Ак маңдайдай пиретрум

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Ак маңдайдай пиретрум (лат. Pyrethrum leontopodium, (C. Winkl.) Tzvel) - Бийиктиги 3-15 см чейин жеткен көп жылдык өсүмдүк. Өтө жыш, темгилдүү безчелери анча билинбеген, булалангандыктан жалбырактарынын жалпы түзүлүшү байкалбастан, агыш болуп көрүнөт. Тамыр моюнчасындагы тамырларынын узундугу 4 см ге чейин, туурасы 1,5 см, узун, түбү жоон саптуу, жалбырагы сүйрү же ылдый караган жумурткадай, эки ирет ( кээде үч ирет) канаттай тилкелүү, акыркы бөлүктөрү сызгычтай-ланцеттүүдөн сүйрүгө чейин, узуну 1 мм ге жетет, учтугуй же учу жок. Сабактагы жалбырактары кичирээк жана анча тилкелүү эмес, сапсыз. Гүлдөрү себеттей топ гүлгө чогулган. Гүл коргону бирден, узун келген жыш кийиздей ак түктүү гүл саптуу. Ороочторунун диаметри 10-20 мм.

Биологиялык өзгөчөлүктөрү[оңдоо | булагын оңдоо]

Июлң-августта гүлдөп, август-сентябрда мөмөлөйт.

Жалпы жана өлкөдө таралышы[оңдоо | булагын оңдоо]

Тарбагатай, Жунгар Алатоосу, Тянңшанң, Памир-Алай. Кыргызстанда – Күңгөй, Тескей Алатоо, Фергана, Кыргыз тоо кыркалары, Сарыжаз жана Кайыңды сууларынын бассейниндеги тоолор.

Өсүү шарттары[оңдоо | булагын оңдоо]

Суулардын өзөнүндөгү майда шагыл-таштар, мореналар, таштуу бийик тоо алкактарындагы беттер.

Саны[оңдоо | булагын оңдоо]

Популяциялары аз санда.

Чектөөчү факторлор[оңдоо | булагын оңдоо]

Мал жайып, гүлүн үзүп-чогултуу.

Өстүрүү[оңдоо | булагын оңдоо]

Маалымат жок.

Уюштурулган коргоо аракеттери[оңдоо | булагын оңдоо]

Коргоого алынган эмес.

Коргоо үчүн зарыл аракеттер[оңдоо | булагын оңдоо]

Түр кездешкен аймактарды коргоп, анын популяцияларын санын иликтеп, гүлүн чогултууга тыюу салуу.

Статусу[оңдоо | булагын оңдоо]

V U . Эндем түр.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]