинде (тарыхый өөрчүшүндө) бөлүп чыгаруу органдарынын өөрчүшүнүн ырааттуулугун кайталайт. Рекапитуляциянын онто жана филогенездин белгилүү байланышы катары түшүнүү Ч. Дарвиндин эволюциялык окуусунун негизинде гана мүмкүн болду.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]