Wikipedia:Сунуш

Wikipedia дан
Үйрөнчүктөргө · Жамаат · Жардам · Порталдар · Сыйлыктар · Долбоорлор · Эрежелер · Кызматташуу


  • Уикипедияны колдонуу тууралуу сунуштар ушул жерде жарыяланмакчы.
  • Мурунку талкуулар архивге өткөзүлдү.

"Ай сайын Мыкты макала түзүү" иш-чарасы[булагын оңдоо]

Урматтуу уикипедисттер жана колдонуучулар!

Кыргыз уикипедиясынын жигердүү жазуучулары болуп, ай сайын бирден мыкты делген макала түзүү демилгесин көтөрүп жатабыз. Бул иш-чаранын максаты - кыргыз уикипедиясындагы мыкты макалалардын санын көбөйтүү.

Бир гана шарт бар - сиз тандаган макала сөзсүз кыргыздарга же Кыргызстанга тиешелүү болушу керек (аспаптар, инсандар, каада-салттар ж.б.).

Бул иш-чарага каалаган колдонуучу катыша алат. Үйрөнчөк колдонуучуларга да жардам беребиз. Жигердүү ыктыярчылар бардык колдонуучуларга колдон келген жардамын берүүгө даяр.

Ай сайын бирден макала тандап, бул жерге жазып коебуз. Айдын аягында иш-чаранын алкагында жазылган макалаларды "Мыкты макалага" татыктуу же татыктуу эместигине биргелешип добуш беребиз.

Ишке киришерден мурун, "Мыкты макала кантип жазылат" деген презентацияны карап коюңуз.

Сентябрь айындагы мыкты макала жазуу иш-чарасынын жыйынтыгы[булагын оңдоо]

Сентябрь айында жалпы 5 колдонуучу катышып, 5 макала жазууга үлгүрүштү. Бул ай - иш-чаранын алгачкы кадамы болгондуктан, бул айдагы бардык макалаларды "Жакшы макалага" сунуштамакчыбыз.

Төмөндө иш-чарага катышкан колдонуучулар жана алардын макалалары:

1.) Колдонуучу:Kairat Zamirbekov - "Асаналы Толубаев"

2.) Колдонуучу:Кадыров, Элдос - "Комуз"

3.) Колдонуучу:Jakshysapa - "2010-жылдагы революция"

4.) Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов - "Курманжан Датка (фильм)"

5.) Urmat Nurseyit uulu - "Боогачы Жакыпбек уулу"

Пляж деген сөздү кыргызчага которуу[булагын оңдоо]

Саламатсыздарыбы урматтуу достор..Менин сурайын дегеним пляж деген сөз кыргызчага кандай которулат же кандай аталат? Себеби мен ача турган макала Азия оюндары тууралуу.анда пляждагы оюндар деген жери бар. Мен сунуштайт элем: Суу жээгиндеги оюндар деп. дагы кимде кандай сунуш бар? дагы бир башка аталыштары кум үстүндөгү оюндар деп да жүрөт.Негизи эле (Пляжные Азиатские игры ) - дегенди кандай атасак туура болчудай....Мындай сөздүктөрдү 1 же 2 адам чече турган иш эмес,Ошол үчүн жалпыңыздарга кайрылдым.өз пикириңизди калтырып кетсеңиздер болот...

Сунуштоо:

  • 1 Азиатские игры по боевым искусствам и состязаниям в помещениях - мааниси боюнча сунуштаганым Күжүрмөн өнөр жана мелдештер боюнча бөлмө ичиндеги Азия оюндары
  • 2 Пляжные Азиатские игры - Суу жээгиндеги Азия оюндары
  • 3 Юношеские Азиатские игры - Өспүрүмдөрдүн Азия оюндары
  • 4 Центральноазиатские игры - Борбордук Азия оюндары
  • 5 Восточноазиатские игры - Чыгыш Азия оюндары
  • 6 Игры Юго-Восточной Азии - Түштүк-Чыгыш Азиянын оюндары (шилтемелерге туура нускасы)

Абдырашит Сатылганов (баарлашуу) 09:29, 29 Сентябрь (Аяк оона) 2016 (UTC)



Пляж- “Сууга түшүүгүө ыңтайлуу жайык жээк” пляж - көл жээги - деп сунуштайм.

