Капай уулу Арслан

Капай уулу Арслан
	Капай уулу Арслан
Туулган датасы:	29 -сентябрь 1965 (60 жаш)
Туулган жери:	Жалал-Абад облусу, Токтогул району, Кетмен-Төбө өрөөнү, Токтогул кыштагы
Чыгармаларынын тилдери:	кыргыз, орус, англис, түрк

Капай уулу Арслан (мурунку аты-жөнү: Арслан Койчиев) — кыргыз тарыхчысы, жазуучусу, журналисти жана публицисти^[1]^[2]. Ал — президент С. Жапаровдун кеңешчиси^[3], Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Тарых илимдерин өнүктүрүү боюнча комиссиянын төрагасы. Кыргыз Республикасынын эл жазуучусу (2024).

Өмүр баяны

Арслан 1965-жылы 29-сентябрда Кыргызстандын азыркы Жалал-Абад облусуна караштуу Токтогул районунда жайгашкан Кетмен-Төбө өрөөнүндөгү Токтогул кыштагында айылдык тарыхчы мугалимдин үй-бүлөсүндө туулган^[1].

1986-1991-жылдары Арслан Кыргыз мамлекеттик университетинин тарых бөлүмүндө билим алып, артыкчылык диплому менен тарыхчы жана тарых менен коомтаануу сабактарынын окутуучусу адистигин алган. 1991-1992-жылдары ошол эле бөлүмдө тажрыйбачы-изилдөөчү болуп иштеген. 1992-1995-жылдары Кыргыз Мамлекеттик Университетинин Тарых бөлүмүндө аспирантурада окуган. 1996-жылы Тынчтыкбек Чоротегиндин илимий жетекчилиги астында жазган илимий эмгегин ийгиликтүү коргоп, тарых илимдеринин кандидаты илимий наамын алган. 2002-2003-жылдары Лондон университетинин Чыгыш жана Африка изилдөөлөр мектебинин (School of Oriental and African Studies) укук жана социалдык илимдер бөлүмүндө эл аралык жана азыркы укуктук изилдөөлөр боюнча магистратура программасын бүтүргөн^[1].

1991-1993-жылдары Арслан Кыргызстан Демократиялык Кыймылынын (КДК) активдүү мүчөсү болгон. Ал 1994-1996-жылдары Бишкектеги «Азаттык» үналгысында кабарчы болуп иштеп, ошол эле учурда 1995-жылы «Кутбилим» гезитинде баяндамачы катары эмгектенген.

1996-2010-жылдары Лондондо жашап, Би-Би-Си дүйнөлүк кызматындагы Кыргыз кызматынын продюсери болуп иштеген. 2021-жылы Кыргыз Республикасынын Президентинин кеңешчиси болуп дайындалган^[4].

2022-жылы июндан тартып бир нече айга Арслан Койчиев кыргыз тараптан Түрк тилдүү мамлекеттер уюмунун Башкы катчысынын орун басары болуп иштеди.

Азыркы тапта А.К.Койчиев — Кыргызстандын Президенти Садыр Жапаровдун кеңешчиси (2022-жылдын 20-декабрынан)^[5], Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Тарых илимдерин өнүктүрүү боюнча комиссиянын төрагасы.

Чыгармачылыгы

Анын «Мисмилдирик (Беделдеги каргыш)» романы 1916-жылкы кыргыздын улуттук-боштондук көтөрүлүшүнүн тарыхына арналган. Бул роман 2009-жылы Бишкек шаарында кыргыз тилинде жарыкка чыкты^[1].

«Айта бар менин кебимди» деп аталган роман жазуучунун «Ысык-Көл Форуму», «Жаңы Ала-Тоо» журналы жана «Турар басмасы» уюштурган «Арча» адабий сынагынын жеңүүчүлөрүнүн катарына кирип, 2012-жылдын 23-мартында экинчи даражадагы адабий сыйлыкка татыган^[6].

