Тыттар

Wikipedia дан
Morus alba.

Тыттар (лат. Morus, L. 1753) – тыттар тукумундагы дарак. Гүлү айрым жыныстуу, эки же бир үйлүү. Мөмөсү ширелүү, өңү ак, кызыл, көгүш. Дүйнөдө 20дан ашуун түрү белгилүү. Борбордук Азияда 2 түрү – ак жана кара Т. дарагы өсөт. Негизинен ак Т-дын сорттору (көп өстүрүлгөндөрү: кайчы Т., хасак Т., зафир Т. жана башка) өстүрүлөт. Жалбырагы тыт жибек куртунун негизги тоюту. Кооз сорттору жашылдандыруу үчүн пайдаланылат. Кургакчылыкка, шорго, ысыкка өтө чыдамдуу келип, чөлдүү жерлерде жакшы өсөт. Ак Т. Кыргызстандын түштүгүндө көп өстүрүлөт. 150-жылга чейин өскөн тыт дарактары бар. Негизинен уругунан жана калемчесинен көбөйтүлөт. Кара Т. дарагы желүүчү мөмөсү үчүн өстүрүлөт. Жыгачынан жыгач буюмдары жасалат. Т. дарагынын илдеттери: бактериоз, чаңгыл кебер, тамыр чириги жана башка Зыянкечтери: комсток курту, тыт сөөмчүлү.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]