Билл Гейтс

Билл Гейтс

Гейтс, Билл (Вильям Генри III) (1955 жылы туулган) — Форбс журналы боюнча дүйнөдөгү экинчи бай адам, программалык камсыздандыруу чөйрөсүндө дүнөлүк лидери болуп табылган Microsoft Corporation компаниясынын негиздөөчү жана мурунку президенти. Дүйнөдөгү эң бай адам, Билл Гейтстиң жеке байлыгын эсептөөнүн мааниси жоқ. Эң бийик шыңында ол 120 млрд. долларға чейИн жеткен. «Майкрософт» акцияларына биржалык баалардын ауытқуына байланыштуу Гейтс саналуу секундтар ичинде миллиардтарын жоготуп, кайта жасады. Мамлекет «Майкрософт» менен соттошот, президенттер Гейтсти урматтап кабыл алды. Алайда азир ал акча табуудан гөрө, жакырчылык менен күрөшкө акчасын жумсоого бөлүп берүүдө. Гейтс өсуят катына шайкеш анын үч баласынын арбирөөсү тең $10 млн. алат. Калганы – анын кенже баласы – кайрымдулук корунун энчисине тиет. Microsoft тутумдары дүйнөдө колдонулган компьютерлердин 93%-да орнотулган. Монополияга қаршы комитеттин талабы боюнча Президенттиктен баш тартқан Билл Гейтс азыркы кезде компаниянын башкаруучулардын бири жана программалык камсыздандыруу өнүмдөрүн дайындоо боюнча баш инженер болууда. Ошонменен, ал компания акциялары бөлүгүнүн үлкөн үлүшүнүн ээси. Бүгүнкү күндө ал 40,7 миллиард доллардын ээси жана Forbes тизмесинде байлыгы боюнча 1-чи орунду алат.

Өмүр баяны

Гейтс 1955 жылдын Тогуздун айынын 28 Сиэтлда (Вашингтон штаты) корпоративдү адвокат Уильям Генри Гейтс II жана First Interstate Bank, Pacific Northwest Bell мүдүрлөр кеңешинин жана United Way улуттук кеңешинин мүчөсү Мэри Максвелл Гейтс үй-бүлөсүндө жарык дүйнөгө келди.

Анын атасынын айтусунча: «Сәби болғгон кезинде-ақ, Билл өз бешигин өзү тербетуші еді». Тербетпелі бешиктен Гейтс алсыз жана кичинекей болуп чыкса да, анын руху күчтү болгон. Ата-энеси Биллди жергиликтү жекече мектепке берүүгө уйгарды. Гейтс грамматика, азаматтык тану жана анын өзү эч кажетсиз деп санаган башка сабактардан да аксаган, ошол эле учурда математика сабагы боюнча эң жогары бааларды алчу.

Өмүр бою Гейтс өз «менин» бекитүү менен тәуелсіздігі үчүн күрөштү. Бул күрөштүн эң биринчи қурмандары анын ата-энеси болду. Биллдин апасы – Мэри, мектеп муғалими қатал мүнөздүү аял болгон. Ал өзүнүн қиқар уулуна өз бөлмесүн жыйната албагандан соң, аны жертөлөгө көчүрдү. Түшкү мал кезинде ал Биллди ашқа чакырды. Ал жооп бербеди. Соңунда чыдабаган ал интерком аркылу сурады:

– Неге жооп бербейсиң? Не иштеп жатасың?

– Мен ойлонуп жатамын, – деп жооп берди уулу.

– Демек сен ойлонуп жатасың гой? – деп ызаланды апасы.

– Ооба, мамашым, мен ойлонуп жатамын. А сен өмүрүңде ойлонуп көрдүңбү? – Уулу жанжалга дайын турат. Гейтс бул кезде алтынчы класста окуучу.

Уулунун бүлүгүнө алаңдаган ата-энесы психиатр көмөгүнө жүгүндү. Бирнече сеанстан кейин психиатр мындай деди:

«Ұлдарың менен айқастан сиздер жеңилесиздер. Сондықтан менен оған жол табууга кеңеш беремин. Түптү физикалык жазалоодон өзү көмөктөшпөйт. Онымен бәсекелесу мағынасыз және үмүтсүз». Гейтстиң ата-энесы саналуу адамдар болгон. Алар кеңешке кулак түрдү. «Онымен бәсекелесу мағынасыз жана үмүтсүз» ... Жылдар өттү, америкалык бизнестин көптөгөн алыптары өз тажрыйбасында «онымен бәсекелесудің» не экенин билди. Эки онжылдык аралыгында Вильям Генри Гейтс III көптөгөн бәсекелестерді чаң каптырды. Бироқ эң баскышы – дүйнөдөгү эң бай адам компьютер доорунун символуна айланды.