БУГУ КЫРГЫЗЫ ЭМНЕ ҮЧҮН БУГУ АТАЛДЫ?[булагын оңдоо]

Эң эски заманда Котон тоолорунда булу деген кыргыз барлыгы жогоруда айтылды эле. Кара Кытай сапырыгында бугу деген кыргыз уругу болгон. Бирок азыркы бугу аталган кыргыз менен кара Кытай доорунун эки арасы 600-жыл чамасында болот. Бугу кыргызынын энеси Бугудан таралыптыр десе, уккандын баары ишенбестен, анчейин жалтан сөз деп билет. Бугунун бугу аталган себеби бүткүл арка кыргызынын айтуунда илгерки замандан бери төмөнкү: Тагай Ферганадан Аркага келгенде Кетмен-Төбөгө бир-эки жыл туруп, соңунда Атбашы, Нарынды жердеп турган. Анын Кылжыр деген баласынын Дөөлөс, Орозбак деген эки уулу болуп, Орозбактын Асан, Асык, Карамырза. Мырзакул деген чечекейди жара аткан төрт мерген уулу болгон. Асан менен Карамырза ТогузТородон, бир кабарда Майстандан (Нарындын кун жак аягы) салбырынга чыгып жүрүп олтуруп, бир кезде Атбашы менен Нарындын арасы Аламышктын тоосунан бир сулуучураак бугуга кезигишет. Ак бугуну атпайт дечү эле, атпайлы, башка кийик табылар деп, Асан айтканда Карамырза болбостон өңүп барып, бугуну атканда жыгылып калган. Ошол чакта 12-13-жашар секелек кыз бала: «балаңды ат, ботоңду ат» деп чуркап келип бугуну чыңырып кучактап калганда тигилер кызды кармап калган. Кызды үйлөрүнө алып келе жатканда Мырзакул жолунан тосуп туруп, соогалап Акжелге деген айгырын үйүрү менен берип, кызды Алымсейит деген баласына алып берген. Ал кыздан туулган (эалдардын тукуму азыркы тынымсейит, арык тукуму — карамырзадан башка бүткүл бугу уругу. Эл ичинде айың сөз: Карамырза бугуну аткан үчүн кыздын каргышына калып, тукуму аз болду дейт. Кыздын башында эки-үч эли мүйүзү болуп, ар жылына бугунун мүйүзү куураган чакта кубаргансып, көктөмдө жашарып турган. Кыз өлгөнчө башындагы мүйүзүн көп элден жашырган. Бүткүл түн жак кыргызы бул окуянын анык экендигине ошол замандан ушул заманга жете талашсыз, анык көзү жетип, чын экендигине ишенген. Бугу менен сарбагыш болжолу 1720—30-жылдар,цан баштап орус колонизаторуна караганча, эки ортосу дайым бузулуп келген. Чатакташып турган заманында болсо да бугу тууралу жогоруда айтылган окуяга анык деп талашсыз ынанган. Менин пикирим: ал заманда бир тараптан уйгур, бир жактан калмак, бир тараптан казак, Фергана, Ташкен жагынан болсо өзбектердин жоокерчилик заманы болуп, бир бүлүнчүлүктө чабылганчачылган кыргыздан бир үйлүү, жарым үйлүү балким, аска-зоонун бооз маралын жаралуу кылып кармап алып, колго багып өстүрүп, сүтүн ичип пайдаланып, жан сактап жүрсө керек. Тиги атылган бугу албете, бакма маралдан туулган болуу керек. Жаки болбосо дагы жапайы бүгүнкү жаңыдан туулганда багып алмагы мүмкүн. Буга караганда тоодогу бекинген кишинин кызы болмогу этимал. Бугу атылып, кыз кармалган чакта, эгерде үйүндө эркек киши болсо, аң уулап кеткен чыгар, балким жабдыгы жок болсо, коркуп бекинип калуу этимал. Салбырынга чыккан кишилер кадимкидей эки-үч ай алыска жортуп кетүүчү. Балким, алыс жерден ала качып, жаки урушуп колго кызды түшүрүп алган чыгар. Бугу деген атак эл эски замандан кыргызда боло келген. Ошол бугулардын насили азыркы кыргыз деп айтууга эч мүмкүн эмес. Неге десеңиз азыркы кыргыз бугу кадиксиз Кылжырдын тукуму экендиги ташкатамга баскандай, күндүн чыкканы менен батканындай, арка кыргызынын бардыгына бирдей анык.

Майкл Жордан[булагын оңдоо]

Америкалык баскетбол жылдызы, 20-кылымдагы дүйнөнүн эң мыкты баскетболчусу, Олимпиада оюндарынын эки жолку чемпиону, Улуттук баскетбол ассоциациясынын алты жолку жеңүүчү. Түндүк Каролина университетинин, «Чикаго Буллс», «Вашингтон Уизардс» командаларынын оюнчусу – Майкл Жордан. Майкл Жордан баскетбол тарыхында өзгөчө кыйыр жол салган жарык жылдыз болуп кала берери бышык. Анын ысымын планетадагы баскетболго кызыкпаган адамдар да айныбай билишет. Анткени Жордандын көз жоосун алган кереметтүү оюндары бир көргөн адамды суктандырбай койбойт. Майкл Жордан Эн-Би-Эйдин чыныгы бренди.

