Оливер Кромвель

Wikipedia дан
(Кромвель Оливер барагынан багытталды)
Jump to navigation Jump to search

Кромвель Оливер (англисче Oliver Cromwell; 25 (5). 4 (5). 1599, Англия королдугу, Хантингдон шаары – 3. 9. 1658, Лондон шаары) – Англиядагы революциянын (17-кылым) ишмери. 1653-жылдан республиканын лорд-протектору; индепенденттер партиясынын жетекчиси. Буржуазиянын жана жаңы дворяндардын мүдөөсүн жактаган. Парламенттин мүчөсү (1628–29), «узак парламенттеги» королго каршы оппозициянын активдүү ишмери (1640-жылдан). Биринчи (1642–46) жана экинчи (1648) жарандык согушта парламенттин «жаңы үлгүдөгү» армиясын түзүп, королдун аскерин 2 жолу (1644, 1645) талкалап, жеңишке жетишкен. Армияга таянып, парламентти ашынган пресвитериандардан тазалап, (1648) королду өлүм жазасына тартууга (1649, 30-январь) жана Англияны республика деп жарыялоого (1649, 19-май) жигердүү катышкан. 1650-ж. лорд-генерал болуп дайындалып, демократиялык агымдын өкүлдөрүн, Ирландия жана Шотландиядагы улуттук боштондук көтөрүлүштөргө (1949–52) катышкандарды аёосуз жазалаган. 1653-ж. протекторат режимин орнотуп, өлкө ичиндеги буржуазиянын бийлигин убактылуу чыңдаган. Англиянын соодасын өнүктүрүүгө, колонияга болгон үстөмдүгүн күчөтүүгө умтулган.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]