Хронологиялык жадыбал

Wikipedia дан


Хронологиялык жадыбал



1900-жыл- Чγй ѳрѳнγндѳ (Таштѳбѳ) жана Ысыккѳлдѳ (Бозучук) кыштактарынын негизделиши.
1992-жыл,май-Прежевальскиде Кыргызстандагы алгачкы элдик китепкананын ачылышы.
1912-жыл, 12-декабрь – Кыргызстандын орто билим берγγчγ алгачкы окуу жайы Пишпек эркектер гимназиясынын ачылышы.
1913-жыл, март- Кыргызстандагы алгачкы басмасѳз «Пржевальский сельский хозяин» журналынын чыгышы.
1916-жыл, 25-июнь-Орто Азиянын жергиликтγγ элдерин оорук жумшактарына алуу жѳнγндѳ бадыша ѳкмѳтγнγн указы.
1916-жыл, 17-июль- Аскердик-оорук жумуштарына баруудан баш тартууга байланыштуу Тγркстанда согуштук абалдын киргизилиши.
1916-жыл, июль- Октябрь-Кыргызстандын улуттук – боштондук кѳтѳрγлγшγ жана анын бадыша аскерлери тарабынан басылышы.
1917-жыл,27-февраль-Февраль буржуазиялык-демократиялык революциясы.Бадышачылыктан кулатышы .
1917-жыл,март-Кыргызстандагы алгачкы советтердин пойда болушу.
1917-жыл,май-Пишпекте «Букра» демократиялык союзунун пайда болушу.
1917-жыл,май айлары-«Алаш» партиясынын Пишпектеги бѳлγмγнγн тγзγлγшγ.
1917-жыл,май айлары-Солчул эсерлер партиясынын Пишпектеги уюмдарынын тγзγлγшγ.
1917-жыл,август-Ошто мусулман жумушчулары менен чайрыкерлердин депутатарынын Советтери уюшулушу.
1917-жыл,9,10-сентябрь-Пишпекте «Букара» союзунун курултайы.
1917-жыл, октябрь-ноябрь-Ташкенттеги куралдуу кѳтѳрγлγштγн жениши.
1917-жыл,ноябрь-Сγлγктγ жана Кызылкыяда Совет бийлигинин орношу.
1917-декабрь-Таласта Совет бийлигинин орнршу.
1918-жыл,январь Ошто Совет бийлигинин оргошу.
1918-жыл,февраль-Пишпекте Совет бийлигинин орношу.
1918-жыл,апрель-Нарында Совет бийлигинин орношу.
1918-жыл, 20-апрель-1-май Тγркстан АССРинин жарияланышы.
1918-жыл,май-Пржевальскиде Совет бийлигинин орношу.
1918-жыл,22июль-Жетисуу Фронтунун γзγлγшγ.
1918-жыл,29август-Таласт ѳрѳѳнγнγн Дметриевка кыштагындагы келгин дыйкандардын козголону.
1918-жыл,23сентябрь-Пишпекте Кызыл Армиянын биринчи полкунун γзγлγшγ.
1918-жыл,19-ноябрь-Пишпек уездиндеги эсерлер партиясынын таратылышы.
1918-жыл,декабрь-Беловодскийдеги келгин дыйкандардын козголону.
1919-жыл,14август-Туркγстан фронтунун тγзγлγшγ.
1921-жыл,8июнь-«Кошчу» Союзунун тγзγлγшγ.
1921-1922-жылдары Кыргызстандын Тγндγгγндѳгγ жер-суу реформасы.
1922-жыл-январь-июнь Тоолуу Кыргыз областын тγзγ аракеттери .
1924-жыл,14-октябрь-РСФСРдин курамында Кыргыз Автономиялуу областынын тγзγлγшγ.
1924-жыл,7-ноябрь- Кыргыз тилиндеги «Эркин-Тоо» гезитинин биринчи санынын чыгышы.
