Педология

Wikipedia дан

Педология - (гр. pais, – балдар, paidos, логос–илим) алгачкы ирет 1893-ж. америкалык психолог Хризман тарабынан балдардын курактык өнүгүшүнүн мыйзам ченемдүүлүктөрүн мүнөздөө максатында колдонулган. Кийинчерээк балдардын өнүгүшү жөнүндөгү ар кандай илим тармагындагы табылгаларды практикалык максатта системалаштырган өз алдынча илим катары калыптана баштаган. Бул илим тармагынын түптөлүшү И. А. Сикорский, П. Ф. Лесгафт, Г. И. Россолумо В. М. Бехтеров жана башкалар ысымдары менен байланыштуу. Алсак 1907-ж. В.М.Бехтеров тарабынан Педагогикалык институт жана “Вестник психологии, криминальной антропологии и педологии” аттуу журнал түзүлгөн. Бул багытта Октябрь революциясынан кийин да бир топ алгылыктуу аракеттер жасалган.

1927-ж. педологдордун съезди өткөрүлүп, 1927-жылдан “Педолог” журналы чыга баштаган. 1920–30-жылдары Е. Аркин, И. А. Арямов, П. П. Блонский, Л. С. Выготскийлер балдардын түрдүү курактагы өнүгүш өзгөчөлүктөрү тууралуу масштабдуу изилдөөлөрдү жүргүзүшкөн. Ошону менен бирдикте педологиянын предмети, милдеттери, методдору тууралуу кызуу талаш-тартыштын объектисине айланган.

Педология илиминде балдардын өнүгүшү тууралуу өтө баалуу илимий-методикалык материалдар топтолуп мыкты натыйжалар алынганына карабастан советтик-партиялык атайын токтомдун негизинде анын андан ары өнүгүшүнө тыюу салынган. Педалогияга байланыштуу изилдөөлөр токтотулуп, мурда жарык көргөн эмгектердин бары колдонуудан алынган. Ошентип окумуштуулар балдар турмушунун айрым жактарын гана изилдөө менен чектеле башташкан. Педагогика узак жылдар “баласыз” илимге айлана баштаган. Ал эми курактык психология, курактык физиология, педагогикалык психология бири биринен окчун илимдерге айлана баштаган. 1990-жылдан билим берүү тармагындагы гуманисттик парадигмалардын кеңири кулач жайышы Педологиянын кайрадан жанданып өнүгүшүнө өбөлгө болду.

Колдонулган адабияттар[оңдоо]

Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,