Майкл Жордан 1963-жылы 17-февралда АКШнын Бруклин аймагында жарык дүйнөгө келген. Эки агасы, эжеси жана Рослин аттуу карындашы бар. Жордандын ата-энеси Жеймс менен Делорис 1956-жылы баскетболдук оюндан кийин таанышышкан. Ошондо Жеймс АКШнын аба аскер күчтөрүндө кызмат өтөсө, Делорис студент болчу. Экөө тең сырткы келбети боюнча катардагы орто бойлуу адамдардай болуп, баскетболчуга мүнөздүү белгилери жок эле.

Майкл бала кезинде спорттун көптөгөн түрлөрү менен алектенген. Бирок бейсболду сүйүп, келечекте профессионал бейсболчу болууну самачу. Мектеп Лигасында командасы менен финалга чейин жетип, жекеликте мыкты оюнчу деп аталууга да жетишкен. Андыктан көпчүлүктүн бейсболчу Жордандан үмүтү чоң эле. Бирок Майкл агасынын таасири астында баскетбол менен алектене баштайт. Баскетбол ойноого анын боюнун узун эместиги тоскоол боло алган эмес.

Майкл 9-класста окуп жүргөндө келечегине таасирин тийгизген бир окуя болот. Көптөн бери ойлоп жүргөн тилеги ишке ашпай, Эмсли Лэйн мектебинин баскетбол командасына өтпөй калат. Команданын машыктыруучусу соңку учурда андан баш тартып коёт. Капаланган Майкл машыктыруучу ката кетиргендигин далилдөөгө өтөт. Ал тынымсыз машыгып, акырындан максатына жете баштайт. Көксөгөн командасына 11-классында кабыл алынат. Ал кезде Майклдын бою 186 сантиметр болуп калган эле.

Бул спортко болгон кызыгуусу кун санап артып, акыры 11-классында мектептин баскетбол командасына кабыл алынат. Бир тууган агасы Ларри ал кезде 45-номурда ойночу. Майкл ойлонуп, 23-номурду алат. Болочоктогу баскетболчу муну жок дегенде агамдын жарымына тең келе турган деңгээлдеги оюнчу болом деп түшүндүргөн. Майкл башкалардан өзгөчө эмгекчилдиги менен айырмаланып турчу. Эртең менен мектепке чейин, сабактан чыгып кайрадан баскетболго жөнөчү. 1980-жылы Жордан Түндүк Каролина университетинин машыгуу процессине катышып калат. Ал жерде өзүн мыкты көрсөтүп, машыктыруучуларды таң калтырган. Ошондон кийин аталган университетке тапшыруу боюнча сунуш түшүп, Майкл сунушту четке каккан эмес. Университетте окуп журуп баскетбол менен олуттуу машыгып баштайт. Жөн гана ойнобостон баскетболду сүйчү. Баскетболдогу мыкты жыйынтыктары аны университеттин алмашкыс оюнчусу кылат. 1982-жылы Майкл Жордандын командасы биринчи дивизиондо Улуттук студенттик спорт ассоциациясынын мелдешин утуп алып, Американын эң мыкты студент-оюнчусу деген наамга ээ болот.

