Евгения примуласы

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Евгения примуласы (лат. Primula eugeniae), (Fed) - Үстү жагында көптөгөн куурап калган жалбырак калдыктары менен курчалган, чым түптүү, тамыр сабактуу жана көп башчалуу көп жылдык өсүмдүк. Жалбырактары бөйрөк сымал, тишчелүү, үстү жагы жылаңач, асты жагы тарамыштарында – жумшак түктүү, ичке канаттай узун жалбырак саптуу. Топ гүлү чатырча сымал. Чөйчөкчөсү коңгуроодой, жылаңач. Таажычасы ачык-сары, ийилиши менен диам. 20 см. Гүлдөрүнүн узундугу 15-20 см. Таажычасы чөйчөкчөсүнөн 3 эсе узун. Мөмөлүгү тегерек: мамычасы жип сымал, чаң алгычы башчалуу, жылаңач. Уругу күрөң.

Биологиялык өзгөчөлүктөрү[оңдоо | булагын оңдоо]

Август айында мөмөлөйт. Уругу аркылуу көбөйөт. Кайрадан калыбына келүүсү жаратылышта изилденбеген.

Жалпы жана өлкөдө таралышы[оңдоо | булагын оңдоо]

Фергана тоо кыркасынын батыш бөлүгү (Бабашата тоосу).

Өсүү шарттары[оңдоо | булагын оңдоо]

Алңпы алкагында жарлардын жаракалары.

Саны[оңдоо | булагын оңдоо]

Жаратылышта өтө аз кездешет.

Чектөөчү факторлор[оңдоо | булагын оңдоо]

Адамдын чарбачылыктагы интенсивдүү ишкердүүлүгү.

Өстүрүү[оңдоо | булагын оңдоо]

Сейрек учуроочу, өтө декоративдүү өсүмдүк. Маданиятташтырууга татыктуу түр.

Уюштурулган коргоо аракеттери[оңдоо | булагын оңдоо]

СССРдин Кызыл китебине (1984) жана Кыргыз ССРинин Кызыл китебине (1985) киргизилген.

Коргоо үчүн зарыл аракеттер[оңдоо | булагын оңдоо]

Түр жыш өскөн жерлерде ботаникалык заказниктерди уюштуруу. Жогору декоративдүү түр жана чукул эндем катарында ботаникалык бактарга интродукциялоого татыктуу.

Статусу[оңдоо | булагын оңдоо]

V U . Жогору декоративдүү, сейрек кездешкен чукул эндем түр. Аз санда, чектелген аянттарда Фергана тоо кыркасында кездешет, тез эле жок болуп кетиши мүмкүн.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]