Осмон Империясы

Wikipedia дан

Template:Infobox Former Country Османлы Империясы (1299-шы жылдан 1922-ші жылға дейін) (Көне Османлы түрікшесі нде: دولت عالیه عثمانیه (Devlet-i Âliye-yi Osmâniyye), Жаңа Османлы түрікшесі және қазіргі түрікшеде: Osmanlı Devleti немесе Osmanlı İmparatorluğu. Замандастары оны Түрік империясы немесе Түркия деп те атаған. Тағы мынаған қараңыз: Османлы мемлекетінің басқа аттары) – көп ұлтты және көп дінді түрік мемлекеті. Өзінің шарықтау шыңында (16-шы – 17-ші ғасырлар) ол үш құрлыққа жайылып, Оңтүстік-шығыс Еуропа, Таяу Шығыс және Солтүстік Африканың басым бөлігін билеген; батыстағы Гибралтар бұғазынан (ал 1553 жылы тіпті Гибралтардың ар жағындағы Морокконың Атлант жағалауына дейін) шығыстағы Каспий теңізі мен Парсы шығанағына дейін, солтүстіктегі Аустрия мен Словакияның шекаралары мен Украинаның бөліктерінен оңтүстіктегі Судан, Эритрея, Сомали мен Йеменге дейінгі аумақты қамтып жатқан.

Бұл империя алты ғасыр бойы Шығыс және Батыс дүниелерінің қарым-қатынас жасасуының бел ортасында болып келді. Құдіретінің шарықтау шыңында Османлы империясы 29 аймақтан тұрып, оған бағынышты Молдавия, Трансильвания және Валахия княздіктері алым-салық төлеп тұрды. Бүгін Ыстамбұл деген атпен белгілі Констанинополис қаласын өз астанасы етіп алған Османлы империясын көп жағынан бұрынғы жерортатеңіздік өркениеттердің, атап айтқанда Рим және Византия империяларының исламдық мұрагері деп атауға болады. Османлылар да өздерін Рим және Ислам дәстүрлерінің жалғастырушылары деп, яғни «мәдениеттердің бірігуі» арқылы «бүкіләлемдік империяның» билеушілері деп қарастырды. [1]


Мазмуну

[оңдоо] Көтерілуі (1299-1453)

Template:Further

II-ші Мехмед Константинополисті жаулап алып, оны 1453 жылы Османлының жаңа астанасына айналдырды

[оңдоо] Өсуі (1453-1683)

Османлы империясы, 1299-1683

[оңдоо] Кеңеюі және шарықтау шыңы (1453-1566)

1499 жылы болған Зончио шайқасы кемелерден зеңбірек атқан алғашқы теңіз шайқасы болды. Осы шайқас жаңа пайда болған Османлы әскери теңіз флотының күшін көрсетті

[[Сурет:Battle_of_Preveza_(1538).jpg|thumb|left|Хайреддин паша Барбаросса (Жиренсақал) Превеза шайқасында V-ші Карлдың жетелеуіндегі Киелі Лига жеңді.]]

Мохач шайқасы (1526) және Мажарстанның Османлы тарапынан жаулануы.

[оңдоо] Бас көтерулер және қайта жандану (1566-1683)

[оңдоо] Құлдырау және қайта құру (1699-1908)

[оңдоо] Қайта құру (1699-1827)

[оңдоо] Модернизация (1828-1908)

II-ші Махмуд 1839 жылы Танзимат жарлығын жариялау арқылы Түркияның модернизациясын бастады.

[оңдоо] Ыдырауы (1908-1922)

Ыстамбұлдың Сұлтанахмет ауданындағы жұртшылық шеруі, 1908

[оңдоо] Бірінші дүниежүзілік соғыс

[оңдоо] Бөлшектенуі

[оңдоо] Экономикалық тарихы

Template:Османлы империясының экономикасы

[оңдоо] Мемлекеттік құрылысы

Template:Seealso Template:Османлы империясының мемлекеттік жүйесі

Топкапы сарайындағы елшілер

[оңдоо] Осман әулеті

Template:Further

[оңдоо] Империялық гарем

Негизги макала: Империялық гарем

[[imagw:Pera Museum 4.jpg|thumb|left|Топкапы сарайындағы гарем]]

[оңдоо] Сарай мектептері

Негизги макала: Сарай мектебі

[оңдоо] Диуан (Кеңес)

Негизги макалалар: Porte, Ұлы уәзір, Уәзір
Bâb-ı Âlî, Үстем қақпа

Template:Seealso

[оңдоо] Жас түріктер дәуірі

[оңдоо] Рәміздері

Template:Further

Османлы империясының сұлтаны II-ші Махмудтың тұғрасы. Онда былай делінген: Абдулхамидтың ұлы Махмуд хан мәңгілік жеңімпаз. Жазылып берілуі:
محمود خان بن عبدالحميد مظفر دائماً

[оңдоо] Қоғам

[оңдоо] Міллет

[оңдоо] Сарай және ондағы өмір

[оңдоо] Аймақ орталықтары

[оңдоо] Мәдениет

Template:Османлы империясының мәдениеті

[оңдоо] Сәулет өнері

Негизги макала: Османлы сәулет өнері
Селимие мешіті, сұлтандар I-ші Селим, Сүлеймен Қануни, II-ші Селим және III-ші Мұраттардың сәулетшісі Мимар Синанның зор жетістігі.

