Алай физохлайнасы

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Алай физохлайнасы (Physochlaina alaica), (E. Korot) - Тамырлары 2 м ге чейин терең кеткен, сындырганда морт тамырлуу, көп жылдык өсүмдүк. Көптөгөн түз өскөн бутактуу, сейрек жана без түктүү, бутактарынын бийиктиги 50 см ге чейин жетет, жалбырактарынын узундугу 6-10 см, туурасы 4-7 см, жазы жумуртка сымал, түбүнөн конустай, узун жалбырак саптуу. Жалбырактары үстү жагынан түксүз, астынын негизги боочолорунун буласы сейрек, жазы жумуртка сымал, учунан тегерек, бүтүн кырлуу же айчык тишчелүү. Топ гүлү – башчалуу-манжа сымал. Гүлдөрүнүн киргил-сары-кызгылт жана каралжын тактары бар. Чөйчөкчөсү без түкчөлүү, мөмөсү калың кабыктуу. Гүл коргонунун узундугу 12- 16 мм. Аталыгы жипчелери менен эни боюнча ийилмесиндей, теги булалуу. Кутучасынын узундугу 10-12 мм, туурасы 8 мм. Уруктары саргылт, бөйрөк сымал, бир капталы басырыңкы.

Биологиялык өзгөчөлүктөрү[оңдоо | булагын оңдоо]

Уругу аркылуу көбөйөт. Май-июнң айларында гүлдөп, июлң айынын аягында уруктанат. Жалпы жана өлкөдө таралышы. Түркстан жана Алай кырка тоолору (Исфара, Сох жана Шахимардан дарыяларынын өзөнү) – Тажикстан жана Кыргызстан.

Өсүү шарттары[оңдоо | булагын оңдоо]

Аскалардын жана бадалдардын көлөкөлөрүндө, арчалуу токойлордун ачык аянттары.

Саны[оңдоо | булагын оңдоо]

Өтө аз санда.

Чектөөчү факторлор[оңдоо | булагын оңдоо]

Жайыттарда малды башаламан откоруудан жана мелиорация иштеринин кесепетинен саны азайып баратат.

Өстүрүү[оңдоо | булагын оңдоо]

Маалымат жок.

Уюштурулган коргоо аракеттери[оңдоо | булагын оңдоо]

Атайын коргоо аракеттери иштелип чыккан эмес. 1981- жылдан бери Кыргыз ССРинин Кызыл китебинде катталган.

Коргоо үчүн зарыл аракеттер[оңдоо | булагын оңдоо]

Популяциялары учураган Селик жана Кичик капчыгайларында корукка алуу максатында ботаникалык заказниктерди уюштуруу зарыл.

Статусу[оңдоо | булагын оңдоо]

V U . Сейрек учуроочу эндем түр.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]