Төө, эки өркөчтүү

Wikipedia дан
Кош өркөч төө
Айры өркөчтүү төө
Илимий классификация
дүйнөсү: Айбандар
тиби: Хордалуулар
классы: сүт эмүүчүлөр
түркүмү: Ача туяктуулар
тукуму: Төө сымалдуулар
уруусу: Төө
түрү: Айры өркөч төө

Кош өркөч төө[оңдоо]

Төө сымалдуулардын (лат. Camelus) эң чоң түрү. (Camelus bactrianus) — кош өркөч төө, айры өркөч тоо, мунун төмөнкү түрчөлөрү бар: казактын айры өркөч төөсү, калмактын айры өркөч төөсү, монголдун айры өркөч төөсү.
(Camelus dromedarius) — нар (бир өркөчтүү төө), өзүнчө түргө кирет.
Айры өркөчтүү төө нардан салмагы, бою жана кою жүндүүлүгү менен айырмаланат.

Азыркы мезгилде жапайы түрүндө негизинен Борбордук Азиянын Гоби жана Такла-Макан чөлдөрүн жердешет. Аз санда Казакстандын Маңгышлак аймагында жана Индиянын Нубра ойдуңунда кезигет. Бакма айры өркөч төөлөрдүн саны 2 млн. жакын. Бирок, жапайы кош өркөч төөлөрдүн саны 2002 ж. октябрь айында 800 чамалуу болуп Кытай жана Монголиянын түндүк-батыш аймактарында сакталып калган. Жаратылышты коргоонун эл аралык уюмунун ( IUCN) жоголуп кетүү коркунучу астында турган айбанаттардын кызыл тизмесине киргизилген.

Бактриан төөсү б.з.ч. 2500 жыл мурун Иран, түндүк-чыгыш Ооганстан же түштүк-чыгыш аймактарынын биринде колго үйрөтүлгөндүгү болжонулат.


Жапайы айры өркөч төөнүн сүрөттөлүшүн биринчи болуп Н.М. Пржевалский түзгөн.


Колдонулган адабияттар[оңдоо]

Алдашев А. А. Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү. - Б.: «Кыргызстан - Сорос» фонду, 1998, ISBN 9967 - 11 - 027 - 9