Хошимин
 |
Бул бүтүрүлбөгөн, Макаланын даярдамы макала. Сиз, муну оңдоп жана толуктап Уикипедияга долбоорго жардам бере аласыз. |
| Борбордук баш ийүүдөгү шаар
Хошимин .jpg)
| |||||||||||||||||||||
Хошимин (вьет. Thành phố Hồ Chí Minh, кхмер. ព្រៃនគរ, Pré Nokor) — Вьетнамдын түштүгүндө жайгашкан, өлкөнүн эң чоң шаары. Ал Вьетнамдын экономикалык жана каржылык борбору болуп эсептелет. Калкы – 9,816,320 адам (2025)[1]. Мындан тышкары, расмий каттоосу жок жашаган адамдарды эсепке алганда, тургундардын чыныгы саны андан да көп болушу мүмкүн[2]. Аянты: 2095 км2. Жыштыгы: 9141/км2.
1887-жылдан 1901-жылга чейин – Француз Индокытайынын борбору болгон. 1955-жылдан 1975-жылга чейин – Түштүк Вьетнамдын борбору болгон. Хошимин 1976-жылга чейин Сайгон (вьет. Sài Gòn) деген аталыш менен белгилүү болгон. Азыркы аталышы Хо Ши Миндин урматына коюлган. Муниципалитет катары Хошимин шаары 16 шаардык районго, 5 айылдык районго жана 1 муниципалдык шаарчага (шаар ичиндеги өз алдынча шаар) бөлүнөт[3].
Аталышы
[түзөтүү | булагын түзөтүү]
Башында шаар Прей-Нокор деп аталып, Ангкордон кийинки доордо Камбожанын эң ири порту болгон. 1698-жылы бул аймакты вьетнамдыктар басып алгандан кийин жана 1975-жылга чейин шаар Сайгон (вьет. Sài Gòn, тьы-ном: 西貢) деп аталып келген. Шаар ошол эле аталыштагы дарыянын боюнда жайгашкан.
Кийин ал Вьетнамдын биринчи президенти Хо Ши Миндин урматына аталып, Хошимин шаары деп өзгөртүлгөн. Вьетнам географиялык аталыштарын жазуу эрежелерине ылайык, мындай ысымдар бириктирилип жазылат. Бирок, вьетнам тилиндеги күнүмдүк сүйлөшүүдө «Сайгон» деген аталыш дагы эле кеңири колдонулат.
География жана климаты
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Хошимин тропикалык климатка ээ, орточо нымдуулук 75% түзөт. Жыл эки мезгилге бөлүнөт: май айынан ноябрдын аягына чейин жаанчыл мезгил жана декабрдан апрелге чейин кургак мезгил. Орточо температура болжол менен 28 градус. Эң жогорку температура апрелдин аягында түш ченде 39 градуска чейин көтөрүлүшү мүмкүн, ал эми эң төмөнкү температура декабрдын аягында таңкы сааттарда 16 градустан төмөн болушу ыктымал[4].
Суу ташкыны
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Хошимин климаттын өзгөрүшүнүн таасирлерине, айрыкча суу ташкындарына эң аялуу шаарлардын бири болуп эсептелет. Жаанчыл мезгилде катуу жаан, Сайгон (Saigon) жана Донг Най (Đồng Nai) дарыяларындагы суунун агымынын көбөйүшү жана жердин отурушу (чөгүүсү) айрым шаар бөлүктөрүндө суу ташкынын улам-улам алып келет[5][6]. Жүз жылда бир кайталанчу суу ташкыны шаар аймагынын 23%ын капташы мүмкүн[7].
Булактар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- ↑ Ho Chi Minh City, World Population Review. Каралган күнү: 20-май 2025-ж.
- ↑ Ho Chi Minh City Population: Updated Statistics 2025 Каралган күнү: 20 май 2025-ж.
- ↑ Reorganizing Ho Chi Minh City: No more districts and suburban divisions Vietnamnet Global. Макала 24-март 2025-ж. жарыяланган.
- ↑ Vietnam Information Ho Chi Minh City Tourist Information Guide. 20 май 2025-ж. каралган.
- ↑ "Flood management in Ho Chi Minh City, Vietnam". royalhaskoningdhv.com. Archived from the original on 20 September 2020. Retrieved 18 June 2020.
- ↑ "Saigon braces for more record tides this year – VnExpress International". VnExpress International – Latest news, business, travel and analysis from Vietnam. Archived from the original on 4 June 2020. Retrieved 18 June 2020.
- ↑ "Can coastal cities turn the tide on climate change flooding risk? Archived 2025-05-17 at the Wayback Machine". mckinsey.com. Archived from the original on 16 June 2020. Retrieved 18 June 2020.