Казактар

Wikipedia дан
Казактар
Valihanov.jpg Nursultan nazarbayev.jpg Рымбаева, Роза.jpg
Жалпы саны

17,000,000 (сарап)

Негизги калкы бар аймактар
Казакстан — 11,000,000
Тил(дер)и
Қазақ
Дин(дер)и
Сунна Исламі
Жакын этникалык элдер
татар, ногой, каракалпак, башкурт. Санат:Қатысты этникалық топтарын растауы қажеттілер


Казактар — (каз. қазақтар /qɑzɑqtɑr/; ед. қазақ /qɑzɑq/), Казакстандын байыркы жана негизги калкы. Калк саны 16 500 000 млн. адам. Тили - казак тили. Казак тили ногой, каракалпак, башкурт, татар, карачай-балкар тилдерине жакын. Казактар Казакстанда 10 458 000, Кытайда 1 597 000, Өзбекстанда 1 700 000, Орусияда 753 962, Монголияда 200 000, Түркменстанда 98 000, Кыргыстанда 33 198, Иранда 5-6 000. Turk22.jpg

Жазуу[оңдоо]

Негизги макала: Қазақ жазуы

Казак жазуусу бирнече жолу өзгөрүшкө учурады. 1929-жылга чейин Казакстанда казак араб графикасы колдонулган. 20-кылымдын башында Ахмет Байтұрсынұлы ұсынысымен казак фонетикасына негизделген араб-парсы алиппесин (төте жазуу) колдонулган. Азыр да Кытайда иште. 1929-жылдан 1940-жылга чейин латын графикасы колдонулуп, 1940-жылдан бүгүнкү күнгө чейин кирилл алфавити колдонулууда. Түркия менен Батыш өлкөлөрдөгү казактар артүрлү латын жазуусунда негизделген алфавиттерди колдонушат.

Латын жазуы (ana tili) Араб жазуы Кирил жазуы
Barlıq adamdar twmısınan azat jäne qadir-qasïyeti men kuqıqtarı teñ bolıp dünïyege keledi. Adamdarğa aqıl-parasat, ar-ojdan berilgen, sondıqtan olar bir-birimen twıstıq, bawırmaldıq qarım-qatınas jasawları tïis. بارلىق ادامدار تۋمىسىنان ازات جانە قادىر-قاسيەتى مەن كۇقىقتارى تەڭ بولىپ دۇنيەگە كەلەدى. ادامدارعا اقىل-پاراسات، ار-وجدان بەرىلگەن، سوندىقتان ولار ءبىر-بىرىمەن تۋىستىق، باۋىرمالدىق قارىم-قاتىناس جاساۋلارى ءتيىس. Барлық адамдар тумысынан азат және қадір-қасиеті мен кұқықтары тең болып дүниеге келеді. Адамдарға ақыл-парасат, ар-ождан берілген, сондықтан олар бір-бірімен туыстық, бауырмалдық қарым-қатынас жасаулары тиіс.

Сырткы шилтемелер[оңдоо]