1925-жыл,27-30-март- Кыргыз автономиялуу областынын Советтеринин уюштуруу съезди.


1926-жыл, 1-февраль- Кыргыз Автономиялуу областынын Кыргыз АССРи болуп тγзγлγшγ.
1927-жыл, 7-12-март-Кыргыз АССРинин 1 Уюштуруу съезди.
1927-1928-жылдар – Кыргызстандын тγштγндѳгγ жер суу реформасы.
1932-жыл,5-ноябрь Кыргызстандын биринчи жогорку окуу жайы- Кыргыз мамлекеттик педогогика институтунун ачылышы.
1933-жыл – Кыргыз зооветеринардык институтунун ачылышы,
1936-жыл,5-декабрь- Кыргыз АССРинин союздук республика болуп кайра тузγлγшγ.
1937жыл,23-март – Кыргыз ССРинин биринчи Конституциясынын кабыл алынышы.
1939-жыл , 26май -4июнь-Москвада Кыргыз искусствосунун он кγндγгγ.
1941-жыл, 22июнь – Улуу Ата Мекендик согуштун башталышы.
1941-жыл, 16-ноябрь- Дубосеково разъздинин жанындагы жоокер-понфилвчулардын эрдиги.
1942-жыл,17-август –Кыргыз музыкалык – драма театрынын базасында Кыргыз опера жана больет театрынын уюшулушу.
1943-жыл,5 – январь – СССР илимдер Академиясынын Кыргыз филиалынын уюшулушу.
1951-жыл, 30 – август – Кыргыз Мамлекеттик Университетинин ачылышы.
1954-жыл,20 – декабрь –Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын ачылышы.
1958-жыл,14-25-октябрь- Кыргыз искусствосу менен адабиятынын Москвадагы экинчи он кγндγгγ.
1963-жыл,- Ч.Айтматовго Лелиндик сыйлыктын ыйгарылышы.
1967-жыл,- Искусство иститутунун ачылышы.
1978-жыл,- 20-апрель- Кыргыз ССРинин жны Коститутциясынын кабыл алынышы.
1972-жыл,-Токтогул ГЕСинин толук кубаттуулукта ишке кириши.
1985-жыл,апрель- Кайра куруу саясатынын башталышы.
1989-жыл,23-сентябрь- Кыргыз ССРинин мамлекеттик тили кыргыз тили экендиги жѳнγндѳгγ мыйзамдын кабыл алынышы.
1990-жыл, 35-декабрь- Кыргыз ССР Эл депутаттарынын, жергиликтγγ Советтеринин депутаттарынын шайлоо.
1990-жыл,4-июнь-Ош кооголанын башталышы.
1990-жыл, 1июнь-Ош областындагы кайгылуу укуяларга байланыштуу Аза кγтγγ кγнγ.
1990-жыл, 24-октябрь-Фрунзеде ачкачылык жарияло.
1990-жыл,27-октябрь-Аскар Акаевдин Кыргыз ССРинин биринчи президенти болуп шайланышы.
1990-жыл,15-декабрь-Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик суверендγγлγг жѳнγндѳ дикларацясынын кабыл алынышы.
1991-жыл,5-февраль-Республиканын Борбору Фрунзе шаарынын Бишкек болуп кайрадан аталышы.
1991-жыл,31-август – Кыргызстандын кѳз караеды эместигинин жарияланышы.
1991-жыл,12-октябрь- Кыргыз Республикасынын Президентинин жалпы элдик шайлоо.
1991-жыл, 21-декабрь-Кѳз каранды эмес мамлекеттеринин шериктештигинин тγзγлγшγ.
1992-жыл,30-январь – Кыргызстандын ОБСЕге мγчѳ болушу.
1992-жыл,1-фквраль- Кыргызстандын тарыхында биринчи жолу АКШнын элчилигинин ачылышы.
1992-жыл,3-март- Суверендγγ Кыргыз мамлекеттик желегинин кабыл алынышы.
