Беш мүйүздүү склеротиария

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Беш мүйүздүү склеротиария (лат. Sclerotiaria pentaceros (Korov.)) - Бийиктиги 30 см ге чейин жеткен, поликарптык, ийиктей жоон тамырлуу өсүмдүк. Жалбырактары көп санда, кыска саптуу, сабаксыз. Жалбырактары үч ирет канаттай тилкелүү, узундугу 8 см; акыркы бөлүктөрүнүн узундугу 2,5 мм ден ашпайт. Чатыры узундугу бирдей нурлуу, борбордогусу 10 нурдуу, сабаксыз, мөмөлөйт, каптал чатырчалары көпчүлүк учурда мөмөлөбөйт. Чатырчасы 5-7 гүлдүү, гүлдөрү ар жыныстуу, чөйчөкчөсү 5 ланцеттүү-шибегедей, уругу бышып жетилгенде жыгачтанган тишчелүү; желекчелери сары, сүйрү. Мөмөлөрүнүн узундугу 6 мм ге чейин, жарым мөмөлүгү томолок-кырдуу.

Биологиялык өзгөчөлүктөрү[оңдоо | булагын оңдоо]

Июлда гүлдөп, августта мөмөлөйт.

Жалпы жана өлкөдө таралышы[оңдоо | булагын оңдоо]

Түр Кыргыз тоо кыркасынын батыш бөлүгүнөн чогултулган бир гана типтин үлгүсүнөн белгилүү. Кийинки чогултулгандары, балким, Schrenkia же Schtschurowskia тукумдарына таандык деген күмөнү бар.

Өсүү шарттары[оңдоо | булагын оңдоо]

Үлгүсү таштуу-шагылдуу тоо беттеринин деңиз деңгээлинен 1700-1900 м бийиктиктеринен чогултулган.

Саны[оңдоо | булагын оңдоо]

Кийинки издөөлөрдөн табылган эмес.

Чектөөчү факторлор[оңдоо | булагын оңдоо]

Балким, чексиз мал жаюу.

Өстүрүү[оңдоо | булагын оңдоо]

Маалымат жок.

Уюштурулган коргоо аракеттери[оңдоо | булагын оңдоо]

Казак ССРинин Кызыл китебине киргизилген (1981), себеби Аксу-Жабаглы коругунда тиешелүү биотоптору бар, ошондуктан түр жөнүндө такталбаган маалыматтар берилген. СССРдин Кызыл китебине киргизилген (1984). Кыргызстанда Кызыл китепке 1985-жылы киргизилген.

Коргоо үчүн зарыл аракеттер[оңдоо | булагын оңдоо]

Жаратылыштан түрдү издөө иштерин улантып, ботаникалык заказник уюштуруу.

Статусу[оңдоо | булагын оңдоо]

CR B2ab( i i i ) . Монотиптүү тукумдун эндеми.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]