Өзбекстандын туусу
| Өзбекстан | |
|
| |
| Бекитилген | |
|---|---|
| Колдонууга |
|
| Пропорция |
1:2 |
| Мурунку желеги | |
|
| |
| Пропорция |
1:2 |
 Өзбекстан Республикасынын туусу Викиказынада | |
.svg)
Өзбекстан Республикасынын туусу (өзб. Oʻzbekiston Respublikasining davlat bayrogʻi / Ўзбекистон Республикасининг давлат байроғи) — Өзбекстан Республикасынын мамлекеттик герби жана гимни менен катар расмий мамлекеттик символу болуп эсептелет жана өлкөнүн эгемендүүлүгүнүн символу болуп саналат.
1991-жылдын 18-ноябрында, өлкө көз карандысыздыгын жарыялагандан эки ай өткөндөн кийин бекитилген[1]. Өзбекстан жаңы туусун кабыл алган Борбор Азиядагы беш республиканын ичинен биринчиси болгон, ошондой эле мурдагы 15 союздук республикалардын ичинен 11-чи болуп өзүнүн жаңы туусун расмий бекиткен.
Желек
[түзөтүү | булагын түзөтүү].svg)
Өзбекстан Республикасынын мамлекеттик туусу үч горизонталдык тилкеден турган тик бурчтуу кездеме болуп саналат: каныккан көк, ак жана каныккан жашыл түстөр.
Туунун узундугу 250 см, туурасы 125 см. Көк, ак жана жашыл тилкелердин туурасы бирдей. Ар бир тилкенин туурасы 40 см. Ортодогу ак тилкенин эки четинен 2,5 см кеңдиктеги кызыл жээктер өтөт.
Туунун үстүнкү көк бөлүгүндө, алдыңкы жана арткы бетинде, сабы жагында ак жарым ай жана анын жанында 12 ак беш бурчтуу жылдыз түшүрүлгөн.
Жарым ай жана жылдыздар 75 × 30 см өлчөмүндөгү тик бурчтукта жайгашкан, ал көк тилкенин жогорку бөлүгүнүн горизонталдык огу боюнча жайгашкан.
Жарым ай сабы жагына караган тик абалда жайгашып, диаметри 30 см болгон айлананын ичине түшүрүлгөн жана сабдан 20 см аралыкта турат. Ар бир жылдыз 6 см диаметрдеги айлананын ичине жайгашат. Айланалардын ортосундагы аралык 6 см. Жылдыздар вертикалдык жана горизонталдык багытта төмөнкү тартипте жайгашкан: үчөө жогорку катарда, төртөө ортоңку катарда жана бешөө төмөнкү катарда. Төмөнкү катардагы жылдыздар жарым айдын төмөнкү четинен 3,5 см аралыкта жайгашат.
Желектин маанисинин чечмелениши
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Өзбекстан Республикасынын мамлекеттик туусунун символикасы өлкө аймагында мурда болгон улуу мамлекеттердин салттарын улантып, ошол эле учурда республиканын жаратылыш өзгөчөлүктөрүн, элдин улуттук жана маданий өзгөчөлүгүн чагылдырат.
Туунун көк түсү — ачык асман менен таза суунун символу. Көк түс Чыгышта ыйык деп эсептелет жана аны Амир Темур да өз туусунда колдонгон.
Ак түс — тынчтык менен тазалыктын символу. Жаңы эгемендүү мамлекеттин жолундагы тоскоолдуктарды жеңүүнү билдирет жана ачык, таза жолду каалоону туюнтат.
Жашыл түс — өлкөнүн жаратылыш байлыгын билдирет жана экологияны коргоо кыймылы менен да байланышкан[2][3].
Кызыл сызыктар — ар бир тирүү жандыктагы жашоо күчүн, жашоонун пульсун символдоштурат.
Жарым ай — Өзбекстан элинин көп кылымдык салттары менен байланышкан символ. Жарым ай жана жылдыздар тынч, булутсуз асмандын белгиси.
