Мазмунга өтүү

Талкуу:Саки-Сактар

Барактын мазмуну башка тилдерде жеткиликтүү эмес.
Тема кошуу
Википедия — ачык энциклопедия

🏺 Сактар урууcу жөнүндө толук маалымат

Сактар (скифтер) — байыркы доордо жашаган көчмөн элдердин бири. Алар биздин заманга чейинки VIII–III кылымдарда Борбордук Азиянын, Казакстандын, Түштүк Сибирдин жана азыркы Кыргызстандын аймактарында жашашкан. Гректер аларды «скифтер», ал эми перс булактарында «сака» деп аташкан.

Сактар негизинен мал чарбачылык менен алектенишкен: жылкы, кой, төө багышкан. Алар кочмөн жашоо образын карманып, жыл мезгилдерине жараша жайлоого жана кыштоого көчүп турушкан.

Бул эл аскердик жөндөмү менен белгилүү болгон. Сак жоокерлери мыкты атчандар болуп, жаа атуу, найза ыргытуу өнөрүн мыкты өздөштүрүшкөн. Алардын аялдары да согушка катышкан, ошондуктан айрым булактарда сак аялдарын «амазонкалар» деп аташкан.

Сактардын маданияты жана өнөрү өтө бай болгон. Алар алтын, күмүш, жезден жасалган буюмдарды кооздоп, аңчылык жана жоокердик темадагы сүрөттөрдү түшүрүшкөн. Казакстандын Есик күмбөзүнөн табылган «Алтын адам» — сак маданиятынын эң белгилүү эстелиги болуп эсептелет.

Дин жагынан алар көп кудайчылыкты карманган. Күнгө, отко, асманга жана жаратылыш күчтөрүнө сыйынышкан.

Сак урууларынын ичинен эң белгилүүлөрү — парадарайа сактар (деңиздин ары жагындагы сактар), тиграхауда сактар (тумсак баш кийим кийген сактар) жана хаумаварга сактар (хаома ичимдигин колдонгон сактар).


---

📋 Сактар урууcу тууралуу таблица

Бөлүм Маалымат

Этникалык аты Сактар (скифтер) Жашаган мезгили Б.з.ч. VIII–III кылымдар Жашаган аймагы Борбордук Азия, Казакстан, Түштүк Сибирь, Кыргызстан Жашоо образы Көчмөндүк, мал чарбачылык (жылкы, кой, төө) Башкы кесиби Мал чарбачылык, аңчылык, согуш өнөрү Аскердик өзгөчөлүгү Атчан жоокерлер, жаа, найза, калкан колдонушкан Маданияты Алтын буюмдар, «алтын адам», аңчылык темасындагы кооздук Дини Көп кудайчылык, күнгө, отко сыйынуу Белгилүү уруулары Тиграхауда, Парадарайа, Хаумаварга Тарыхтагы мааниси Борбордук Азиядагы көчмөн маданияттын негизин түзүшкөн

"Саки-Сактар" жөнүндө талкууну баштоо

Талкууну баштоо