Ак бaштуу өрдөк

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search
Aк бaштуу өрдөк.
Oxyura leucocephala

Aк бaштуу өрдөк (лат. Oxyura leucocephala, Scopoli, 1769):

Жалпы жана өлкөдө таралышы[оңдоо | булагын оңдоо]

Түндүк Африка, Түштүк Европа, Алдынкы жана Орто Азияда, Казакстанда, Түштүк Сибирде уялайт. Иранда, Пакистанда, Индияда жана Жер Ортолук деңизде кыштайт, бул жерлерде мүмкүн отуруктуу. Кыргызстанда сейрек түр. Акыркы жылдары Сорбулак көлүндө ( Алматыдан алыс эмес жер), Чыгыш Казакстандын көлмөлөрүндө жазгы жана күзгү учуп өтүшү Ысыккөл ойдуңу жана Чүй өрөөнү аркылуу өтөт деген болжол бар.

Жашаган аймактары[оңдоо | булагын оңдоо]

Жээктери камыш, жекен өскөн көлмөлөргө учуп өтүүдө токтошот. Акыркы жылдары аны суусактагычтарда байкашкан.

Саны[оңдоо | булагын оңдоо]

Өткөн кылымдын 90-жылдарынын ортосуна чейин анын саны азайган . Кыргызстанда бирин-серин кездешкени белгилүү. Бирок, акыркы жылдары көпчүлүк орнитологдордун байкашына караганда чор тумшук өрдөк учуп өтүшүндө көп санда – 100дөн 4500гө чейин болгону белгилүү.

Чектөөчү факторлор[оңдоо | булагын оңдоо]

Балык улоодо жашаган жерлеринин начарлашы, көлмөлөрдүн айланасындагы камыштарды өрттө, аңчылык кылуу.

Көбөйтүү (колдо багуу)[оңдоо | булагын оңдоо]

Колдо көбөйтүү жана зоопарктарда багуу боюнча маалыматтар жок.

Уюштурулган коргоо аракеттери[оңдоо | булагын оңдоо]

1985-жылы Кыргызстандын Кызыл китебине киргизилген. Бул түр жаратылышты коргоонун эларалык бирикмесинин тизмесине киргизилген, себеби бүт ареалдар боюнча анын саны кескин кыскарган.

Коргоо үчүн зарыл аракеттер[оңдоо | булагын оңдоо]

Чор тумшук өрдөктүн учуп өтүү убагында Чүй өрөөнү жана Ысыккөлгө жакын жерлердеги көлмөлөрдө жазгы аңчылыкка тыюу салуу.

Статусу[оңдоо | булагын оңдоо]

IV категория, Endangered, EN, 2bcde. Монотиптүү түр.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]