Романда совет доорундагы саясий жана моралдык кыйынчылыктарды башынан өткөргөн Турар Атаевдин кейиштүү тагдыры аркылуу Кыргызстандын 20-кылымдагы атуулдарынын коомдук жана моралдык күрөшү көркөм баяндалат^[7].

2014-жылы «Бакшы менен Чынгыс хан» аттуу романы үчүн «Арча» адабий сыйлыгынын баш байгесине татыган^[8].

Жарык көргөн китептери

Мисмилдирик (Беделдеги каргыш), 2009 (роман)
Айта бар менин кебимди, 2012 (роман)
Бакшы жана Чыңгыз хан, 2014 (роман)
Добул-таштык Заратустранын аңгемеси^[9], 2022 (повест)

«Добул-таштык Заратустранын аңгемеси» жана «Мисмилдирик (Беделдеги каргыш)» түрк тилине которулган^[10]^[11].

Булактар

1 2 3 4 Чоротегин, Тынчтыкбек. Арслан Капай уулу: Калемгердин замандашка айтчу кеби арбын (29.9.2015).
↑ В Бишкеке презентовали роман Арслана Капай уулу, переведенный на турецкий язык, kabar.kg (20.09.21).
↑ https://kg.archive.kabar.kg/news/arslan-koichiev-prezidenttin-ke-eshchisi-bolup-daiyndaldy-1/
↑ Арслан Койчиев президенттин кеңешчиси болуп дайындалды, ЭлТР телерадиоберүү компаниясы (21.12.2022).
↑ https://www.azattyk.org/a/32185020.html
↑ «Арча» адабий сыйлыгынын жеңүүчүлөрү аныкталды, BBC кыргыз кызматы (23.03.2012).
↑ Капай уулу, Арслан. Айта бар менин кебимди (PDF).
↑ Ботобеков, Уран. Айтматов, тарыхый аң-сезим жана Арслан Койчиевдин мифологемасы, Азаттык үналгысы (25.7.2016).
↑ Эрмек Шоруков: “Добул-таштык Заратустранын аңгемеси” повестине ой-пикир, Рухэш (18.06.2022).(жеткиликсиз шилтеме)
↑ Түрк окурмандарына сенсация жараткан кыргыз жазуучу, BBC Кыргыз кызматы (20.09.2021).
↑ Абдылдаев, Айбек. Арслан Капай уулу: "Мисмилдирик" - майдаланып кетүү, азыр дагы ушундай коркунучтабыз, BBC News кыргыз кызматы (29.1.2020).

[chortegin-1] 1 2 3 4 Чоротегин, Тынчтыкбек. Арслан Капай уулу: Калемгердин замандашка айтчу кеби арбын (29.9.2015).

[2] В Бишкеке презентовали роман Арслана Капай уулу, переведенный на турецкий язык, kabar.kg (20.09.21).

[3] ttps://kg.archive.kabar.kg/news/arslan-koichiev-prezidenttin-ke-eshchisi-bolup-daiyndaldy-1/

[4] Арслан Койчиев президенттин кеңешчиси болуп дайындалды, ЭлТР телерадиоберүү компаниясы (21.12.2022).

[5] ttps://www.azattyk.org/a/32185020.html

[6] «Арча» адабий сыйлыгынын жеңүүчүлөрү аныкталды, BBC кыргыз кызматы (23.03.2012).

[7] Капай уулу, Арслан. Айта бар менин кебимди (PDF).

[8] Ботобеков, Уран. Айтматов, тарыхый аң-сезим жана Арслан Койчиевдин мифологемасы, Азаттык үналгысы (25.7.2016).

[9] Эрмек Шоруков: “Добул-таштык Заратустранын аңгемеси” повестине ой-пикир, Рухэш (18.06.2022).(жеткиликсиз шилтеме)

[10] Түрк окурмандарына сенсация жараткан кыргыз жазуучу, BBC Кыргыз кызматы (20.09.2021).

[11] Абдылдаев, Айбек. Арслан Капай уулу: "Мисмилдирик" - майдаланып кетүү, азыр дагы ушундай коркунучтабыз, BBC News кыргыз кызматы (29.1.2020).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]