Мазмунга өтүү

IX кылым

Википедия — ачык энциклопедия
1- миң жылдык
VII кылымVIII кылымIX кылымX кылымXI кылым
790-чу 790 791 792 793 794 795 796 797 798 799
800-чу 800 801 802 803 804 805 806 807 808 809
810-чу 810 811 812 813 814 815 816 817 818 819
820-чу 820 821 822 823 824 825 826 827 828 829
830-чу 830 831 832 833 834 835 836 837 838 839
840-чу 840 841 842 843 844 845 846 847 848 849
850-чу 850 851 852 853 854 855 856 857 858 859
860-чу 860 861 862 863 864 865 866 867 868 869
870-чу 870 871 872 873 874 875 876 877 878 879
880-чу 880 881 882 883 884 885 886 887 888 889
890-чу 890 891 892 893 894 895 896 897 898 899
900-чу 900 901 902 903 904 905 906 907 908 909
Хронологиялык жадыбал

IX (тогузунчу) кылым801-жылдын 1-январынан 900-жылдын 31-декабрына чейин созулган I миң жылдыктын тогузунчу кылымы.

Бул мезгилде каролингдер доорунун кайра жаралуусу жана викингдердин жортуулдары болгон.

Жакынкы Чыгыштагы Аббасий халифатынын борбору болгон Багдадда «Даанышмандар үйү» (Байт аль-Хикма) түзүлүп, дүйнөнүн ар тарабынан окумуштууларды өзүнө тарткан. Дал ушул мезгилде мусулман илимпозу Мухаммед ал-Хорезми тарабынан алгебра илими түптөлгөн[1][2].

Түштүк-Чыгыш Азияда бул кылым Матарам падышалыгынын гүлдөп өнүккөн мезгили болгон, ал эми Бирмада (азыркы Мьянма) күчтүү Паган падышалыгы түптөлгөн.

Кытайда Тан династиясы кылымдын башында Сюань-цзун императорунун башкаруу алдында күчтүү жана свясий жактан туруктуу болгон, бирок кылымдын аягында Хуан Чаонун көтөрүлүштөрү өлкөнү саясий дагы, экономикалык да жактан алсыраткан.

Америкада болсо майя цивилизациясы ортоңку аймактарда саясий кыйроого учурап, шаарлар ташталып, ички согуштар күчөп, калктын негизиги бөлүгү түндүк тарапка көчүп кеткен.

Белгилүү инсандар

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

Наддод — Исландияны ачкан викинг[3].

Тышкы шилтемелер

[түзөтүү | булагын түзөтүү]