Апаз Жайнаков
 Апаз Жайнаков
Жайнаков Апаз (Апас) Нурдинович | |
 | |
| Негизги маалымат | |
|---|---|
| Туулган датасы |
06-май, 1960-жылы |
| Туулган жери |
Орто-Боз айылы, Баткен району, Баткен облусу, Кыргыз ССРи |
| Өлгөн датасы |
09-октябрь 2013-жылы (53 жаш) |
| Өлгөн жери | |
| Өлкө | |
| Кесиптери | |
| Аспаптары | |
| Сыйлыктары |
Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1995) |
Апаз Нурдинович Жайнаков (6-март 1960 — 9-октябрь 2013) — кыргыз обончусу, ырчы жана баянчы, Кыргыз Республикасынын эл артисти (2003). Ал «Кыргыз жери», «Өрүкзарга кетели», «Аман жар», «Кайбереним», «Сагындым жазды», «Бийге чакыруу» сыяктуу эл арасында кеңири белгилүү ырларга обон жараткан. Кыргызстандын тарыхын, улуттук баалуулуктарын жана сыймыгын даңазалаган инсан.
Өмүр баяны
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Апаз Жайнаков 1960-жылдын 6-марттында Баткен району, Кыргыз Республикасынын Баткен облусунун Баткен районундагы Орто-Боз айылында айыл чарба кызматкерлеринин үй бүлөсүндө туулган. Мектепте окуп жүргөн кезинде музыкага жана спортко кызыккан. Футбол ойноп, мектеп командасында дарбазачы болгон. Орто мектепти жана Самаркандек айылындагы кесиптик-техникалык окуу жайын аяктаган соң Советтик Армиянын катарына чакырылып, эки жыл Чехословакияда аскердик кызмат өтөгөн. Аскерден кайткандан кийин Ош педагогикалык институтунун музыкалык-педагогикалык факультетине эки жолу тапшырып, бирок өтпөй калган. Айылына кайтып келип, совхоздо электрик жана техника оңдоочу болуп иштеген. Бирок музыкага болгон кызыгуусун таштаган эмес. Кийин Бишкектеги Т. Сатылганов атындагы Кыргыз улуттук филармониясынын алдындагы эки жылдык студияда вокал боюнча билим алган. Анын чыгармачылык жактан калыптанышына Кыргызстандын эл артисти Улукмырза Полотов чоң таасир берген. 1985-жылы Б. Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик искусство институтун аяктаган. Окуусун бүткөндөн кийин бир аз убакыт бала бакчада иштеп, андан соң Баткендеги маданият тармагына өткөн.
Чыгармачылыгы
[түзөтүү | булагын түзөтүү]1990-жылдары обончу жана аткаруучу катары кеңири тааныла баштаган. Ал Кыргызстан боюнча концерттерге катышып, өзүнүн чыгармаларын аткарган. Анын чыгармачылык мурасында 60тан ашык ырга жазылган обон бар экендиги айтылат.
Анын белгилүү чыгармаларынын арасында:
- «Кыргыз жери»
- «Өрүкзарга кетели»
- «Аман жар»
- «Кайбереним»
- «Сагындым жазды»
- «Бийге чакыруу»
- «Кыргызымдын сулуу кыздары»
- «Ак гүлүм»
- «Булакта»
- «Тоодогу айылым»
- «Айгүл тоо» сыяктуу 50дөн ашык лирикалык, патриоттук ырлардын автору. Айрыкча «Кыргыз жери» чыгармасы эл арасында абдан популярдуу болуп, кыргыз музыкасынын белгилүү чыгармаларынын бирине айланган. Анын обондорун Саламат Садыкова, Анапия, Дилбар Райымбекова жана башка белгилүү ырчылар аткарып келишкен.
Ошондой эле Баткен облусунун жана Ош шаарынын гимндеринин музыкасынын автору катары белгилүү.
Маданият тармагындагы ишмердиги
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Апаз Жайнаков өмүрүнүн көпчүлүк бөлүгүн Баткендеги маданий иштерге арнаган. 1990-жылдардын ортосунда Бишкекте да иштеп, кийин кайра Баткенге келген. Ал Баткен облустук музыкалык-драма театрынын түптөлүшүнө чоң салым кошуп, анын жетекчиси болуп иштеген.
2006-жылдан тартып Ош мамлекеттик университетинин алдындагы Рысбай Абдыкадыров атындагы маданий-эстетикалык борборду жетектеген.
Сыйлыктары жана наамдары
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- 1995-жыл — Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти;
- 2003-жыл — Кыргыз Республикасынын эл артисти.
2003-жылдын 4-мартындагы Кыргыз Республикасынын Президентинин №72 жарлыгы менен ага «Кыргыз Республикасынын эл артисти» ардак наамы берилген.
Каза болушу
[түзөтүү | булагын түзөтүү]2013-жылдын 9-октябрында Баткен шаарында 53 жашында дүйнөдөн кайткан. Өмүрүнүн акыркы жылдарында ооруп, чыгармачылык жана коомдук иштерге толук кандуу катыша албай калган. Ал Баткен районунун Ак-Сай айылында жерге берилген.
Эскерүү
[түзөтүү | булагын түзөтүү]Апаз Жайнаковдун көзү өткөндөн кийин Баткен облустук музыкалык-драма театрына анын ысымы берилген. Ошондой эле Баткен шаарындагы өзү жашаган көчөгө анын аты ыйгарылган.
2023-жылы Баткен районундагы мектептердин бирине да Апаз Жайнаковдун аты берилип, анда анын жеке буюмдары, аккордеону жана сыйлыктары коюлган.
Апаз Жайнаковдун чыгармалары бүгүнкү күнгө чейин кыргыз ырчылары тарабынан аткарылып, анын чыгармачылык мурасы кыргыз музыкасынын маанилүү бөлүгү катары жашап келет.