Сухум
| Борбор шаар
Сухум 
| |||||||||||||||||
Сухуми (абх. Аҟәа[1], /а́куа/, груз. სოხუმი, /соху́ми/), же Суху́м[1][2][3][4] (айрым учурларда А́куа[5] же Соху́ми), — Кара деңиздин чыгыш жээгиндеги кеңири булуңда жайгашкан шаар. Бул шаарды көпчүлүк өлкөлөр Грузиянын бир бөлүгү деп эсептеген, бирок жарым-жартылай таанылган Абхазия мамлекетинин борбору жана эң чоң шаары. Шаар 1992–93-жылдардагы Абхаз согушунан бери Абхазиянын көзөмөлүндө. Шаарда аэропорт, порт, негизги темир жол түйүнү бар, ошондой эле деңиз жээктери, санаторийлери, минералдык суу курорттору жана субтропикалык климатынан улам эс алуу жайы катары да белгилүү. Ал ошондой эле Эл аралык Кара деңиз Клубунун мүчөсү болуп саналат[6].
Сухуминин тарыхы биздин заманга чейинки 6-кылымга барып такалат, ал жерди гректер отурукташтырып, Диоскурия деп аташкан. Бул мезгилде жана андан кийинки Рим мезгилинде шаардын көп бөлүгү Кара деңиздин астында калган. Шаар Абхазия Падышалыгынын, андан кийин Грузия Падышалыгынын курамына киргенде Цхуми деп аталган. Жергиликтүү княздардын талашына айланган шаар 1570-жылдары Осмон империясынын курамына кирген жана 1810-жылы Орус империясы басып алганга чейин талаштуу бойдон кала берген. Россиянын жарандык согушу маалындагы кагылышуулардан кийин, ал кыска мөөнөткө Грузия Демократиялык Республикасынын бир бөлүгү болгон[7] , бирок кийин кайра Большевиктер тарабынан басып алынган.
Советтер Союзунун ичинде Сухуми алгач Абхазия Социалисттик Советтик Республикасынын, андан кийин Грузин ССРинин курамындагы Абхаз Автономиялуу Советтик Социалисттик Республикасынын борбору болуп кызмат кылган. Ошондой эле шаарда таанымал эс алуу жайы болгон. 1990-жылдардын башында Советтер Союзу ыдырап калганда, шаар Абхаз-Грузин жаңжалы маалында олуттуу зыян тарткан. Учурдагы калкынын саны 60,000 адамды түзөт, бул Совет бийлиги аяктаганга чейин жашаган калктын жарымын гана түзөт.
Валютасы
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Абхазиянын улуттук валютасы — апсар[8], бирок ал иш жүзүндө колдонулбайт. Шаар тургундары (Сухумиде) күнүмдүк жүгүртүүдө Орусия рублин колдонушат.
Галерея
[түзөтүү | булагын түзөтүү]
Ыйык Элчи Симон Кананиттин Рим-католик чиркөөсү
Ыйык Иоанндын Евангелиялык-Лютеран чиркөөсү
Советтик Абхазиянын Министрлер Советинин мурдагы имараты
1914 жылда курулган "Рица" мейманканасы.
Абхазия Республикасынын баш прокуратурасы
Абхазия Республикасынын Өкмөтүнүн жана Президентинин Резиденциясы
Ленин атындагы сейил бак
Колоннада
Жээктен РВСН жана МВО санаторийлеринин көрүнүшү.
Орус драма театры
Ботаникалык бак
Эркиндик аянты жана Парламент имараты
Сухуми Ботаникалык Багы (1912-жыл)- Мэрия имараты
Сухуми космостон көрүнүшү
Грузиянын 200 ларилик банкнотунда Сухуминин көрүнүшү чагылдырылган.
Сухуми 1912-жыл (Прокудин Горскийдин сүрөтү)
П. П. Верещагин — "Сухум-Кале" (XIX кылымдын аягы)
Темир жол бекети
Нартаа рестораны
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
![1914 жылда курулган "Рица" мейманканасы.](http://ky.wikipedia.org/wiki/Файл:2014_Suchum,_Hotel_"Rica"_(04).jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
![Нартаа рестораны](http://ky.wikipedia.org/wiki/Файл:Ресторан_"Нартаа"_03.jpg)
Булактар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- 1 2 Калып:Книга:СГНА
- ↑ Согласно законодательству Республики Абхазия
- ↑ Сухум (орусча).
- ↑ Калып:Книга:А.ИА
- ↑ Согласно конституции частично признанной Республики Абхазия (глава 1, статья 10).
- ↑ International Black Sea Club, members. Текшерилген күнү 21 -ноябрь (жетинин айы) 2025. Түп булактан архивделген күнү 22 -июль (теке) 2011.
- ↑ Hoiberg, Dale H., ed. (2010). "Abkhazia"
. Encyclopedia Britannica. I: A-ak Bayes (15th ed.). Chicago, IL: Encyclopedia Britannica Inc. pp. 33. ISBN 978-1-59339-837-8. - ↑ Банк Абхазии - Монеты и банкноты.
