Европа

Wikipedia дан
Европа

Европа - Жер планетасындағы континент, Азия менен биригип Евразия материгин түзөт.


“Борбордуқ Европа” термининин мааниси[оңдоо]

Азырқы тапта «Борбордуқ Европа» деп аталған шарттуу чөлкөмгө 1918-жылға чейинки мезгилде Герман падышалығы, Польша, Швейцария жана Австро-Венгрия падышалығы кирген.

“Борбордуқ Европа” - көбүнесе географиялық эмес, тарыхый чөлкөм.

Аны Европанын башқа жағынан кескин бөлгөн эч қандай табиғый чек ара (деңиз, тоо қырқасы, дарыя ж.б.) жоқ.

19-қылымға чейин бул чөлкөм негизинен эки ири падышалыққа - Габсбург сулалесинин дөөлөтүнө жана Речь Посполитая деген дөөлөткө баш ийген, бироқ этностуқ жақтан ар қыл мүнөзү сақталған.

Фридрих Науман Биринчи дүйнөлүк соғуш маалында алғачқы жолу "Борбордуқ" же "Чордондуқ" Европа терминин қолдонуп өзүнчө жобосун сунуштаған (Mitteleuropa (немисче — чордондуқ Европа). Анда бул аймақ Германиянын таасири астында болушу керек, бироқ аймақтағы өлкөлөр ич ара қызматташтығын өздөрүнө пайдалуу негизде чыңдашы зарыл деген ой қамтылған.

"Борбордуқ Европа" менен байланыштуу жаңы ойлор 1980-жылдары қурч талқууға алына баштаған.

Чех сатириги Милан Кундера өзүнүн 1980-жылдардағы эсселеринин биринде "Борбордуқ Европаны аға жат Чығыш, б.а. СССР уурдап алды, эми бул аймақты Батыш Европаға қайтаруу керек" деген ойду жазған.

Бул аймақтағы коммунисттик режимдер 1989-жылы қулаған соң, Борбордуқ Европа чөлкөмүндөгү өлкөлөрдүн ич ара қызматташтығы тууралуу концепция жаңы реалдуулуққа ээ болғон.


Адабият тизмеси[оңдоо]

  • Krejčí, Oskar: «Geopolitics of the Central European Region. The view from Prague and Bratislava». Bratislava: Veda, 2005. 494 p.


Интернеттеги шилтемелер[оңдоо]