2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты, расмий түрдө 2026 ФИФА Дүйнө Кубогу (англ.2026 FIFA World Cup) — эркектер улуттук курамалар арасында өтүүчү 23-чү эл аралык футбол дүйнө биринчилиги. Мелдеш ФИФА тарабанын төрт жылда бир жолу уюштурулат.
Мелдеш 2026-жылдын 11-июнда башталып, 19-июлда аяктайт. Аны Түндүк Американын үч мамлекети өткөрөт: Америка Кошмо Штаттары (11 шаар), Мексика (3 шаар) жана Канада (2 шаар). Бул мелдеш биринчи жолу үч өлкө тарабынан биргелешип уюштурулат жана биринчи жолу мелдеште 48 өлкө катышат.
Добуш берүү 2018-жылдын 13-июнунда Москва шаарында өткөн ФИФАнын 68-конгрессинин алкагында болуп, добуш берүүгө укуктуу 203 мүчөнүн бардыгына ачык болгон[1].
Бириккен табыштамасы (англ.United bid, АКШ, Канада жана Мексика чогуу) 134 жарактуу добуш алып жеңишке жеткен, ал эми Марокконун табыштамасы 65 жарактуу добуш алган[2].
Иран «табыштамалардын эч бири» деген вариантка добуш берген, ал эми Куба, Словения жана Испания добуш берүүдөн карманган. Гана коррупциялык чыр-чатакка байланыштуу ФИФА тарабынан убактылуу четтетилгендиктен жана добуш берүүгө укугу болгон эмес[3][4][5][6][7].
2022-жылдын 16-июнунда ФИФА мелдешти кабыл ала турган 16 шаарды (АКШда он бирөө, Канадада экөө жана Мексикада үчөө) жарыялады: Атланта, Бостон, Даллас, Гвадалахара, Хьюстон, Канзас, Лос-Анжелес, Мехико, Майами, Монтеррей, Нью-Йорк/Нью-Жерси, Филаделфия, Сан-Франциско, Сиэтл, Торонто жана Ванкувер шаарлар болду[8]. Төрт стадион (Атланта, Даллас, Хьюстон жана Ванкувер) жылма чатырлуу жана климатты көзөмөлдөө системасы бар жабык ареналар болуп саналат, ал эми бешинчиси, Лос-Анжелестеги стадион, ачык, бирок жарым тунук чатырга ээ жана климат көзөмөлдөө системасы жок[9].
Финалдык беттеш өтө турган стадион ФИФА тарабынан 2024-жылдын 4-февралында жарыяланды. Ал Нью-Жерси штатынын Ист-Ратерфорд шаарындагы «Метлайф» стадиону болду[10].
Мехико шаары турнирди өткөрүп жаткан үч өлкөнүн ичинен жалгыз борбор шаар болду. Оттава жана Вашингтон дүйнө чемпионаттардын оюндарын кабыл албаган борбор шаарлардын катарына кирди. Алардын ичинде Бонн шаары (Батыш Германия, 1974-жылкы мелдеш) жана Токио шаары (Жапония, 2002) бар.
«Ацтека» стадиону мурда дүйнө чемпионаттардын оюндарын өткөргөн жалгыз стадион болду (1970 жана 1986-жылдары өткөргөн)[11].
Тандоо баскычын өтүштүТандоо баскычын өтүп жатышатТандоо баскычын өтпөй калыштыМелдештен баш тарткан же четтетилгенФИФА мүчөсү эмес
Канада, Мексика жана АКШ уюштуруучу өлкөлөр катары автоматтык түрдө жолдомо алышкан. Бул чечим 2023-жылдын 14-февралында ФИФА Кеңеши тарабынан бекитилген[12][13].
Конфедерациялар финалдык мелдеште 43 кепилденген орунга ээ болушту[14][15]. Акыркы эки орун үчүн алты команда катышкан континенттер аралык плей-офф өткөрүлдү. Плей-оффко УЕФАдан (Европа) башка ар бир конфедерациядан бирден команда жана КОНКАКАФтан (Түндүк Америка) кошумча бир команда кирди. Эки мыкты команда рейтинг боюнча түз өтүп, калган төрт команда тандоо беттештерин ойногон. Бул турнир кожоюн өлкөлөрдүн биринде өткөрүлгөн[14].
Океания конфедерациясы (ОФК) биринчи жолу түз жолдомо алды[14].
Эритрея курамасы коопсуздук себептерден улам тандоо оюндарынан баш тарткан[16]. Конго Республикасы курамасы өкмөттүн кийлигишүүсүнө байланыштуу мелдештен четтетилген[17].
Жаңы Зеландия жана Парагвай 2010-жылдан бери алгачкы жолу катышышат. Жаңы Зеландия мелдешке жолдомо алган курамалардын ичинен ФИФА рейтингинде эң төмөн турган курама болду (85-орун)[26].
Италия мурдагы чемпион курамалардын ичинен катары менен үч дүйнө чемпионатына катышпай калган биринчи курама болду. Буга чейин 2018 жана 2022-жылдары да тандоодон өтпөй калган[29].
2026-жылдын 9-апрелинде ФИФА мелдеште кызмат кыла турчу 52 башкы калыстын, 88 жардамчы калыстын жана 30 видео жардамчы калыстын тизмесин жарыялаган[31][32].
Тайпалык баскычтын чүчү кулагы 2025-жылдын 5-декабрда Вашингтон шаарында өттү[33]. Аземде АКШнын президенти Дональд Трамп, Мексиканын президенти Клаудия Шейнбаум жана Канаданын премьер-министри Марк Карни катышышты[34]. Чүчү кулак башталар кезде мелдештин алты катышуучусу билине элек болчу: УЕФА аймагынын плей-офф оюндарынын төрт жеңүүчүсү жана континенттер арасындагы плей-офф оюндарынын эки жеңүүчүсү. Ал оюндар 2026-жылдын март айында ойнолду.
ФИФА улуттук курамалар рейтинги боюнча 48 курама төрт себетке бөлүнгөн. Биринчи себетке Мексика, Канада, АКШ (A, B, D топторго үлөштүрүлдү) жана мыкты рейтинги менен тогуз курама үлөштүрүлдү. Төртүнчү себетке эң аз рейтинги менен алты курама жана УЕФА плей-офф оюндарынын төрт жеңүүчүсү жана континенттер арасындагы плей-офф оюндарынын эки жеңүүчүсү кирди.
Кашаанын ичинде ФИФА рейтингиндеги кураманын оруну жазылган (2025-жылдын 19-ноябрь күнүнө карата).
«Эй-ти-энд-ти» стадиону мелдештеги эң көп тогуз оюн кабыл алат. Жалпысы АКШ 78 оюн кабыл алат, ал эми Мексика менен Канада болсо 13 оюндан тосушат. «Акрон» стадионунан башка бардык стадиондор плей-офф баскычында жок дегенде бир оюн кабыл алышат[36].