Марат Жан Поль

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Марат Жан Поль (21. 5. 1743, Швейцария, Будри – 13. 7. 1793, Париж) – 18-кылымдын француз революциясынын ишмери, публицист. 16 жашында Швейцариядан Францияга келип, Бордо жана Париж шаарында медицина жана философия илимдерин үйрөнгөн. 1765-жылы Улуу Британияга келип, 1775-жылы Эдинбург университетинде медицина доктору наамын алган. «Кулчулуктун чынжыры» (1774, англис тилинде) аттуу туңгуч саясий чыгармасында Марат феодалдык абсолюттук түзү­лүшкө каршы революциячыл күрөштүн зарылдыгын далилдеген. 1775-жылдан Парижде жашаган. Революция башталары менен Ж. П.Марат көтөрүлгөн элге кошулуп, 1789-жылдын сентябрынан «Эл досу» газетасын чыгарган жана революциянын андан ары өрчүшүнө жолто кылгандарды (Ж. Неккер, О. Мирабо ж. б.), жирондисттерди ашкерелеген. Революциянын социалдык маселелерин да иштеп чыккан. 1792-жылы Конвентке депутаттыкка шайланган. Республиканы сактап калуу үчүн бардык күчтү бириктирүүгө аракеттенген. Жирондисттердин кыянаттыгы менен революциячыл трибуналга берилип, андан элдин талабы боюнча бошотулган жана Конвентке кайра жиберилген. Жирондисттерге каршы көтөрүлүштөрдү даярдоого активдүү катышкан. Натыйжада Жиронда бийлиги кулатылган (1793-жылы 31-май – 2-июнь).

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]