Сирия фунту

Сирия фунту (кырг.)
	Syrian Pound (аңгл.) ; Livre syrienne (фр.)
	Коддор жана белгилер
ISO 4217 коддору	SYP (760)
Символдор	.ل.س • SP • LS • S£
Аббревиатуралар	SYP
	Жүгүртүү чегарасы
Эмитент	Сирия
	Туунду жана параллелдүү бирдиктер
Бөлчөктүү	пиастр (1⁄100)
	Жүгүртүүдөгү банкноттор жана монеталар
Монеталар	1, 2, 5, 10, 25, 50 сирия фунту
Банкноттор	50, 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000 сирия фунту
	Тарыхы
Киргизилди	1919-жыл
Мурда колдонулган валюта	Мисир фунту
	Банкноттор жана монеталар өңдүрүшү
Эмиссиялык борбор	Сирия борбордук банкы
	www.cb.gov.sy
	Курстар ЭВФ, ЕББ жана КРУБ маалыматтары боюнча автоматтык түрдө жаңыртылып турат.
	2023-жылдык инфляция
Инфляция	139%
	Сирия фунту Уикиказынада

Сирия фунту (ар. الليرة السورية‎) — Сириянын расмий акча бирдиги. ISO 4217 стандарты боюнча тамга коду — SYP, сандык коду — 760^[1]. Расмий белгиси — LS, SP жана .ل.س, эмитенти — Сирия борбордук банкы. Бир сирия фунту номиналдуу түрдө 100 пиастрдан турат.

Тарыхы

Биринчи дүйнөлүк согушка чейин Сирия Осмон империясынын курамында болгондугуна байланыштуу, расмий төлөм каражаты катары осмон лирасы колдонулган. Осмон империясы кулагандан кийин Сирия, Ливан, Иордания жана Палестина сыяктуу мандаттык аймактарда мисир фунту жүгүртүүгө кирген.

Франция Сирия менен Ливанды өз башкаруусуна алганда, мисир валютасын алмаштыруу үчүн Сирия банкына (Осмон банкынын филиалы) жаңы валюта чыгаруу укугун берген. Сирия фунту 1919-жылы киргизилип, башында наркы 20 француз франкына тең болгон.

Кийинчерээк банктын аталышы Сирия жана Ливан банкы (BSL) болуп өзгөрүп, 1924-жылдан тарта эки мамлекетке жалпы валюта чыгара баштаган. 15 жылдык мөөнөттөн кийин, банк бул валютаны эки башка (бирок эки өлкөдө тең жүрүүчү) акча бирдигине бөлүнгөн.

1958-жылга чейин банкноттордун алдыңкы бети арабча, арткы бети французча болгон.

1958-жылдан кийин арткы бетине англисче текст жазыла баштаган.

Эгемендүүлүктөн кийин монеталардан француз тили алынып салынып, арабча гана жазуулар калган.

1998-жыл жаңы сериядагы банкноттор чыгып, 1000 фунттук купюра кошулган.

2017-жылы 2000 фунттук купюра жүгүртүүгө кирген.

2021-жылы 5000 фунттук жаңы купюра чыгарылган^[2].

2025-жыл (декабрь) сириянын Борбордук банкы деноминация жарыялап, акчаны 1:100 катышында өзгөрткөн. Жаңыдан 10, 25, 50, 100, 200 жана 500 фунттук номиналдагы банкноттор чыга баштаган.

Банкноттор

1950—1958-жылдардагы серия


1950—1958-жылдардагы серия
Сүрөт		Номинал (риал)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Сүрөттөөмөсү		Басылган жылдары
Алдыңкы бети	Арткы бети	Номинал (риал)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Алдыңкы бети	Арткы бети	Басылган жылдары
		1	138×65	күрөң	Герб	Дамасктагы Омейяд мечити	1950, 1957
		5	149×72	ачык сары		Алеппо сепили	1950, 1957
		10	160×77	бирюза түстүү		Дамасктагы Теккийе Сулеймания мечити	1950, 1955
		25	172×84	кызыл		Адриан дарбазасы жана Пальмирадагы мамылар	1950, 1955
		50	183×90	жашыл		Дамасктагы Аль-Азем сарайы	1950, 1958
		100	195×96	кызгылт көк		Хаман суу дөңгөлөгү	1950, 1958