1984-жылы Майкл Жордан профессионал баскетболчу боло элек болчу. Ошол себептен Лос-Анджелесте өткөн Олимпиада оюндарына алгачкы кадам таштоого мүмкүнчүлүк ачылат. 21 жаштагы баскетболчу өзүнүн керемет оюндары менен эч кимди кайдыгер калтырбай, мелдештин мыкты оюнчусу болууга жетишет. Баскетбол аянтындагы жаш генийдин жардамы менен атаандаштарды оңой-олтоң женип, финалга чыгат. Олимпиадалык алтын медаль үчүн америкалыктар Испания менен ойноп, 96:65 эсеби менен жеңишке жетишет. Майкл Жордан Олимп оюндарында алгачкы алтын медалды тагынат. 1984-жылдан баштап баскетболчу Эн-Би-Эйдин оюнчусу болот. Ошол жылы Майкл Джордан “Чикаго Буллз” командасынын кийимин кийип, чабуулга жардам бере турган жарым коргоочу позициясын ээлейт. ЭН-БИ-ЭЙдеги учунчу снайпер, сезондогу эң мыкты жаш баскетболчу жана Улуттук асоцациянын алдынкы спортчусуна айланат. Профессионалдык карьерасынын башталышы менен дароо бийиктиктерди багындыра баштайт. Ал абдан тез, техникасы жогору жана таамай оюнчу болуп, көпчүлүктүн сүймөнчүлүгүнө айланып баштайт. 1986-87-жылдагы сезондо Майкл Жордан 3041 упай топтоп, ЭнБИЭй тарыхындагы үчүнчү спортчу болууга жетишет. ЭН-БИ-ЭЙдеги өзүнүн жалпы карьерасында аба жылдызы 10 жолу мыкты жыйынтык көрсөткөн спортчу болот. Мындан сырткары, Улуттук Баскетбол ассоцациясынын тарыхындагы эң мыкты баскетболчу аталып, сезондо 200 жолу топту сактап калууга жана 100 жолу блокшот кылууга жетишет. “Чикаго Буллз” 40 жолу женишке жетишип, плей-оффко 3 жыл катары менен чыгат. 1988-жылы Джордан ЭН-БИ-ЭЙдин эң баалуу оюнчусу катары саналат. 1991-жылы финалда ЭН-БИ-ЭЙдин кубаттуу командасы “Лос-Анджелес Лейкерсти” Жордан жана анын командасы утуп алат. Ошентип, Майкл Жордан жана “Чикаго Буллз” тарыхта алгачкы жолу чемпиондуктун даамын татышат. Баскетболдо бир команданын доору жана бир баскетболчунун доору оөкүм сүрө баштайт. Чикаго Буллз жана Майкл Жордан. 1990-91-жылдагы укмуштуу сезондон кийин командасы менен ЭН-БИ-ЭЙди 2 жолу утат. Майклдын 2-Олимпиадасы триумф менен аяктаган. 1992-жылы Барселонада өткөн мелдеште АКШнын командасы “кыялдагы команда” деген атка конгон. Команда өткөргөн 8 оюндун баарында 100дөн кем эмес упай менен жеңишке ээ болгон. Америкалыктар жарым финалда Литваны 127:76, финалда Хорватияны 117:85 эсептеринде жеңген. Кызыгы, ошондо америкалык баскетбол жылдыздарынан кол тамга алуу үчүн күйөрмандар гана эмес, алардын атаандаштары да кезек күтүп калышкан. Ал кезде АКШ курама командасында баскетболдун жылдыздары чогулган эле: Майкл Жордан, Скотти Пиппен, Ларри Берд, Карл Мэлоун, Чарьлз Баркли ж.б.

Майкл Жордан дүйнөлүк деңгээлдеги жылдызга айланды. Чоң-чоң демөөрчүлөр менен келишимдерди түзүп баштайт. Аба жылдызын баскетболсуз элестетүү мүмкүн болбой калган. Бирок, анын жашоосунда жүрөгүнө так калтырган окуя болот. Атасын белгисиз бироолор атып кетишет. Дал ушул нерсе үчүн Майкл биринчи жолу чоң спорттон кеткен. Анткени, атасы Майкл келечекте бейсболчу болсо деп кыялданчу экен. Андыктан, Майкл көпчүлүктү таң калтырып, “Чикаго Уайт Сокс” бейсбол командасы менен келишим түзгөн. Бирок Майкл атасынын кыялы менен бир жылдан ашык алектене албай койгон. 1995-жылы мартта Майкл жөн гана “мен келдим” деп кайрадан көнгөн адатынча топту торго түшүрүү менен убара боло баштайт. Бирок арадан 4 жыл өткөндөн кийин профессионалдык спорттон четтөөгө аргасыз болгон. Бул жолу 2 жылга четтеп, 2001-жылы “Чикаго Буллз” эмес, “Вашингтон Уизардсдын” курамына кошулган. Карьерасындагы акыркы беттеште “Филадельфия-76” командасына каршы ойногон. Оюн бүтөрүнө саналуу мүнөттөр калганда алмаштырылса да, күйөрмандардын сүрөөнү менен кайра майданга чыгарылган. Оюндун акыркы 4 мүнөтүндө анын урматына миңдеген күйөрмандар кол чаап турушкан.

Баскетболдогу карьерасын жыйынтыктагандан кийин Жордан спортсмен катары эмес, функционер катары мотоспорт менен алектенип баштайт. 2004-жылы баскетболчу «Майкл Джордан Моторспортс» аттуу профессионалдык команданын жетекчиси болуп калат. Мындан тышкары Майкл гольф менен да кызыгып, озүн сынап жүрдү. 1996-жылы спортчу ЭН-БИ-ЭЙдин тарыхындагы 50 эн мыкты оюнчулар тизмесине кирген. Ошондой эле «аба королу» деген наамга ээ болуу менен, бүгүнкү күндө баскетбол тарыхында эң мыкты оюнчу катары саналат.

Олимпиаданын 2 жолку чемпиону, ЭН-БИ-ЭЙдин 6 жолку женуучусу, “Жылдын эң пайдалуу оюнчусу” наамынын 5 жолку ээси - Майкл Жордан