Тууда 12 жылдыз бар, бул сан 12 зодиактык топ жылдызды билдирет.
Туу мамлекеттик делегацияларды кабыл алууда, ошондой эле спорттук мелдештерде Өзбекстандын спортчулары жеңишке жеткенде колдонулат жана көтөрүлөт.
Желектин түсүнүн калыптары
[түзөтүү | булагын түзөтүү] |
Көк | Кызыл | Жашыл | Ак |
|---|---|---|---|---|
| CMYK | 100-15-0-29 | 0-96-84-19 | 87-0-70-29 | 0-0-0-0 |
| HEX | #009AB6 | #CF0921 | #18B637 | #FFFFFF |
| RGB | 0-154-182 | 207-9-33 | 24-182-55 | 255-255-255 |
Тарыхый желектери
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Бухара
[түзөтүү | булагын түзөтүү]
1920-жылдын 1-сентябрына чейинки Эмирликтин желеги
Эмираттын XX кылымдын башында колдонулган желектеринин бири
шарттуу түрдө 1919-жылдан 1920-жылдын 20-сентябрына чейин
1920-жылдын 20-сентябрынан 1921-жылдын 23-сентябрына чейин
1921-жылдын 23-сентябрынан 1923-жылдын 11-октябрына чейин
1921-жылдын 23-сентябрынан 1923-жылдын 11-октябрына чейинки желек
1922-жылдын 6-апрелинен 1923-жылдын 15-июлуна чейинки көтөрүлүштө колдонулган желек (1990-жылдары аны Эрк партиясы колдонгон)
1923-жылдын 11-октябрынан 1924-жылдын 19-сентябрына чейин
1924-жылдын 18-сентябрынан 1925-жылдын 22-июлуна чейин
Хива
[түзөтүү | булагын түзөтүү]
1917-жылдан 1920-жылдын январына чейин
1920-жылдын январынан 1920-жылдын 30-апрелине чейин
1920-жылдын 30-апрелинен 1921-жылдын майына чейин
1921-жылдын май айынан 1922-жылдын июлуна чейин
1922-жылдын июль айынан 1923-жылдын 23-октябрына чейин
1923-жылдын 23-октябрынан 1924-жылдын 2-октябрына чейин — иш жүзүндө 1925-жылга чейин
.svg)
.svg)
.svg)
.svg)
Кокон автономиясы
[түзөтүү | булагын түзөтүү]
1917-жылдын 27-ноябрынан 1918-жылдын 22-февралына чейинки Кокон автономиясынын желеги
_Autonomy.svg)
Түркстан
[түзөтүү | булагын түзөтүү]
1919-жылдан 1921-жылга чейин
1921-жылдан 1924-жылга чейин
.svg)
.svg)
Өзбекстан
[түзөтүү | булагын түзөтүү]
1925-жылдын 22-июлунан 1926-жылдын 9-январына чейин
1926-жылдын 9-январынан 1931-жылга чейин
1931-жылдан 1935-жылдын январына чейин
1935-жылдын январынан 1937-жылга чейин
1937-жылдан 1941-жылдын 16-январына чейин
1941-жылдын 16-январынан 1952-жылдын 29-августуна чейин
1952-жылдын 29-августунан 1991-жылдын 18-ноябрына чейин
1991-жылдын 18-ноябрынан бери
.svg)
.svg)
.svg)
.svg)
.svg)
.svg)
Булактар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- ↑ Oʻzbekiston Respublikasining Davlat bayrogʻi haqida
- ↑ Ўзбекистон Республикасининг қонуни. ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ ДАВЛАТ БАЙРОҒИ ТЎҒРИСИДА
- ↑ Waters, Bella. Uzbekistan in Pictures. Twenty-First Century Books, 2006 — 191-bet. ISBN 9780822526735
Тышкы шилтемелер
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- Oʻzbekiston Flags of the World (англ.)
- Uzbekistan — Vexillographia (орусча)