Лексикология

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Лексикология (гр. lexis — «сөз», logos — «окуу») — сөз жөнүндөгү илим. Тил илиминин бул тармагы тилдин сөз байлыгын, башкача айтканда лексикасын изилдейт. Лексикология өз ичинен экигө бөлүнөт: жалпы лексикология жана жеке лексикология. Жалпы лексикологияда жалпы тил илимине байланыштуу орток теориялар изилденсе, жеке лексикологияда кандайдыр бир белгилүү тилдин сөз байлыгын иликтенет. Лексикологияда төмөнкү тармактар каралат:
- Сөз жана анын мааниси
- Сөздөрдүн өз ара байланышы
- Диахрондук лексикология жана синхрондук лексикология
- Кептин стилдик ар түрдүүлүктөрү
Тил илиминин бул бөлүгүнүн изилдөө объектиси сөз болуп эсептелет. Ошондой эле, сөз морфологияда каралатда каралат. Бирок морфологиядагы сөздөрдү изилдениши анын грамматикалык өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу болот. Ал эми лексикологиядагы сөз түшүнүгүндө сөздүн мааниси жана анын жекече табиятына токтолуп, тилдеги сөз байлыгы иретинде кабылданат.

Лексикологиянын бөлүмдөрү:[оңдоо | булагын оңдоо]

Фразеология — туруктуу сөз айкаштары жөнүндөгү илим.
Этимология — тил илиминин диахрондук багыттагы түрү, сөздөрдүн келип чыгышынын тарыхый жолдору изилденет.
Лексикография — сөздүктөрдү түзүүнүн теориялык жана практикалык ыкмалары жөнүндөгү илим.
Семантика — тил бирдиктеринин маанилерин изилдөөчү илим.