IX кылым
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хронологиялык жадыбал | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
IX (тогузунчу) кылым — 801-жылдын 1-январынан 900-жылдын 31-декабрына чейин созулган I миң жылдыктын тогузунчу кылымы.
Бул мезгилде каролингдер доорунун кайра жаралуусу жана викингдердин жортуулдары болгон.
Жакынкы Чыгыштагы Аббасий халифатынын борбору болгон Багдадда «Даанышмандар үйү» (Байт аль-Хикма) түзүлүп, дүйнөнүн ар тарабынан окумуштууларды өзүнө тарткан. Дал ушул мезгилде мусулман илимпозу Мухаммед ал-Хорезми тарабынан алгебра илими түптөлгөн[1][2].
Түштүк-Чыгыш Азияда бул кылым Матарам падышалыгынын гүлдөп өнүккөн мезгили болгон, ал эми Бирмада (азыркы Мьянма) күчтүү Паган падышалыгы түптөлгөн.
Кытайда Тан династиясы кылымдын башында Сюань-цзун императорунун башкаруу алдында күчтүү жана свясий жактан туруктуу болгон, бирок кылымдын аягында Хуан Чаонун көтөрүлүштөрү өлкөнү саясий дагы, экономикалык да жактан алсыраткан.
Америкада болсо майя цивилизациясы ортоңку аймактарда саясий кыйроого учурап, шаарлар ташталып, ички согуштар күчөп, калктын негизиги бөлүгү түндүк тарапка көчүп кеткен.
Белгилүү инсандар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Наддод — Исландияны ачкан викинг[3].
Булактар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Тышкы шилтемелер
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- Historical Encyclopedia
- The History Files
- Хронос. Интернеттеги дүйнөлүк тарых
- World History Encyclopedia
- History Skills
| Бул бүтүрүлбөгөн, Макаланын даярдамы макала. Сиз, муну оңдоп жана толуктап Уикипедияга долбоорго жардам бере аласыз. |