Мектептин өзүндө-ақ 13 жаштагы Билл Гейтс жана анын айырылбас досу Пол Аллен алгач ирет өрескел компьютердик терминалды жасады. Андан соң алар ал үчүн эки программа жасап чыгарды. Ерекше үлгеріммен көзгө чалынбаган, Ал 9 классты китептерге көз салмай-ақ ылгый бештикке (аңглисче «А» ариби) бүтүрдү жана «қабілеттілікке» тест тапшыруу кезинде Американын үздік оқуучулардын ондығына кирди, бул да анын бүлігінің бир түрү болгон. Онунчу класста Билл компьютер ишин окуган жок, аны өзү окутту. Ал кезде ал өзүнүн оқуусу үчүн программаларын жазды.

Ошол жылдары Гейтстиң жакын досу священниктиң уулу, Кент Эванс болду. «Биз бирге дүйнөнү жаулап алуды кыялданыштык, – деп эсине алады Гейтс. – Мен азыркыга чейин анын телефон номерин жатқа билемин». Билл, Кент жана Пол Lakeside Programmers Group компаниясынын негиздешет жана жергиликтүү фирмаларга кызмат көрсөтө баштады. Дәл ошол кезде мектеп қабыргасында жүрүп-ақ Пол Аллен Гейтстиң алдын орап, бардык ишти өз колуна алмакчы болду. Бироқ көп узабай, Пол программалар кодун жасоодо оған чарчоо менен шалдығуды билбейт Биллдиң кажет экенине көз жеткизди. Сөйтіп Пол аны чакырды. «О’кей, – деди Гейтс, – бироқ мениң бир шартым бар: мен қожоюн боломун».

Билл Гейтс ал кезде Гарвардты бүтүрбөгөнү кызыкты жайт. Гарвард университетинин дипломунуң орндуна дүйнөгө «Майкрософт» компаниясы келди. Жаңы компания жаңа гана сәнге айналып келе жатқан жеке компьютерлер үшін бағдарламалық құралдар жасай бастады. «Майкрософттың» дүниеге келуі жайындағы аңыз мындай дейт: Аллен 1974 жылы Гарвардтағы Гейтске келе жатып, жолдо гезит дүңгіршегінен журнал сатып алмакчы болду. Алайда анда көргөн дүйнөсү анын жана Гейтстің өмірін мүлдем өзгертеді. «Таны- мал электроника» журналының мұқабасында Altair-8080 суреті жарияланған, ал оның үстінде ірі шрифтпен «Коммерциялық модельдермен бәсекелесуге қабілетті, әлемдегі эң биринчи компьютер» деп жазылған. Олардың екеуі де олардың алдында қандай көкжиектердің ашылғанын бирден түшүндү. Алар «үй» компьютерлеринин наркы сәлден кийин құлпырып, миллиондагон адамдарға бағдарламалық құрал қажет болатынын түсінді. Бирнече күннен соң Гейтс Altair өндірушісі – MITS компаниясына хабарласып, Алленмен бирлешип Altair-де колдонуган Basic программалоо тилинин нусқасын жасаганын айтты. Гейтс жалған айтты. Ал кезде достор кодтуң бир жолын да жазган жок болгон. Анын үстүнө, аларда Altair-де, анын чипи да болган жок. MITS бул тууралу билбей, Гейтстиң ұсынысына кызыкчылык көрсөттү. Ушундайча достор Basic боюнча қауырт жумушка киришти. Гейтс кодпен жұмыс жасаса, Аллен PDP-10 мек- теп компьютерінде Altair жұмысын симуляциялады. Біир жарым айдан соң, программа дайын болды. Аллен аны MITS-ке алпарды. Ошол кезде ал алгач ирет Altair-ди ұстап көргөн. Таңғажайып керемет болду – достордун программасы ишке кошулду! Келисим-шарт жасалды.

«Программдык қурал наркы туындады!» – деп айкайлап жиберди Гейтс.