1958—1962-жылдардагы серия


1958—1962-жылдардагы серия
Сүрөт		Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Сүрөттөөмөсү		Басылган жылдары
Алдыңкы бети	Арткы бети	Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Алдыңкы бети	Арткы бети	Басылган жылдары
		1	130×65	сары	Жумушчу	Хаман суу дөңгөлөгү	1958
		5	140×70	зайтун түстүү		Алеппо сепили
		10	140×70	ачык кызыл		Дамасктагы Омейяд мечити
		25	160×75	көк	Пахта терүү	Дамасктагы Аль-Азем сарайы
		50	160×75	ачык сары		Султан Селим мечити
		100	180×85	жашыл		Адриан дарбазасы жана Пальмирадагы мамылар	1958, 1962
		500	180×85	күрөң	Угарит падышалыгынын урандыларынан табылган дубалар	Угариттеги Ваал ибадатканасынан алынган алтын чөйчөк	1958

1963—1982-жылдардагы серия


1963—1982-жылдардагы серия
Сүрөт		Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Сүрөттөөмөсү		Басылган жылдары
Алдыңкы бети	Арткы бети	Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Алдыңкы бети	Арткы бети	Басылган жылдары
		1	130×65	сары	Жумушчу	Хаман суу дөңгөлөгү	1963, 1967, 1973, 1978, 1982
		5	140×70	жашыл		Алеппо сепили	1963, 1967, 1970, 1973
		10	140×70	ачык кызыл		Дамасктагы Омейяд мечити	1965, 1968, 1973
		25	160×75	көк	Токуучу	Босра амфитеатры	1966, 1970, 1973
		50	160×75	күрөң	Дан жыйноочу комбайн	Дамасктагы Улуттук музей	1966, 1970, 1973
		100	180×85	кызгылт	Латакия портундагы дан элеватору жана силос	Гидроэлектростанция	1966, 1968, 1971, 1974

1976—1992-жылдардагы серия


1976—1992-жылдардагы серия
Сүрөт		Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Сүрөттөөмөсү		Басылган жылдары
Алдыңкы бети	Арткы бети	Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Алдыңкы бети	Арткы бети	Басылган жылдары
		1	130×65	күрөң, ачык сары	Дамасктагы Омейяд мечити	Дан жыйноочу комбайн	1977
		5	140×70	жашыл	Босрадагы Рим театры, Аллат Минерва	Жип ийрүүчү машина, пахта терүү	1977, 1978, 1982, 1988, 1991
		10	140×70	кызгылт көк, жашыл	Дамасктагы Аль-Азем сарайы	Деңиз суусун тузсуздандыруу заводу
		25	155×75	көк, кызгылт көк	Крак де Шевалье, Саладин султаны	Сириянын Борбордук банкынын имараты
		50	155×75	күрөң	Шумерлердин Мари урандыларынан табылган пирдин айкели, Евфрат дарыясындагы Табка дамбасы	Алеппо сепили
		100	165×80	жашыл, кызгылт көк	Адриан дарбазасы жана Пальмирадагы мамылар, Зенобия ханыша	Дан түшүрүү пункту, Латакия порту	1977, 1978, 1982, 1990
		500	180×85	кызгылт көк, күрөң	Угарит падышалыгынын урандыларынан табылган дубалар	Угариттеги Ваал ибадатканасынан алынган алтын чөйчөк	1976, 1979, 1982, 1986, 1990, 1992

1998-жылдагы серия


1998-жылдагы серия
Сүрөт		Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Сүрөттөөмөсү		Басылган выпуска
Алдыңкы бети	Арткы бети	Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Алдыңкы бети	Арткы бети	Басылган выпуска
		50	150×75	күрөң, ачык сары	Алеппо сепили, Хамадагы нори	Хафез Асад китепканасы, Аббасийин стадиону, балдар, бир тал жүзүм	1998
		100	155×75	көгүлтүр, кызгылт көк	Араб Филипп I, Босрадагы Рим театры	Дамаск вокзалы, поезд, жол түйүнү, алмурут бутагы	1998
		200	160×75	кызыл	Салахиддин айкели, Дамасктагы белгисиз жоокердин күмбөзү	Пахта бадалдары, токуу фабрикасы, электр станциясы	1997
		500	165×75	боз, жашыл	Зенобия, Пальмира	Табка дамбасы, талааларды сугаруу, мөмө-жемиштер жана жашылчалар	1998
		1000	170×75	көгүлтүр, жашыл	Президент Хафез Асаддын портрети, Омейяд мечити	Сириядагы мунай өнөр жайы, дан жыйнооч комбайны, кеме	1997