1992-жыл,25-30-август- Кыргыздардын Бγткγл Дγйнѳлγк Биринчи Курултайы.
1992-жыл,18-декабрь-Кыргызстандын Мамлекеттик Гимнинин кабыл алынышы.
1993-жыл,5-май –Кыргыз Республикасынын Конститутциясынын кабыл алынышы
1993-жыл,10-май-Кыргызстандын биринчи улуттук валютасынын сомунун киргизилиши.
1994-жыл,22-январь-Кыргызстан элдеринин Биринчи Курултайы,
1994-жыл,29-август – «Солтон-Сары» алтын кен комбинантынын пайдаланууга берилиши.
1994-жыл,2-13-сентябрь- парламенттик кризис жана Жогорку Кенештин ѳзγнѳн-ѳзγ таркалышы.
1994-жыл,22-октябрь-Эки палаталуу рарламент жана Конститутцияга ѳзгѳртγγ жѳнγндѳ референдум ѳткѳрγγ.
1995-жыл,5-февраль-Эки палаталуу Жогогку Кенешке шайлоо.
1995-жыл,28-март- Жогорку Кенештин Мыйзам чыгаруу жана Эл ѳкγлдѳр жыйынынын биринчи сессиясынын ачылышы.
1995-жыл,25-31-август –«Манас» эпосунун 1000жылдык салтаны.
1995-жыл,24-декабрь-Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоо.
1996-жыл,февраль-Кыргызстан элинин 2-курултай.
1997-жыл,январь-Казакстан,Кыргыз жана ѳзбекстан Республикаларынын ортосунда тγбѳлγк достук жѳнγндѳ келишимге кол койу.
1998-жыл,22-январь-Кыргызстандык Салижан Шарипов америкалык 89-экспедициянын экипажында (Спейсшатыл) космоско учкан.
1998-жыл,6-апрель- Кыргызстандын космонавты С.Шариповго Кыргыз Республикасынын Баатыры наамын ыйгарылган.
1999-жыл,август-Баткен аймагына (Зардалы) диний – экстремист- жоочулардын тобу кол салган,алар чек аранын коопсуздугуна коркунучу туудурган.
1999-жылы,17-октябрь – Кыргыз Республикасынын шайлоолор жѳнγндѳгγ кодексине ылайык Кыргызстанда шаардык поселкалык жана айылдык кенештерге шайлоолор болгон.
2000-жыл,20-февраль-Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенешин шайлоолор ѳткѳн.
2000-жыл,4-5-октябрь –Ош шаарынын 3мин жылдыгын майрамдоо.
2000-жыл,29-октябрь – Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоо болуп,А.Акаев кайрадан шайланган.
2000-жыл,декабрь,-Жогорку Кенеште талкуудан кийин «Жер кодексинен» Жерди сатууга жана сатып алууга тыюу салынган 5 жылдык мараторий жѳнγндѳгγ берене алынып ташталган.
2001-жыл 29-май –Улуттук форумда Кыргыз Республикасынын 2010-жылга чейинки ѳнγгγγсγнγн комплесттγγ негиздери прогроммасы талкууланып кабыл алынгшан.
2001-жыл,14-15июнь-Шанхай бешилтигине кирген мамлекеттердин жыйны. Ага Президент А.Акаев катышкан. «Шанхай бешилтиги» «Шанхай кызматташтык уюму» болуп кайра тγзγлгѳн.
2001-жыл,29-май Кыргыз Руспубликасынын Президенти Ата Мекендик илимий иштерге (20-кылымдагы кѳрγнγктγγ илимий жетишкендиктери γчγн) наамындагы 20 ардактуу алтын медаль тапшыруу жѳнγндѳгγ Указга кол койгон. 2002-жыл,29-октябрь- 1-ноябрь- Бишкекте глабалдуу тоо саммити ѳткѳн. 2003-жыл 2-февраль Кыргыз Республикасынын Конститутциясына ѳзгѳртγγ киргизγγ жѳнγндѳ руферендγм ѳткѳрγγ.