[оңдоо] Тілі

Негизги макала: Османлы түрік тілі


[оңдоо] Музыкасы

[оңдоо] Аспаздық өнері

Негизги макала: Османлы аспаздық өнері

[оңдоо] Діні

{{Further|Мемлекет пен дін (Османлы империясы), Османлы халифаты

[оңдоо] Әділет жүйесі

Template:Further

An Ottoman trial, 1877 (see image detail for explanation)

[оңдоо] Әскері

Template:Османлы империясының әскері

[оңдоо] Османлы әскері

[оңдоо] Османлы әскери теңіз флоты

See also: Османлы империясы қол қойған теңіздік ынтымақтастық келісімдері

[оңдоо] Османлы әскери әуе күштері


[оңдоо] Қосымша әдебиет

  • Cleveland, William L. «The Ottoman and Safavid Empires: A New Imperial Synthesis» in A History of the Modern Middle East.

Westview Press, 2004. pp37-56. ISBN 0-8133-4048-9.

  • Creasy, Sir Edward Shepherd. History of the Ottoman Turks: From the beginning of their empire to the present time. R. Bentley

and Son, 1877.

  • Finkel, Caroline. Osman's Dream: The Story of the Ottoman Empire, 1300-1923. John Murray, 2005. ISBN 0-7195-5513-2.
  • Guilmartin, John F., Jr. «Ideology and Conflict: The Wars of the Ottoman Empire, 1453-1606», Journal of Interdisciplinary

History, (Spring 1988) 18:4., pp721-747.

  • Imber, Colin. The Ottoman Empire, 1300-1650: The Structure of Power. Palgrave Macmillan, 2002. ISBN 0-333-61386-4.
  • Jelavich, Barbara. History of the Balkans: Eighteenth and Nineteenth Centuries. Cambridge University Press, 1983. ISBN 0-521-

25249-0.

  • Lafi (Nora), Une ville du Maghreb entre ancien régime et réformes ottomanes. Genèse des institutions municipales à Tripoli de

Barbarie (1795-1911), Paris: L'Harmattan, 2002, 305 pp.

  • Lafi (Nora), Municipalités méditerranéennes. Les réformes municipales ottomanes au miroir d'une histoire comparée, Berlin: K.

Schwarz, 2005.

  • Lybyer, Albert Howe. The Government of the Ottoman Empire in the Time of Suleiman the Magnificent. AMS Press, 1978.

ISBN 0-404-14681-3.

  • Mansel, Philip. Istanbul: City of the World's Desire, 1453-1924. Gardners Books, 1997. ISBN 0-14-026246-6.
  • McCarthy, Justin. The Ottoman Peoples and the End of Empire. Hodder Arnold, 2001. ISBN 0-340-70657-0.
  • Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapı Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT

Press, 1991. ISBN 0-262-14050-0.

  • Quataert, Donald. The Ottoman Empire, 1700-1922. Cambridge University Press, 2005. ISBN 0-521-54782-2.
  • Shaw, Stanford. History of the Ottoman Empire and Modern Turkey, Vol I; Empire of Gazis: The Rise and Decline of the

Ottoman Empire 1290-1808. Cambridge University Press, 1976. ISBN 0-521-21280.

  • Template:1911
  • Leiner, Frederick C.The end of Barbary terror : America's 1815 war against the pirates of North Africa / by Frederick C. Leiner.

New York : Oxford University Press, 2006.

[оңдоо] Түсініктемелер

  1. H. İnalcık: "The rise of the Ottoman Empire" in P.M. Holt, A.K. S. Lambstone, and B. Lewis (eds), The Cambridge History of Islam, (Cambridge University). pages 295-200

[оңдоо] Тағы қараңыз

Template:Portal Template:Sisterlinks

[оңдоо] Сыртқы сілтемелер

[оңдоо] Ағылшын тілінде

[оңдоо] Түрік тілінде

Template:Осман тарихы Template:Осман империясының сұлтандары Template:Осман империясының мемлекеттік жүйесі

Санат:Африкада бұрын болған елдер Санат:Азияда бұрын болған елдер Санат:Еуропада бұрын болған елдер Санат:Ұлттық тарихнамалар Османлы империясы Санат:Ұлы державалар, 1900-1914 Санат:Бұрынғы мемлекеттер

Жеке аспаптар
Аталыш топтому

Варианттар
Көрсөтүүлөр
Аракеттер
Багыттоо
Аспап кутусу
Башка тилдерде