Тарым (дарыя)

Википедия дан
Jump to navigation Jump to search

Тарым ( уйг. تارىم ички дарыя системасынын негизги огу бир чоң дарыя болгон Уйгур Мухтар аймагында -жылы Кытай Эл . Жалпы узундугу 1321 км. Бассейндин аянты 1000000 км². Арал деңизине жакын жерде жылдык орточо агын агымы 2500 м³/с ашык.

Тарым дарыясынын бассейни.

Ал Ак-Суу жана Яркент дарыяларынын кошулган жеринен пайда болуп, чыгышты көздөй агат, Такла-Макан чөлүн этектейт.Аккан жылдарда Карабуранкөл көлүнүн чыгышындагы туздуу сазга жетет. Буга чейин дарыя Лоп-Нор көлүн кургаганга чейин азыктандырчу. Өрөөн кум дөбөлөрү менен курчалган жээктеги токойлордун мекени.

Суу сугатка пайдаланылат. Дарыя өрөөнүндө 10 миллионго жакын уйгурлар, кытайлар жана моңголдор жашайт.

Куюлганы[оңдоо | булагын оңдоо]

Tarimrivermap.png

Бууланып, кумдуу топурактарга батып кеткендиктен, дарыя тайыз болот, айрыкча октябрдан апрелге чейинки мезгилде. Дарыянын суусу өтө ылайлуу, Борбордук Азиядагы көптөгөн дарыялардай эле багытын тез-тез өзгөртүп турат. Тарым Дарыя чөлдө жоголот - кургак дельта. Кышында тоңуп калат.

Куймалары[оңдоо | булагын оңдоо]

Жаныбарлар жана табияты[оңдоо | булагын оңдоо]

Тарим жана анын куймалары балыкка бай ( маринка, осман, чар),төмөнкү агымында сууда сүзүүчү канаттуулардын уясы бар камыш.