Казактар
| Казактар | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
||||||
| Жалпы саны | ||||||
|
16,000,000 (сарап) |
||||||
| Негизги калкы бар аймактар | ||||||
Қазақстан — 10,000,000
|
||||||
| Тил(дер)и | ||||||
| Қазақ | ||||||
| Дин(дер)и | ||||||
| Сунна Исламі | ||||||
| Жакын этникалык элдер | ||||||
| Кыпчак, ногой , каракалпак, башка түркий элдер . Санат:Қатысты этникалық топтарын растауы қажеттілер |
Казактар — (каз. қазақтар /qɑzɑqtɑr/; ед. қазақ /qɑzɑq/), Казакстандын байыркы жана негизги калкы. Калк саны 16 500 000 млн. адам. Тили - казак тили. Калктын 85% билет. Казак тили ногой, каракалпак, башкурт, татар, кыргыз, өзбек, карачай-балкар тилдерине жакын. Казактар Казакстанда 10 458 000, Кытайда 1 597 000, Өзбекстанда 1 700 000, Орусияда 753 962, Монголияда 200 000, Түркменстанда 98 000, Кыргыстанда 33 198, Иранда 5-6 000. ![]()
Жазуу [оңдоо]
Казак жазуусу бирнече жолу өзгөрүшкө учурады. 1929-жылга чейин Казакстанда казак араб графикасы колдонулган. 20-кылымдын башында Ахмет Байтұрсынұлы ұсынысымен казак фонетикасына негизделген араб-парсы алиппесин (төте жазуу) колдонулган. Азыр да Кытайда иште. 1929-жылдан 1940-жылга чейин латын графикасы колдонулуп, 1940-жылдан бүгүнкү күнгө чейин кирилл алфавити колдонулууда. Түркия менен Батыш өлкөлөрдөгү казактар артүрлү латын жазуусунда негизделген алфавиттерди колдонушат.
| Латын жазуы (ana tili) | Араб жазуы | Кирил жазуы |
| Barlıq adamdar twmısınan azat jäne qadir-qasïyeti men kuqıqtarı teñ bolıp dünïyege keledi. Adamdarğa aqıl-parasat, ar-ojdan berilgen, sondıqtan olar bir-birimen twıstıq, bawırmaldıq qarım-qatınas jasawları tïis. | بارلىق ادامدار تۋمىسىنان ازات جانە قادىر-قاسيەتى مەن كۇقىقتارى تەڭ بولىپ دۇنيەگە كەلەدى. ادامدارعا اقىل-پاراسات، ار-وجدان بەرىلگەن، سوندىقتان ولار ءبىر-بىرىمەن تۋىستىق، باۋىرمالدىق قارىم-قاتىناس جاساۋلارى ءتيىس. | Барлық адамдар тумысынан азат және қадір-қасиеті мен кұқықтары тең болып дүниеге келеді. Адамдарға ақыл-парасат, ар-ождан берілген, сондықтан олар бір-бірімен туыстық, бауырмалдық қарым-қатынас жасаулары тиіс. |
Сырткы шилтемелер [оңдоо]
| Бул макала дүйнө элдери тууралуу. Сиз, оңдоп жана толуктап долбоорго жардам бере аласыз. |