2009-2024-жылдардагы серия


2009-2024-жылдардагы серия
Сүрөт^[3]		Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Сүрөттөөмөсү		Басылган жылдары
Алдыңкы бети	Арткы бети	Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Алдыңкы бети	Арткы бети	Басылган жылдары
		50	135×65	боз,	Эбладан табылган чопо такталар	Хафез аль-Асад китепканасы, Дамасктагы Хафез аль-Асаддын эстелиги	2009 2021
		100	140×65	кызыл	Босрадагы байыркы амфитеатр жана арка	Дамаск шаарындагы Умайяд мечитинин фрагменти, байыркы монета	2009 2021
		200	145×65	күрөң	Эль-Аси дарыясындагы Хамадагы нория	Пальмирадагы Баал ибадатканасынын шыбы	2009 2021
		500	150×65	көгүлтүр	Дамасктагы опера театры	Музыканттар тартылган фреска, чопо такта	2013
Файл:1000 Pounds Syria 2013(back).jpg	Файл:1000 Pounds Syria 2013.jpg	1000	155×65	жашыл	Босрадагы байыркы амфитеатр	Эс-Сувайдадан алынган байыркы рим мозаикасы, зайтун бутактары	2013
Файл:2000 Pounds Syria 2015.jpg	Файл:2000 Pounds Syria 2015(back).jpg	2000	160×65	кызгылт көк	Дамасктагы Омейяд мечити, президент Башар Асаддын портрети	Сирия Улуттук Ассамблеясынын имаратынын ички көрүнүшү	2009 2015 2021
Файл:5000 Pounds Syria 2024.jpg		5000	160×65	күрөң	Дамасктагы Сириянын мамлекеттик желегинин фонунда жоокердин эстелиги	Пальмирадагы Баал ибадатканасынан алынган фресканын фрагменти	2019 2021 2023 2024

2025-жылдагы серия

2025-жылдын декабрь айында Сирия фунту 1:100 катышында деноминацияланган, Башар Асаддын режими кулатылгандан бери чыгарылган биринчи сириялык банкноттор болуп саналат. Жаңы банкноттордо ар кандай айыл чарба өсүмдүктөрүнүн жана жаныбарлардын сүрөттөрү тартылган^[4].

Банкноттор 2026-жылдын 1-январында жүгүртүүгө киргизилген^[5]^[6].

2025-жылдагы серия
Сүрөт^[3]		Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Сүрөттөөмөсү		Басылган жылдары
Алдыңкы бети	Арткы бети	Номинал (фунт)	Өлчөмү (мм)	Негизги түсү	Алдыңкы бети	Арткы бети	Басылган жылдары
	Файл:Syrian lira 10 back.png	10	158×65	кызыл	Дамаск розасынын жана көпөлөктүн сүрөтү. Сириянын герби	Сириянын Борбордук банкынын имараты в Дамаске, фонунда үч жылдыз	2025
		25		көк	Тут жана куш. Сириянын герби
		50		ачык сары	Апельсин жана деңиз раковинасы. Сириянын герби
		100		кызгылт	Пахта жана антилопа. Сириянын герби
		200		жашыл	Зайтун жана жылкы. Сириянын герби
		500		сары	Буудай жана таранчы. Сириянын герби

Булактар

↑ Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети. Мамлекеттер аралык валюталар классификатору.(жеткиликсиз шилтеме) (орусча)
↑ РИА. Сирия вводит в оборот купюру с барельефом разрушенного храма в Пальмире
1 2 SYRIA - INSTITUT D'ÉMISSION / BANQUE CENTRALE / CENTRAL BANK.
↑ Оливки и розы заменили Асада на купюрах в Сирии (орусча). Московский комсомолец (30 -декабрь (бештин айы) 2025).
↑ Syria to start currency swap on January 1, central bank governor says (англ.). Reuters (25 December 2025).
↑ ВладимирБегунков В Сирии введены в оборот новые купюры без портретов Асадов (орусча). Deutsche Welle (1 -январь (үчтүн айы) 2026).

Тышкы шилтемелер

[1] Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети. Мамлекеттер аралык валюталар классификатору.(жеткиликсиз шилтеме) (орусча)

[2] РИА. Сирия вводит в оборот купюру с барельефом разрушенного храма в Пальмире

[:0-3] 1 2 SYRIA - INSTITUT D'ÉMISSION / BANQUE CENTRALE / CENTRAL BANK.

[4] Оливки и розы заменили Асада на купюрах в Сирии (орусча). Московский комсомолец (30 -декабрь (бештин айы) 2025).

[5] Syria to start currency swap on January 1, central bank governor says (англ.). Reuters (25 December 2025).

[6] ВладимирБегунков В Сирии введены в оборот новые купюры без портретов Асадов (орусча). Deutsche Welle (1 -январь (үчтүн айы) 2026).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]