География

Wikipedia дан
Спутник менен тартылган Жердин сүрөтү

География-Жер жүзүндө жашаган калктардын коомдук чөйрөсүн курчап турган бардык шарттарды, экономикалык ресурстарды, өндүрштүк жайгашууларды жана башкаларды изилдөөчү илим, табият жана коомдук илимдердин табигый жана өндүрүштүк территориялык комплекстерди жана алардын компоненттерин изилдөөчү системасы. Географиянын табигый жана коомдук илим-изилдөө объекттеринин байланышы, изилдениши табигый ресурстарды натыйжалуу пайдалануу, өндүрүштү рационалдуу жайгаштыруу жана адам турмушу үчүн өтө оңтойлуу чөйрө түзүү максатында жүргүзүлөт. Географиянын башкы тармактары:

  • Физикалык география;
  • Коомдук же экономикалык-социалдык география.

Физикалык география. – жердин географиялык кабаты жана анын структуралык бөлүктөрү жөнүндөгү илим. Негизги бөлүмдөрү:

Физикалык география бардык деңгээлдеги – географиялык кабыктан ландшафттын фасциясына чейинки – табигый комплекстер жөнүндөгү синтезделген илим. Физикалык географиянын орчундуу проблемаларынын бири – маданий ландшафтты (антропогендик ландшафтты) изилдөө. Азыркы мезгилдеги физикалык географиянын негизги милдеттери – ландшафттын функциясын максатка багыттуу жөнгө салуу жана аймакты рационалдуу уюштуруу жолун изилдөө, бакача айтканда ар түрдүү максат менен бөлүнгөн, түрдүү режимде пайдалануу жана коргоо үчүн дайындалган аянттарды жайгаштыруу. Физикалык географиянын максаты – экология менен экономикалык география тыгыз байланышта кароо.

Экономикалык жана социалдык география – коомдук өндүрүштүн аймак боюнча жайгашуу закон ченемин, анын түрдүү өлкөлөрдө жана райондордо өнүгүү, жайгашуу шартын жана өзгөчөлүгүн изилдөөчү коомдук илим. Ал экономикалык жана социалдык география илиминин системасына кирип, физикалык география менен өз ара өтө тыгыз байланышта. Экологиялык проблемаларынын курчушунан улам анын башка табигый илимдер менен байланышы да күчөөдө. Тармактары:

  • Экономикалык география.
  • Социалдык география.
  • Дүйнөлүк чарба географиясы.
  • Саясый география.
  • Тарыхый география.
  • Региондук болуп бөлүнөт.

Колдонулган адабияттар[оңдоо]

Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,