Бенито Муссолини

Википедия дан
Jump to navigation Jump to search
Солдон оңго, сиз мурдагы коммунисттик саясатчы Никола Бомбаччи, Дюс Бенито Муссолини, анын ишенимдүү сүйүктүүсү Клара Петаччи, министр Алессандро Паволини жана белгилүү фашисттик саясатчы Ахилл Старастын жансыз денелери 2012-жылдын 1-майындагы Лорето аянтында көргөзмөгө коюлганын көрө аласыз. Милан шаары 1945-ж.

Бенито Амилькаре Андреа Муссолини (29. 7.1883, Форли провинциясы, Довиа кыштагы – 28. 4. 1945, Донгого жакын жер) – 1922–43-жылы италиялык фашисттик диктатор. 20-кылымдын башталышында Швейцарияда жашап, жумушчу болуп иштеген. Социалисттик партиянын мүчөсү болгон. Мекенине кайтып келгенден кийин журналист, окутуучу жана оратор катары белгилүү болуп, «Аванти» Социалисттик гезитинин башкы редакторлугуна дайындалган (1912). 1-дүйнөлүк согуш башталганда Италия Антанта уюмуна кириш керек деген агитация жүргүзгөндүгү үчүн Социалисттик партиядан (ИСП) чыгарылган. Ошол эле жылы «Пополо д’Италия» гезитин негиздеген. 1919-жылы мартта «фашио ди компатименто» фашисттик уюмун түзгөн. 1922-жылы 2-октябрда Муссолини Италия парламентинен бийликти тартып алып, дүйнөдө биринчилерден болуп фашисттик бийликти орноткон. 1926-жылы Муссолининин өкмөтү өлкөдө фашисттик террор тартибин киргизип, агрессиячыл саясат жүргүзгөн. 1933-жылы Гитлер бийликке келгенден кийин, аны менен саясий жана согуштук союз түзгөн жана Эфиопияны (1936) басып алган. Муссолининин демилгеси менен 1937-жылы Үчтүктөр союзу (Италия, Германия, Япония) түзүлгөн. 1938-жылы сентябрдагы Мюнхен макулдашуусун (1938) уюштуруучулардын бири. Италия 2-дүйнөлүк согушта Германия тарапта катышкан. Согушта немистик-фашисттик жана италиялык аскерлердин жеңилишинен, ошондой эле Италияда фашизмге каршы кыймылдын күч алышынан улам мененин диктатурасы кыйраган (1943-жылы 25-июль). 1945-жылы италиялык партизандар колго түшүрүп, Түндүк Италиянын Улуттук-боштондук комитетинин аскер трибуналынын өкүмү боюнча өлүм жазасына тартылган.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]