Байбиче чекей

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Байбиче чекей (лат. Ammopiptanthus nanus, (D. Don) Cheng) - Бийиктиги 1,5 м ге жеткен дайыма жашыл бадал. Бутактары салыштырмалуу жоон, ийри-буйру, кабыгы саргыч, жаш өркүндөрү боз түктүү. Жалбырактары жазы эллипстей, кыска саптуу, агыш жыш түктүү. Гүлдөрү сары, жаш бутактардын учунда өөрчүп, жыш чачыктай топ гүлдү түзүшөт. Чанагы сүйрү, түксүз же сейрек түктүү, кабыгынын жиги ичке түктүү.

Биологиялык өзгөчөлүктөрү[оңдоо | булагын оңдоо]

Июнң-июлда гүлдөп, июлң-августта мөмөлөйт. Уругу жана вегетативдүү жол менен көбөйөт.

Жалпы жана өлкөдө таралышы[оңдоо | булагын оңдоо]

Кашкарда (Кытай) жана Кыргызстанда белгилүү (Кабактоо жана Жумгалтоо тоолору, Көкөмерен суусунун бассейни).

Өсүү шарттары[оңдоо | булагын оңдоо]

Аска-таштуу, ар башка түстөгү топурактуу тоо беттери.

Саны[оңдоо | булагын оңдоо]

Жалгыздан өсөт. 1979-жылдагы эсеп боюнча 15000 даана түбү бар.

Чектөөчү факторлор[оңдоо | булагын оңдоо]

Кооздугу жана дарылык касиети элди чогултууга кызыктырып, сел жүрүүнүн, чарбалык иштердин натыйжасында анын саны кескин кыскарып кетип жатат.

Өстүрүү[оңдоо | булагын оңдоо]

КР УИАнын Ботаникалык багында бир нече жолу атайлап өстүрүлгөн; уругу күзүндө себилгенде өсүндүсү апрелде пайда болуп, начар өскөн. Кышка өсүмдүктөрү жыгачтанбастан, жазында соолуп калат. Дүңгөлүү топуракта өспөйт.

Уюштурулган коргоо аракеттери[оңдоо | булагын оңдоо]

СССРдин (1975) жана Кыргыз ССРинин кызыл (1985) китептерине киргизилген.

Коргоо үчүн зарыл аракеттер[оңдоо | булагын оңдоо]

Миңкуш суусунун өзөнүндө башка эндем жана сейрек кездешүүчү түрлөр менен бирге ботаникалык заказник уюштуруу зарыл.

Статусу[оңдоо | булагын оңдоо]

EN. Сейрек кездешкен ареалы үзүк ( дизүюнктивдүү) түр. Белгилүү реликт тукумдун эки түрүнүн бири, Кыргызстанда ал тукумдун жалгыз өкүлү.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]